KİK Kararı: 2012/UY.I-2548

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/037
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 20.06.2012
Karar No : 2012/UY.I-2548
BAŞVURU SAHİBİ:
Ceta İnşaat Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., ALTIPARMAK CADDESİ PETEK İŞHANI NO:39 KAT:4 D:22 BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Bursa 14.Bölge Müdürlüğü, 152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No:286 16330 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/33451 İhale Kayıt Numaralı "Karayolları 14.Bölge Müdürlüğü Ümitalan Tuz Sundurması Ve Kar Mücadele İstasyonu Yapımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[2068].(0253)./2012-41E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Bursa 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.04.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü Ümitalan Tuz Sundurması ve Kar Mücadele İstasyonu Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ceta İnşaat Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 17.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.05.2012 tarih ve 19835 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuruya konu edilen yapım işinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği fiyatla, işin projesine ve yapılacağı araziye uygun şekilde gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.2 Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1 İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2 İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede tespit edilen aşırı düşük sınır değerinin altında teklif vermiş istekliler olan, MGF İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Aytar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden sıralı iş kalemlerinin kümülatif tutarının % 80’ini oluşturan 47 adet iş kalemine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, diğer yandan, anılan iş kalemlerinde yer alan 33 adet girdinin açıklama istenmeyen analiz girdileri olarak belirlendiği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına süresi içerisinde yalnızca Aytar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin cevap verdiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesinin devamında; “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

Sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Aytar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının yukarıda zikredilen Tebliğ açıklamalarına uygunluğunun incelenmesi neticesinde;

İstekli tarafından, açıklama yapılması istenilen 47 adet iş kaleminin 34 adedinde, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen 2011 yılı birim fiyatlarının üzerine (İlan tarihinde 2012 yılı birim fiyatları yayımlanmamış olduğundan, 2011 yılı fiyatları kullanılabilmektedir) kendisi tarafından belirlenen kâr ve genel giderin ilave edilerek birim fiyatların oluşturulduğu ve hangi kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatının kullanıldığı ile istekli tarafından belirlenen kâr ve genel gider tutarlarının yazılarak liste halinde sunulduğu, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanılmadığı iş kalemlerine ilişkin olarak ise ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler ile analizlerde yer alan birim fiyatları tevsik eden proforma fatura/fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu iş kalemleri arasında yer alan; 16.059/A poz numaralı “Basınç dayanım sınıfı C25/30 (BS 25 B 300) olan hazır beton dökülmesi” ve 18.467/1 poz numaralı “4 mm ve 3mm kalınlıkta plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtülerle iki katlı su yalıtımı yapılması” iş kalemlerine ait analizlerde yer alan düz işçi girdisinin saatlik ücretinin 3,80 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.9 uncu maddesi uyarınca, analizlerde yer verilen işçilik ücretlerinin belirlenmesinde, ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin dikkate alınması gerekmekte olup, incelemeye konu ihalenin yapıldığı tarihi de kapsayan 2012 yılının ilk altı aylık dönemi açısından saatlik asgari ücret 3,94 TL’dir.

Bu yönüyle, adı geçen analizlerde yer alan “düz işçi” işçilik ücretlerinin, ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücret tarifesinin altında olduğu ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaların mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, bazı iş kalemlerine ilişkin olarak, istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde belirlenen imalat miktarları ile aynı iş kalemleri açısından idarece belirlenen imalat miktarlarına aşağıda yer verilmiştir:

Poz Numarası

İş Kalemi Adı

İdarece Belirlenen Miktar

İsteklice Belirlenen Miktar

23.111

Her tür demir kapı pencere yapılıp yerine konulması

1000 kg

654 kg

23.243/5A

Alüminyum asma tavan yapılması

200 m2

111,25 m2

25.048/1B

Yeni sıva yüzlerine macun çekilerek 2 kat plastik boya yapılması

450 m2

200 m2

27.560/7

Silikon esaslı dış cephe boyası yapılması

900 m2

555,35 m2

MSB.414/1

Alçı tavan karosu ile asma tavan yapılması

300 m2

97,44 m2

MSB.922/A

13 mm compact laminant ile bölme panosu ve kapı yapılması

50 m2

4,2 m2

İncelemeye konu ihalede anahtar teslimi götürü bedel teklif verilmesi göz önünde bulundurulduğunda, idarece hesaplanan metrajlar ile isteklilerce esas alınan metrajlar arasında makul farkların olmasının doğal olduğu ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin hesap cetvelinde yer alan imalat kalemleri miktarları ile idarece hazırlanan metrajlardaki miktarların birebir örtüşmesinin mümkün olmadığı, ancak, yukarıdaki tabloda görülebileceği üzere, bazı iş kalemleri açısından, isteklinin belirlediği imalat miktarlarının, idarenin tespit ettiği miktarlara oranla çok düşük olduğu, isteklinin imalat miktarlarını düşürmek suretiyle kendisine fiyat avantajı sağladığı, netice olarak, isteklinin aşırı düşük açıklamalarının bu yönüyle de uygun bulunmaması ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Aytar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi