KİK Kararı: 2012/UY.I-2487

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/034
Gündem No : 79
Karar Tarihi : 11.06.2012
Karar No : 2012/UY.I-2487
BAŞVURU SAHİBİ:
Bpm Mimarlık Mühendislik Müş. İnş. Bil. Hiz. San. Ltd. Şti., Portakal Çiçeği Sok. No : 41-8 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ereğli Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Müftü Mahallesı Devrım Bulvarı 13 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/208014 İhale Kayıt Numaralı "Kdz.Ereğli Belediyesi Balıkhane Ve İş Merkezi İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[2020].(0291)./2012-34Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ereğli Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 31.01.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Karadeniz Ereğli Belediyesi Balıkhane ve İş Merkezi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak BPM Mimarlık Mühendislik Müş. İnş. Bil. Hiz. San. Ltd. Şti.’nin 15.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.05.2012tarih ve 19334sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden; ihale üzerinde bırakılan Tam Yapı Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Erol Yaşa & Çalışkaner Ltd. Şti. İş Ortaklığının sunmuş oldukları teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1inci maddelerinde yapılan düzenlemelere uygun olmadığı,

2. Aşırı düşük teklif sorgulama dosyasında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan hesap cetvelinin 35 inci satırındaki yatay delikli fabrika tuğlası ile 200 dz. harçlı duvar yapılması kaleminde, istekli tarafından sunulan metraj (1.062,56 m3) ile idarece hesaplanan yaklaşık maliyet cetvelinde belirlenen metraj (1.778,11 m3) arasında % 40 oranında istekli lehine avantaj olduğu, bununla birlikte diğer iş kalemlerinde de azımsanamayacak metraj farklılıkları söz konusu olup, bu durumun istekli lehine haksız avantaj sağladığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhtilaf konusu “Balıkhane ve İş Merkezi İnşaatı Yapımı” işinin ihalesinde teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerden ihale üzerinde bırakılan Tam Yapı Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Erol Yaşa & Çalışkaner Ltd. Şti. İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklaması istendiği görülmektedir. Ancak idare tarafından ilk aşırı düşük teklif açıklaması iş grupları nezdinde istendiğinden, 16.04.2012 tarihli ve 2012UY.I-1707 sayılı Kurul kararı gereği, idare tarafından iş kalemlerinin büyükten küçüğe sıralamak suretiyle birikimli toplamı yaklaşık maliyetin % 80’ini teşkil eden iş kalemlerinin tespit edilmesi ve açıklamaların bu iş kalemleri üzerinden yeniden istenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeple, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri yeniden belirlenmiştir. İsteklilerin ikinci kez sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamaları idarece yeterli görülmesine rağmen, BPM Mimarlık Mühendislik Müş. İnş. Bil. Hiz. San. Ltd. Şti. tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin açıklamalarının mevzuat hükümlerine uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 ile 45.1.6 ncı maddelerinde ise; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kâr ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kâr ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kâr ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz sunmalarına gerek bulunmadığı, bununla birlikte analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmadığı ortaya konulmuştur.

Mezkûr Tebliğin 45.1.13 üncü maddesinde ise; aşırı düşük sorgulamasına konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği düzenlenmiş, yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda ise, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulmasının zorunlu olmadığı hüküm altına alınmıştır.

Analiz sunulması zorunluluğunun bir diğer istisnası ise aynı Tebliğin 45.1.7 nci maddesinde; “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” şeklinde yer alan açıklama ile belirtilmiştir.

İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde; açıklamaya konu iş kalemlerinin bir kısmı için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2011 yılı birim fiyatları ve rayiçleri ile Milli Savunma Bakanlığı birim fiyatlarının kullanıldığı, diğer kısmı için fiyat analizleri, bu analizlerin içeriğindeki iş kısımları ile malzeme girdilerine öngörülen birim fiyatların tevsiki için fiyat teklifi yazıları ve tedarikçilerden alınan proforma faturalar sunularak açıklama yapıldığı, geriye kalan diğer iş kalemlerinin ise analiz sunulmaksızın doğrudan fiyat teklifi yazıları ile açıklandığı anlaşılmaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Erol Yaşa & Çalışkaner Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasında herhangi bir mevzuata aykırılık tespit edilememiştir.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan Tam Yapı Ltd. Şti. tarafından “Gece-gündüz sabit kamera” iş kalemi için sunulan fiyat teklifi yazısında; malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı belirtilmediği görülmektedir. Bu nedenle, sunulan söz konusu fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıya aktarılan 45.1.7 nci maddesi açıklamasına uygun olarak analiz sunulması zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı açıktır.

Ayrıca, anılan isteklinin “Hafriyat kazısı ve nakliyesi” iş kalemine ilişkin olarak sunduğu fiyat analizinde, analiz girdilerinin (K katsayısı, taşıma mesafesi vb.) miktar ve birim fiyatlarına yer verilmemiş, diğer bir deyişle analiz adı altında sunulan söz konusu belgede ilgili iş kalemi, kendisini teşkil eden üretim faktörleri çerçevesinde tetkik edilmemiştir. Bu sebeple ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

1. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin metrajları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajları arasında makul sayılamayacak ölçüde fark olduğu yönündeki iddiayı değerlendirebilmek için aşağıdaki tablo hazırlanmıştır. Bu tabloda idarenin aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri yer almaktadır.

Tablo 1: Tam Yapı Ltd. Şti.’nin Metraj Analizi

Sıra No

İş Kalemi Poz No

Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

İstekli lehine Fark

Yüzde Olarak

1

30 Derece Tırmanma Açılı Yürüyen merdiven

ADET

8,00

8,00

0,00

0,00

2

16.059/1A

M3

7203,45

6497,11

706,34

9,81

3

23.015

TON

401,97

357,50

44,47

11,06

4

21.013

M2

29855,42

26570,00

3285,42

11,00

5

23.014

TON

262,88

233,50

29,38

11,18

6

23.244/E1

KG

27497,40

24802,29

2695,11

9,80

7

23.244/L1

KG

22817,48

20580,93

2236,55

9,80

8

18.233/6A

M2

1958,42

1766,12

192,30

9,82

9

19.101

M2

14574,22

12833,77

1740,45

11,94

10

904-225

ADET

3,00

3,00

0,00

0,00

11

19.055/C2

M2

3689,45

3327,48

361,97

9,81

12

27531/MK

M2

15234,09

13741,07

1493,02

9,80

13

18.071/2

M3

1778,11

1600,30

177,81

10,00

14

26.008/076A

M2

4232,75

3817,26

415,49

9,82

15

MSB.805/A

KG

3218,60

2900,00

318,60

9,90

16

23.243/21

M2

1941,46

1750,78

190,68

9,82

17

25.048/2

M2

21983,02

19784,72

2198,30

10,00

18

23.051

TON

35,25

31,57

3,68

10,44

19

Harfiyat Kazısı ve Nakliyesi

TON

34117,44

30700,00

3417,44

10,02

20

28.134/A

M2

1292,99

1165,38

127,61

9,87

21

27.528/2

M2

15.234,090

13741,07

1493,02

9,80

22

27.581

M2

12281,37

11077,46

1203,91

9,80

23

26.206/C1

M2

1033,38

931,77

101,61

9,83

24

15.001/2B

M3

21323,40

19191,06

2132,34

10,00

25

791.427

M

10650,00

9585,00

1065,00

10,00

26

21.054

M3

25134,36

22401,00

2733,36

10,87

27

742-532

ADET

755,00

755,00

0,00

0,00

28

27535/MK

M2

7184,77

6479,97

704,80

9,81

29

833.500

ADET

289,00

310,00

-21,00

-7,27

30

261.152

M2

718,00

710,00

8,00

1,11

31

16.002/MK

M3

610,00

550,22

59,78

9,80

32

18.466/3

M2

1958,42

1766,12

192,30

9,82

33

Gece-Gündüz Sabit Kamera

ADET

77,00

80,00

-3,00

-3,90

34

782.101

KG

5800,00

5900,00

-100,00

-1,72

35

26.351/C1

M2

641,86

578,68

63,18

9,84

İdarenin metrajları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan metrajlar karşılaştırıldığında, tablodan anlaşıldığı üzere, aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemlerinin büyük bir kısmında istekli lehine % 10’u aşan farkların olduğu anlaşılmaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan bir ihalede, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilememesi sebebiyle, isteklilerin tekliflerine esas metrajı, ihale dokümanı içerisinde verilen mimari proje ve ekleri üzerinde yapılan hesaplamalara dayandırdığı, bu itibarla istekliler tarafından hesaplanan miktarların idare tarafından hesaplanan miktarlarla birebir uyuşmamasının ve isteklilerin birbirlerinden farklı miktarlar önermesinin olağan olduğu, bazı imalat kalemlerine ilişkin fiyat ve miktarlarının idarece tespit edilen fiyat ve miktarlardan düşük olabileceği gibi bazı imalat kalemlerine ilişkin fiyat ve miktarların idarece tespit edilen fiyat ve miktarlardan fazla olabileceği, dolayısıyla anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerde, idarece tespit edilen imalat miktarlarıyla isteklilerce tespit edilen imalat miktarları arasındaki fark işin yapımını etkileyecek ölçüde olmadığı sürece teklifin kabul edilebilir bir teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Ne var ki, yukarıda tespit edildiği üzere aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin hesapladığı miktarların, idarece hesaplanan miktarlardan çoğunlukla % 10’ u aşacak kadar düşük olduğu anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Tablo 2: Erol Yaşa & Çalışkaner Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın Metraj Analizi

Sıra No

İş Kalemi Poz No

Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

İstekli lehine Fark

Yüzde Olarak

1

30 Derece Tırmanma Açılı Yürüyen merdiven

ADET

8,00

8,00

0,00

0,00

2

16.059/1A

M3

7203,45

6627,00

576,45

8,00

3

23.015

TON

401,97

370,00

31,97

7,95

4

21.013

M2

29855,42

27466,00

2389,42

8,00

5

23.014

TON

262,88

242,00

20,88

7,94

6

23.244/E1

KG

27497,40

24789,00

2708,40

9,85

7

23.244/L1

KG

22817,48

20296,52

2520,96

11,05

8

18.233/6A

M2

1958,42

1890,00

68,42

3,49

9

19.101

M2

14574,22

13410,00

1164,22

7,99

10

904-225

ADET

3,00

3,00

0,00

0,00

11

19.055/C2

M2

3689,45

3395,00

294,45

7,98

12

27531/MK

M2

15234,09

14120,00

1114,09

7,31

13

18.071/2

M3

1778,11

1635,00

143,11

8,05

14

26.008/076A

M2

4232,75

3895,00

337,75

7,98

15

MSB.805/A

KG

3218,60

3153,00

65,60

2,04

16

23.243/21

M2

1941,46

1785,00

156,46

8,06

17

25.048/2

M2

21983,02

20730,00

1253,02

5,70

18

23.051

TON

35,25

33,50

1,75

4,96

19

Harfiyat Kazısı ve Nakliyesi

TON

34117,44

31392,00

2725,44

7,99

20

28.134/A

M2

1292,99

1475,00

-182,01

-14,08

21

27.528/2

M2

15.234,090

14120,00

1114,09

7,31

22

27.581

M2

12281,37

11300,00

981,37

7,99

23

26.206/C1

M2

1033,38

950,00

83,38

8,07

24

15.001/2B

M3

21323,40

19620,00

1703,40

7,99

25

791.427

M

10650,00

10571,00

79,00

0,74

26

21.054

M3

25134,36

23124,00

2010,36

8,00

27

742-532

ADET

755,00

750,00

5,00

0,66

28

27535/MK

M2

7184,77

6610,00

574,77

8,00

29

833.500

ADET

289,00

300,00

-11,00

-3,81

30

261.152

M2

718,00

760,00

-42,00

-5,85

31

16.002/MK

M3

610,00

610,00

0,00

0,00

32

18.466/3

M2

1958,42

1890,00

68,42

3,49

33

Gece-Gündüz Sabit Kamera

ADET

77,00

173,00

-96,00

-124,68

34

782.101

KG

5800,00

5978,00

-178,00

-3,07

35

26.351/C1

M2

641,86

590,00

51,86

8,08

Aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri dikkate alındığında, Erol Yaşa & Çalışkaner Ltd. Şti. İş Ortaklığının hesapladığı miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasında farklar olduğu, bu miktar farklılığının 23.244/L1 poz nolu iş kaleminde % 10’u aştığı görüldüğünden, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Erol Yaşa & Çalışkaner Ltd. Şti.’nin açıklamasının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Tam Yapı Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Erol Yaşa & Çalışkaner Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi