KİK Kararı: 2012/UY.I-3383

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/049
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 17.08.2012
Karar No : 2012/UY.I-3383
BAŞVURU SAHİBİ:
Cengiz Tosun , KEMERKAYA MAH. KUNDURACILAR CAD. NO : 32 KAT : 2 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (22. Bölge Müdürlüğü), Dsı 22.Bölge Müdürlügü 61220 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/68696 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon 221.Şube Taşkın Tesislerine Korkuluk Yapılması İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğütarafından 28.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Trabzon 221. Şube Taşkın Tesislerine Korkuluk Yapılması İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Cengiz Tosun’un 24.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 30.07.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 01.08.2012tarih ve 27137sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2922sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, vermiş olduğu analizlerde işçilik saatlerinin ve işçilik birim fiyatlarının Bayındırlık birim fiyat tariflerine uygun olmadığı, savunmaya esas giderler içerisinde yer alan teknik personel, all risk sigorta bedeli, şantiye giderleri, SSK giderleri, teminat mektubu komisyon giderleri gibi giderlere yer vermedikleri, teklif fiyatlarının bir kısmının hiçbir ticari unvanı olmayan şahıslardan alındığı, sunmuş olduğu belgelerin son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, birim maliyet/satış tespit tutanaklarının, birim maliyet cetvellerinin ve benzeri belgelerin bir kısmının YMM ve SMMM tarafından onaylı olmadığı veya verilmediği, imzalama ve kaşeleme işlemlerinin doğru olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihalede anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınmış olup, hesap cetveli 3 iş kaleminden meydana gelmektedir. İdare tarafından ihaleye hazırlık aşamasında sıralı iş kalemleri listesi hazırlanmış olup, bu aşamada oluşturulmuş analizlerin piyasadan alınan iş kalemi fiyatına kâr ve genel gider eklenmek suretiyle hazırlandığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından geçerli teklifler esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değeri başvuru konusu ihalede 912.332,50 TL olarak belirlenmiş ve bu değerin altında teklif fiyatı sunan Alsancak İnş. Taah. Maden. Haf. Nak. Mim. Müh. Müş. Hiz. En. Met. Tic. San. Ltd. Şti., Ali Türen Öztürk, Şerif Ünal, Aksu İnş. Müh. Nak. Tur. Day. Tük. Mad. Tic. San. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde ayrıntılı sorgulama istenilen 2 adet iş kalemine yer verilmiş olup, anılan isteklilerden sadece Şerif Ünal açıklama sunmuştur.

790.000,00 TL teklif fiyatı sunmuş olan ihale üzerinde bırakılan istekli Şerif Ünal aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklama üst yazısı, hesap cetveli, iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan girdilere ilişkin bir adet proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, açıklama istenilen ve istenilmeyen tüm iş kalemlerine ilişkin olarak proforma faturada yer alan fiyatlar ile kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanılması suretiyle hazırlanan fiyat analizleri sunmuştur.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ilişkin olarak; “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır. ” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması aşağıda yer alan tespitler çerçevesinde uygun bulunmamıştır:

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından proforma fatura eki olarak sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.5) iki sayfadan ibaret olup, bu belgenin ilk sayfasında proforma faturayı düzenleyen firma ile meslek mensubunun kaşesi ve imzası bulunmamaktadır. Bu durum ise, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesini öngören Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11 inci maddesine uygun değildir.

b) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturada yer alan girdiler ile bu proforma faturanın eki olarak sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan girdilerin birbirleriyle karşılaştırma yapmaya imkân verecek şekilde olması gerekmektedir. Aksi takdirde, proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan fiyatları karşılaştırma imkânı ortadan kalkar.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer verilen ağırlıklı ortalama birim maliyet ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının hangi girdiye ait olduğu anlaşılamamaktadır. Bu haliyle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturadaki girdiler ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan girdileri karşılaştırmak mümkün olmamaktadır. Bu çerçevede, proforma fatura eki olarak sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörüldüğü içerikte düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.

1. Yapılan incelemede, proforma fatura üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin

yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verildiği tespit edilmiştir. Ancak, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının içeriği incelendiğinde, söz konusu tutanakta ağırlıklı ortalama birim maliyet (4. kısım) ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarı (5. kısım) kısmının farklı girdilere ilişkin olarak doldurulduğu görülmüştür. Bu durum, proforma fatura üzerinde aynı zamanda “… ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine de yer verilmesini gerekli kılmaktadır. Başka bir anlatımla, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında farklı girdilere ilişkin olarak maliyet ve satışlar üzerinden açıklama yapılmış, ancak proforma faturaya sadece maliyete dayalı matbu ifade dercedilmiştir. Bu da anılan Tebliğ’in 45.1.13.1 inci maddesinde öngörülen proforma fatura ve eki maliyet satış tutarı tespit tutanağı ile fiyatın tevsik edilmesi aşamasında bu belgelerin uyumlu olması ve buna ilişkin beyanların belge üzerine dercedilmesi sistematiğine uymamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Şerif Ünal’ın teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi