KİK Kararı: 2012/UY.I-2688

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/038
Gündem No : 80
Karar Tarihi : 27.06.2012
Karar No : 2012/UY.I-2688
BAŞVURU SAHİBİ:
Kaya İnşaat Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., YENİŞEHİR MAH. OSMANLI BULVARI ATLANTİS İŞ MERKEZİ A BLOK NO : 7 D: 28 KURTKÖY İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü İstanbul 1. Bölge Müdürlüğü, Hamidiye Mah. Kemerburgaz Cad. No:170 34408 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/39924 İhale Kayıt Numaralı "Karayolları 1.Bölge Müdürlüğü Devlet Ve İl Yollarında Hasar Gören Otokorkulukların İdare Malı Malzeme İle Onarımlarının Yapılması Yapım İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[2247].(0197)./2012-49Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü İstanbul 1. Bölge Müdürlüğütarafından 04.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Karayolları 1.Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Hasar Gören Otokorkulukların İdare Malı Malzeme ile Onarımlarının Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kaya İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.06.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.06.2012tarih ve 21437sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.06.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihaleye teklif veren isteklilerin teklif fiyatları incelendiğinde Asel İnş. Tur. Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti. ve Mehmet Suat Şahin'in tekliflerinin sınır değerin altında kaldığı, Mehmet Suat Şahin’in ihale konusu iş ile iştigal etmediğinin taraflarınca bilindiği, Asel İnş. Tur. Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi sınır değerin altında olmasına rağmen, mevzuata aykırı olarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, idarenin kararında aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi kriterlere göre yapıldığının açıkça belirtilmediği, ihale konusu işle iştigal eden 6 isteklinin teklifleri uygunken ve sınır değerin hemen üzerinde teklif veren firmalarının teklifinin en uygun teklif olarak kabul edilmesi gerektiği, tekliflerini hazırlarken işi yapabilecek en uygun fiyatın belirlendiği, aşırı düşük sınır değerin altına düşmemenin bilincinde olarak en uygun teklifi verdikleri, idarenin sınır değerin altında kalan istekliye ihaleyi vermekle benzer işlerde isteklilerin daha düşük teklif vermesinin önünü açtığı, bu durumun da işin teknik şartname ve sözleşme şartlarına uygun olmayan yöntemlerle yapılmasına sebebiyet vereceği, idarenin bu kararının sınır değerin bir hükmünün olmadığı anlamına geleceği, kararın mevzuata aykırı olduğu, ihale konusu işin daha önceden ihale edildiği, söz konusu ihalenin Kamu İhale Kurulu tarafından iptal edildiği, bir önceki ihalede idarenin kendilerinden birim fiyat cetvelindeki tüm pozlardan açıklama isterken, şikâyet konusu ihalede Asel İnş. Tur. Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.'den sadece sekiz kalemden açıklama istenildiği, bu durumun idarenin karar alırken istekliler arasında objektif ve tarafsız olmadığı anlamını taşıdığı ve idarenin aşırı düşük sorgulamasını sağlıklı yapamayacağı kanaatini uyandırdığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 24.05.2012 tarihinde idareye yaptığı şikâyet başvurusunda Asel İnş. Tur. Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sınırın değerin altında kaldığı, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliden 8 adet iş kaleminin açıklanmasının istenildiği, açıklamalarının uygun görüldüğü, söz konusu isteklinin vermiş olduğu teklife ait 49 adet iş kaleminin aşırı düşük olduğu kanısında oldukları iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendinde, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusu konusunun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verileceği yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin 10 uncu fıkrasında; “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibinin şikâyet başvurusunda iddia olarak belirttiği “söz konusu isteklinin vermiş olduğu teklifine ait 49 adet iş kaleminin düşük olduğu” ifadesi ile bağlantılı olarak itirazen şikâyet dilekçesinde ifade ettiği “ihale konusu işin daha önceden ihale edildiği, söz konusu ihalenin Kamu İhale Kurulu tarafından iptal edildiği, bir önceki ihalede idarenin kendilerinden birim fiyat cetvelindeki tüm pozlardan açıklama isterken, şikâyet konusu ihalede Asel İnş. Tur. Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti'den sadece sekiz kalemden açıklama istendiği, bu durumun idarenin karar alırken istekliler arasında objektif ve tarafsız olmadığı anlamını taşıdığı ve idarenin aşırı düşük sorgulamasını sağlıklı yapamayacağı kanaatini uyandırdığı” iddiası çerçevesinde inceleme yapılmasının uygun olacağı değerlendirildiğinden, diğer iddialar ile ilgili olarak başvurunun şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç itibariyle, itirazen şikâyet dilekçesi ve şikâyet dilekçesindeki ifadelerden başvuru sahibince, ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece birim fiyat teklif cetvelindeki tüm iş kalemlerinden sorgulama istenilmesi gerekirken 8 kalemden açıklama istenilmesinin mevzuata uygun olmadığının iddia edildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu “Karayolları 1.Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Hasar Gören Otokorkulukların İdare Malı Malzeme İle Onarımlarının Yapılması işi” ihalesinin yapım işi olarak 04.05.2012 tarihinde yapıldığı, geçerli teklifler üzerinden hesaplanan aşırı düşük sınır değerinin altında kalan Asel İnş. Tur. Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti. ve Mehmet Suat Şahin'e aşırı düşük teklif sorgulama yazısı yazıldığı, Mehmet Suat Şahin’in süresinde açıklama vermemesinden dolayı teklifinin reddine karar verildiği, Asel İnş. Tur. Nak. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.'nin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğünün 2011/183474 İhale Kayıt Numaralı “Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Hasar Gören Otokorkulukların Onarımı” hizmet alımı ihalesinin 23.12.2011 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihalede başvuru sahibi Kaya İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif sorgulaması istenildiği, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul tarafından 05.03.2012 tarihli ve 2012/UH.III-1242 sayılı Kurul kararı ile hizmet alımı usulüyle gerçekleştirilen söz konusu ihalenin iptal edilerek yapım ihalesi olarak yeniden ihale edilmesi gerektiği yönünde karar verildiği, bu sefer aynı idare tarafından aynı işin “Karayolları 1.Bölge Müdürlüğü Devlet ve İl Yollarında Hasar Gören Otokorkulukların İdare Malı Malzeme İle Onarımlarının Yapılması işi” adı altında yapım işi olarak ihale edildiği, başvuru sahibinin hizmet alımı olarak ihale edilen iş ile yapım işi olarak ihale edilen işteki aşırı düşük teklif açıklama isteme yönteminden kaynaklanan farklılıklar açısından iddialarda bulunulduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”

Hükmü yer almakta ve yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirmesi, açıklama talebi ve açıklamaya ilişkin usullerin neler olduğu, Kanunun ilgili maddesinin son fıkrası çerçevesinde Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan düzenlemeler ile açıklanmaktadır.

Bu çerçevede; Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde yer alan;

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…”

Açıklama ile idarelerce teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen bir istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, açıklama istenecek iş kalemlerinin neler olduğunu gösteren “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile açıklanması gereken iş kalemlerinde yer alan hangi imalat bileşenlerine ilişkin açıklama yapılacağını gösteren “Sıralı analiz girdileri listesi”nin hazırlanması ve açıklama talep yazısı ekinde bu belgelerin isteklilere verilmesi gerekmektedir.

İhale işlem dosyası kapsamında yapılan inceleme sonucunda;

İdarece “Sıralı iş kalemleri listesi”nde ve aynı zamanda birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 49 adet iş kaleminin yaklaşık maliyet içerisindeki tutarlarının oranına göre sıralandığı, açıklanması gereken iş kalemlerinin hangileri olduğuna ilişkin belirlemenin yapıldığı, bu kapsamda 8 adet iş kaleminin belirlenerek bu hususlara ilişkin tablonun ve analiz örneklerinin aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen isteklilere gönderildiği tespit edilmiştir.

Tüm bu tespitler çerçevesinde anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olarak idarece sıralı iş kalemleri listesinden hareketle yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirlendiği ve sadece bu iş kalemlerine ilişkin açıklama istendiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekliden tüm iş kalemlerinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği” yönündeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi