KİK Kararı: 2012/UY.I-2690

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/038
Gündem No : 83
Karar Tarihi : 27.06.2012
Karar No : 2012/UY.I-2690
BAŞVURU SAHİBİ:
Arslanlar İnş.Tic.Ve Turizm Ltd.Şti., Hoşdere Cad. No : 194/5 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gençlik Ve Spor Genel Müdürlüğü (Tesisler Dairesi Başkanlığı), Süleyman Sırrı Sok. No:3/8 06410 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/201999 İhale Kayıt Numaralı "Sivas- Merkez 4000 Seyircili Spor Salonu İnşaatı Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[1633].(0197)./2012-40Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü tarafından 19.01.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sivas- Merkez 4000 Seyircili Spor Salonu İnşaatı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Arslanlar İnş.Tic.ve Turizm Ltd.Şti.’nin 16.04.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.04.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.04.2012tarih ve 15757sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.04.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin yazı incelendiğinde değer açısından değil, poz numarasına göre iş kalemlerinin sıralandığı, inşaat, tesisat ve elektrik iş kalemlerinin birlikte olduğu bir listenin verilmesi gerektiği, işin yaklaşık maliyeti ve imalat kalemleri düşünüldüğünde açıklama istenilen iş kalemlerinin yanlış oluşturulduğu,

2 ) İhale teklif veren isteklilerin dosyalarının Kurum tarafından değerlendirilerek aşırı düşük sınır değerin yeniden hesaplanması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”

Hükmü yer almakta ve yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirmesi, açıklama talebi ve açıklamaya ilişkin usullerin neler olduğu, Kanunun ilgili maddesinin son fıkrası çerçevesinde Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan düzenlemeler ile açıklanmaktadır.

Bu çerçevede; Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde yer alan;

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…”

Açıklaması ile idarelerce teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen bir istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, açıklama istenecek iş kalemlerinin neler olduğunu gösteren “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile açıklanması gereken iş kalemlerinde yer alan hangi imalat bileşenlerine ilişkin açıklama yapılacağını gösteren “Sıralı analiz girdileri listesi” nin hazırlanması ve açıklama talep yazısı ekinde bu belgelerin isteklilere verilmesi gerekmektedir.

İhale işlem dosyası ve idareden gönderilen diğer belgeler kapsamında yapılan inceleme sonucunda;

“Sıralı iş kalemleri listesi” nde tesisat, inşaat ve elektrik imalatları ayrımı olmaksızın tüm iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki tutarlarının oranına göre sıralandığı, açıklanması gereken iş kalemlerinin hangileri olduğuna ilişkin belirlemenin yapıldığı, açıklama istenmeyen analiz girdilerinin belirlendiği, bu belirlemeler baz alınarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması istenen iş kalemlerine ilişkin olarak inşaat ve tesisat iş kalemleri ayrı ayrı belirtilmek suretiyle oluşturulan iki adet tablo ile açıklanması istenmeyen analiz girdileri tablosunun sınır değerin altında kalan isteklilere gönderildiği anlaşılmıştır.

İdarece belirlenen sıralı iş kalemleri listesi ile bu iş kalemlerinin yaklaşık maliyet tablosunda yer verilen verileri karşılaştırıldığında açıklanması istenen 1002.114, 1013.106, 1013.105, 089.921, 1013.104, 089.932, 089.606 poz numaralı iş kalemleri ile ilgili olarak yaklaşık maliyet içerisindeki tutarlarının sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemlerinin belirlendiği sıralı listeye aktarılmasında hata yapıldığı, sıralı iş kalemi listesindeki tutarların yaklaşık maliyetteki tutarlarla karşılaştırıldığında büyük farklılıklar olduğu, yanlış tutarların aktarılması neticesinde sorgulanması gereken iş kalemlerinin yanlış tespit edildiği anlaşıldığından Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2 inci maddesinde yer alan açıklamalar gereğince yeniden işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendinde, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusu konusunun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verileceği yer almaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (ç) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği ve anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin ön inceleme aşamasında inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin 8 inci fıkrasında;

“Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, başvuru sahibi tarafından, ihale teklif veren isteklilerin dosyalarının Kurum tarafından değerlendirilerek aşırı düşük sınır değerin yeniden hesaplanmasının talep edildiği, iddiaların somutlaştırılmadığı, net ve somut gerekçelere dayanan herhangi bir hukuka aykırılık iddiasında bulunulmadığı anlaşıldığından 2 nci iddia ile ilgili olarak başvurunun şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin 10 uncu fıkrasında; “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi Kuruma yaptığı itirazen şikâyet başvurusundaki 2 nci iddiası ile ilgili olarak idareye herhangi bir şikâyette bulunmamış olup, idareye verdiği şikâyet dilekçesinde değinmediği iddialara Kuruma yaptığı itirazen şikâyet başvurusunda yer vermiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükmünce idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğinden, 2 nci iddia ile ilgili olarak başvurunun şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2 inci maddesinde yer alan açıklamalar gereğince yeniden işlem tesis edilerek teklif değerlendirmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi