KİK Kararı: 2012/UY.I-252 (9 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/002
Gündem No : 116
Karar Tarihi : 09.01.2012
Karar No : 2012/UY.I-252
BAŞVURU SAHİBİ:
Tuana Müşavirlik İnşaat Gıda Turz. Petrol Taah. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. - Çev - Kon Mühendislik İnş. Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., TUNUS CADDESİ NO:85/9 KAVAKLIDERE / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Batman Sason Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakfı, Yaylatepe Mahallesi Hükümet Konağı Caddesi 4 72500 BATMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/104520 İhale Kayıt Numaralı "200 Kapasiteli Kız Öğrenci Yurdu" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[4097].(0225)./2011-76Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Batman Sason Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfıtarafından 05.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “200 Kapasiteli Kız Öğrenci Yurdu” ihalesine ilişkin olarak Tuana Müşavirlik İnşaat Gıda Turz. Petrol Taah. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. - Çev - Kon Mühendislik İnş. Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.İş Ortaklığı’nın 25.11.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.11.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.12.2011tarih ve 51362sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmamasına rağmen ilgilinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.5 inci maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin fiyatlarını açıklama yöntemleri belirtilmiş; 45.1.13 üncü maddesinde isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlenmesi gerekmeyen haller belirtilmiş olup, isteklilerce iş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirtmemeleri durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulmasının zorunlu olduğu öngörülmüş ve ayrıca, ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabileceği düzenlenmiş; 45.1.13.1 inci maddesinde, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Öte yandan aynı Tebliğin 45.1.10 ve 45.1.13 üncü maddelerinde, idarelerin istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirme yapacağı; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği belirtilmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi biri çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, öğrenci yurdu yapım işi olup, ihaleye katılan isteklilerin üç tanesinin teklifi geçerli kabul edilmiş, Kamu İhale Genel Tebliğinin, yukarıda anılan düzenlemeleri çerçevesinde yapılan aşırı düşük teklif sınır değer hesabından sonra bir isteklinin teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilmiş, aynı Tebliğin 38.1 inci maddesi gereği hesaplanan sıralı iş kalemleri listesi kullanılarak isteklilerden önemli teklif bileşenleri hakkında açıklama istenmiş, açıklama sunan bir isteklinin açıklaması Tebliğe uygun kabul edilerek anılan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde teklif sunan başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatının bu konuya ilişkin ölçütlerini karşılamadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği yönündeki iddiasıyla 09.09.2011 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur. Bu başvuru üzerine Kamu İhale Kurulunun 24.10.2011 tarih ve 2011/UY.I-3557 sayılı kararıyla, ihale komisyonunca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2 nci maddesinde hükme bağlanan usul dahilinde belirlenmiş olan açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin de aşırı düşük teklif sahibi istekliye verilmesi, bu doğrultuda, aşırı düşük teklif sahibi isteklinin yeniden sorgulamaya tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi için düzeltici işlem kararı verilmiştir. Bu defa idare tarafından Kurul kararına uygun biçimde yeniden açıklama talep edilmiş ve sunulan açıklamalar yine yeterli kabul edilerek anılan istekli üzerinde ihale bırakılmıştır.

Yukarıda anılan Kurul kararına konu itirazen şikayet başvurusunu yapan istekli tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmamasına rağmen ilgilinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasıyla yeniden başvuru yapılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Ahmet Bayhan ile ARS Grup Medikal İnş. Tem Gıda Bilg. San. Tic. Ltd. Şti. adlı Ortak Girişim’in açıklamaları incelendiğinde, teklif fiyatının ana imalat gruplarına göre bölümlendiği, her bir imalat için analiz sunulduğu ve teklif fiyatları için kamu idarelerinin açıkladığı birim fiyatların kullanıldığının beyan edildiği görülmüştür.

Öncelikli olarak isteklinin kullandığı kamu idareleri birim fiyatları incelendiğinde, isteklinin bazı fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2011 yılı birim fiyatlarının karsız tutarından düşük olduğu tespit edilmiştir. Örneğin 16.058/1A poz numaralı imalatta karsız birim fiyat 87,04 TL iken istekli 85,40 TL; 21.011 poz numaralı imalatta karsız birim fiyat 13,59 TL iken istekli 11,88TL; 26.008/061A poz numaralı imalatta karsız birim fiyat 21,91 TL iken istekli 20,81 TL; 26.006/087A poz numaralı imalatta karsız birim fiyat 19,32 TL iken istekli 13,99 TL; 23.241/A poz numaralı imalatta karsız birim fiyat 7,28 TL iken istekli 5,45 TL teklif etmiştir.

Öte yandan isteklinin bazı pozlara ilişkin yaptığı analiz fiyatlarının hesap cetvelindeki fiyatlardan düşük olduğu da tespit edilmiştir. Örneğin 14.018 poz numaralı imalatta istekli 4,30 TL fiyatı analiz etmesine rağmen hesap cetvelinde 2,56 TL teklif ettiği; 15.140/4 poz numaralı imalatta istekli 3,84 TL fiyatı analiz etmesine rağmen hesap cetvelinde 2,28 TL teklif ettiği; 16.003/MK poz numaralı imalatta istekli 78,89 TL fiyatı analiz etmesine rağmen hesap cetvelinde 46,87 TL teklif ettiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitlerden hareketle Ahmet Bayhan ile ARS Grup Medikal İnş. Tem Gıda Bilg. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatında düzenlenen usul ve esaslara uygun olmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin reddedilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi