KİK Kararı: 2012/UY.I-2779

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/039
Gündem No : 78
Karar Tarihi : 04.07.2012
Karar No : 2012/UY.I-2779
BAŞVURU SAHİBİ:
Özkan Yapı- Şevki Şanlı ÖZKAN, YALI MAHALLESİ MARAŞ CADDESİ NO:190/4 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Giresun İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü, Teyyaredüzü Mah. Atatürk Bulvarı No: 421/D 28200 GİRESUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/15624 İhale Kayıt Numaralı "Giresun 80 Yataklı Huzur Evi Binası Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.07.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[2070].(0183)./2012-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Giresun İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 05.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Giresun 80 Yataklı Huzur Evi Binası Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Özkan Yapı-Şevki Şanlı Özkan’ın 11.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.05.2012 tarih ve 19854 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin mevzuata uygun olmadığı ve idarenin metrajlarıyla isteklinin metrajları arasında makul sayılamayacak düzeyde fark olduğu, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare tarafından ihaleye hazırlık aşamasında sıralı iş kalemleri listesinin oluşturulduğu, bu liste esas alınarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirlendiği (54 adet) tespit edilmiş olup, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin gönderildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli İlknur İnş. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

Açıklama üst yazısı,

İhale konusu iş bünyesindeki iş gruplarına ilişkin miktar ve birim fiyatların yer aldığı hesap cetvelleri,

Ayrıntılı sorgulamaya konu iş kalemlerinden 52’sine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, isteklinin kendi belirlediği “kâr ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturduğunu gösterir liste,

5 adet nakliye analizi, nakliyeye esas miktarlar çizelgesi,

Ayrıntılı sorgulamaya konu alüminyum giydirme cephe kaplaması ile çamaşır malzeme dolabı iş kalemlerine ilişkin işçilik dahil düzenlenmiş proforma faturalar ve bu proforma faturalardaki tutara müteahhit kâr ve genel giderler eklenerek oluşturulmuş fiyat analizleri,

sunmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük tekliflere ilişkin olarak;

“45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…………

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

………

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

………

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 16 md.)_İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

………

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)__(Ek: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 17 md.)_Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ayrıntılı sorgulamaya konu 54 iş kaleminden 52 sini Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirlediği “kâr ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturduğu, bu şekilde ulaşılan birim fiyatlarla hesap cetveline aktarılan fiyatların birbirleriyle uyumlu olduğu, alüminyum giydirme cephe yapılması ve çamaşır malzeme dolabı iş kaleminin yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, işçilik ve nakliye dâhil düzenlenmiş fiyat teklifi ile belgelendirildiği, bu fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen şartları taşıdığı tespit edilmiş olmakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması aşağıda yer alan nedenden dolayı uygun bulunmamıştır:

İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmekte olup, bundan dolayı iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemekte ise de metraj hesaplamalarındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir seviyelerde olması gerektiği açıktır.

Kamu ihale mevzuatında, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen yapım işlerinde metraj farklılıklarının hangi durumda makul ve kabul edilebilir olup olmayacağına ilişkin net bir belirleme bulunmamaktadır. Haliyle bu durum, metraj farklılıklarına ilişkin değerlendirmede somut ihalenin şartlarını ön plana çıkarmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.1 inci maddesi gereği sıralı iş kalemleri listesinin %80’lik bölümüne ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaktadır. Başvuru konusu ihalede hesap cetveline ek olarak sıralı iş kalemleri listesindeki ilk 54 iş kalemine ilişkin analizler ve bu analiz fiyatlarını tevsik edici açıklama istenilmiştir. Tutar itibariyle büyükten küçüğe doğru oluşturulan sıralı iş kalemleri listesinin sadece ilk 54 iş kalemine ilişkin ayrıntılı açıklama istenilmesi, bu iş kalemlerinin metrajlarını somut ihalede daha da önemli hale getirmektedir. Zira, tutar itibariyle önemli bir kısma (%80) tekabül eden bu iş kalemlerinin metrajlarındaki makul olmayan sapma, ihalede teklif fiyatlarının yarışmasını arka plana itebilecek ve ihalelerde sağlanması beklenen rekabet, saydamlık, eşit muamele ve güvenilirlik ilkesini zedeleyebilecektir. Özellikle başvuru konusu ihale gibi teklif fiyatlarının birbirine yakın olduğu ihalelerde bu durum daha da belirgin hale gelmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu ayrıntılı sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin metrajlar ile idarenin metrajları arasındaki farka ilişkin birtakım tespitler aşağıda yer verilen tabloda açıkça gösterilmektedir. Benzer metraj farklılıkları ayrıntılı sorgulamaya konu olan diğer inşaat imalatlarında da söz konusudur.

Poz no

İdare

İhale üz. bır.

Fark (yaklaşık)

23.015 14-28 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması

221,82 ton

183,00 ton

18 (-)

16.059/1A Satın alınan ve beton pompasıyla basılan basınç dayanımı sınıfı C30/37 (BS 30) olan hazır betonun dökülmesi

3.625,29 m3

3.250,00 m3

% 11 (-)

23.014 8-12 mm nervürlü beton çelik çubuğun bükülmesi, yerine konulması

153,08 ton

118,00 ton

% 23 (-)

21.011 Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı

16.965,19 m2

14.600,00 m2

% 14 (-)

15.001/2B Makine ile derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması

8.721,00 m3

6.250,00 m3

% 29 (-)

16.012/MK Basınç dayanımı C8/10 (200 dozlu) demirsiz beton (kırma taş ile)

168,00 m3

120,00 m3

% 29 (-)

16.013/MK Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) demirsiz beton (kırma taşl ile)

201,6 m3

150,00 m3

% 25 (-)

18.001/MK Dolu harman tuğlası ile 20 doz çimento harçlı tuğla duvar yapılması

85,00 m2

50,00 m2

% 41 (-)

18.111/11 Hafif gaz beton tutkalı 20 cm kalınlığında hafif gaz beton blokları ile duvar yapılması

3.757,56 m2

3.160,00 m2

%16 (-)

18.140/B1 Suya dayanıklı alçı duvar levhaları ile çift iskeletli askı sistemli asma tavan yapılması

2.143,65 m2

1.650,00 m2

% 23 (-)

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemlerinin miktarlarına ilişkin olarak yukarıdaki tabloda gösterildiği üzere düşük metraj hesabı yaptığı, bu durumun genel olarak ayrıntılı sorgulamaya konu diğer inşaat iş kalemlerinde de söz konusu olduğu ve bu farklılığın somut ihale bağlamında kabul edilebilir seviyelerde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan İlknur İnş. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi