KİK Kararı: 2012/UY.I-3094

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/045
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 01.08.2012
Karar No : 2012/UY.I-3094
BAŞVURU SAHİBİ:
Zeman Mak. Taah. İnş. San. Ve Tic. Ltd Şti. - Teknik Güç Müh. Dek. İnş. ve Tic. İth. İhrc. Ltd Şti. , 6.CADDE NO:12/A BAHÇELİEVLER / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adalet Bakanlığı Cezaevi Müdürlüğü-Çocuk Ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, Adalet Mah. Adalet.Cad. ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/65583 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Çocuk Ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Tadilat Ve Onarım Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adalet Bakanlığı Cezaevi Müdürlüğü-Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumutarafından 21.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ankara Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Tadilat ve Onarım Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Zeman Mak. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti. - Teknik Güç Müh. Dek. İnş. ve Tic. İth. İhrc. Ltd Şti.Ortak Girişiminin 03.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.07.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince11.07.2012tarih ve 24619sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2647sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle: ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, açıklama istenilen kalemlere ilişkin olarak sunulan analizlerin mevzuata uygunluğunun kontrolünün yapılması gerektiği, açıklama içerisinde sunulan proforma faturaların ehil kişi veya firmalardan alınmadığı, bu duruma delil olarak kartlı geçiş sisteminde kullanılacak elektro manyetik kilit sisteminin Türkiye'de sadece tek bir firma tarafından temin edilebildiği, anılan firmanın ihale üzerinde bırakılan istekliye herhangi bir teklif veya proforma fatura vermediği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma fatura veya tekliflere ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının kontrol edilmesi, anılan tutanakların resmi defter kayıtlarına uygunluğunun denetlenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

29.06.2012 tarihli ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 5 isteklinin katıldığı yapılan yeterlik değerlendirmesi sonucunda, 5 isteklinin tekliflerinin de geçerli bulunduğu, yaklaşık maliyet ve geçerli teklif bedelleri göz önünde bulundurularak hesaplanmış olan sınır değerin altında teklif sunan Piyapı Proj. Lt. Şti.den teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama talep edildiği, süresi içerisinde sunulan açıklamanın idare tarafından uygun görüldüğü tespit edilmiş olup, söz konusu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı “Ankara Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Tadilat ve Onarım Yapım İşi” şeklinde belirtilmiş olup, aynı şartname içerisinde tekliflerin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

Sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda anılan Tebliğ maddesinde yapım işi ihalelerinde, idarelerin sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri ve gruplarına ilişkin ayrıntıları yazılı olarak isteyeceklerinin belirtildiği, yaklaşık maliyeti oluşturan kalemlerin kümülatif toplamlarına göre bu belirlemenin yapılması gerektiği, anılan kalemler içinde birim kalem maliyetinin %3 altında bulunan girdilere ilişkin açıklama yapılmasına gerek bulunmadığının ifade edildiği, idareler tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekine yukarıda anılan Tebliğ maddesinde yer alan açıklamalar doğrultusunda açıklanması istenilen iş kalemlerine ve açıklama sunulmasına gerek bulunmayan analiz girdilerine yer verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen 22.06.2012 tarihli ve 1276 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısı incelendiğinde, yazı ekinde açıklama yapılması istenilen iş gruplarına yer verildiği, söz konusu iş grupları belirlenirken Teknik Şartnamenin 6, 7, 8, 9, 10 ve 11 inci maddeleri ve alt bentlerindeki tüm yapım işi ve malzemeleri şeklindeki ifadenin, Tebliğin yukarıda anılan maddesinde belirtilen usulün kullanılmadığı sonucunu ortaya koyduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından yapılan aşırı düşük teklif değerlendirmesi işleminin denetlenmesi ve başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilebilmesi için idarenin Tebliğin 45.1.2 ve 45.1.3 üncü maddelerine uygun sıralı iş kalemlerini belirlemesi, sınır değerin altında kalan istekliye tekrar aşırı düşük teklif sorgulama yazısını hazırlayıp göndermesi, söz konusu yazıya uygun açıklamanın süresi içerisinde sunulması durumunda idare tarafından tekrar uygunluğunun incelenmesi gerekmektedir. Mevcut durumda idare tarafından açıklama istenilmesi gereken iş kalemlerine yönelik Tebliğe uygun belirleme yapılmadığından ve bu kalemlerin mevzuata uygun şekilde başvuru sahibine bildirilmemesinden dolayı sağlıklı bir şekilde aşırı düşük teklif değerlendirmesinin yapılması mümkün bulunmamaktadır.

İdare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyetin piyasada faaliyet gösteren 3 kişiden teklif alınarak gelen tekliflerin ortalamasının bulunması yoluyla oluşturulduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından söz konusu üç kişiye, aralarında Teknik Şartnamenin, projelerin ve yaklaşık maliyete esas iş kalemlerinin yer aldığı listenin gönderildiği tespit edilmiş olup, söz konusu kişilerden Zeman Tic. Ltd. Şti. ve Tuna Tic. Ltd. Şti. tarafından her bir iş kalemine yönelik olarak teklifler belirtilmek suretiyle işin toplamına, Cenk Fidan tarafından ise her bir iş kalemine teklif verilmeden sadece toplam iş için anahtar teslimi götürü bedel olarak teklif verildiği anlaşılmış olup, söz konusu teklifin de yaklaşık maliyetin hesaplanması sürecinde kullanıldığı tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9 uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

10 uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” Hükmü,

11 inci maddesinde ; “(1) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./1 md.) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./1 md.) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda yaklaşık maliyeti oluşturan unsurlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan ilgili endeksler üzerinden güncellenir.” Hükmü,

Yer almaktadır.

Yukarıda yer alan Yönetmelik maddeleri birlikte incelendiğinde, idarelerin yaklaşık maliyete esas miktarları belirlemeleri aşamalarında hazırlanmış olan proje ve Teknik Şartnamelere göre iş kalemlerini, iş gruplarını belirlemeleri gerektiği, anılan iş kalemlerinin fiyat ve rayiçlerinin de piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınabileceği hüküm altına alınmış olup, söz konusu Yönetmelik hükümlerinin işin anahtar teslimi götürü bedel fiyatına teklif alınabilmesi şeklinde yorumlanmaması gerektiği, aksi takdirde Tebliğin 45.1.2 ve 45.1.3 üncü maddelerinin uygulanabilirliğinin ortadan kalkacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Mevcut durumda idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında kullanılmak üzere piyasadan fiyat araştırması yapıldığı, gelen tekliflerden Cenk Fidan’ın fiyat teklifinin iş kalemlerine ve iş gruplarına yönelik değil işin tamamına yönelik olduğu ve idarenin de bu toplam teklifi yaklaşık maliyet hesabında kullandığı anlaşılmış olup, mevcut durumda Tebliğin yaklaşık maliyete esas iş kalemlerinin her birinin maliyet açısından ağırlıkları net olarak tespit edilemeyeceğinden Tebliğin 45.1.2 ve 45.1.3 üncü maddelerinde yer alan usullere uygun aşırı düşük teklif sorgulama işlemi yapılması olanağı mümkün bulunmamaktadır.

Her ne kadar idarenin Tebliğin 45.1.2 ve 45.1.3 üncü maddeleri uyarınca açıklama istenilmesi gereken iş kalemlerine ilişkin işlemini mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirmesi gerektiği anlaşılmış olsa da, şikâyet başvurusuna konu iddiaların aşırı düşük teklif değerlendirmesi işlemine yönelik olduğu, mevcut yaklaşık maliyet hesabı doğrultusunda açıklama istenilmesi gereken iş kalemlerinin ve açıklanmasına gerek bulunmayan girdilerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sağlıklı bir değerlendirme yapılamayacağı sonucuna ulaşıldığından şikâyete konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi