KİK Kararı: 2012/UY.I-2115

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/027
Gündem No : 79
Karar Tarihi : 14.05.2012
Karar No : 2012/UY.I-2115
BAŞVURU SAHİBİ:
Lider Ay İnşaat Taah. Turz. Temz. Hizm. Tic. Ltd. Şti. - Oğuz Burma , KALE MAHALLESİ ANAKENT İŞ MERKEZİ NO:1/38 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Samsun 7. Bölge Müdürlüğü, Esenevler Mahallesi Atatürk Bulvarı No:380 55200 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/152224 İhale Kayıt Numaralı "( Terme-Ünye ) Ayr.- İkizce Yolu Km:7+01055-17+360095 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Ve Üstyapı İşleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.05.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[1551].(0183)./2012-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü Samsun 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “(Terme-Ünye) Ayr.- İkizce Yolu Km:7+01055-17+360095 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” ihalesine ilişkin olarak Lider Ay İnşaat Taah. Turz. Temz. Hizm. Tic. Ltd. Şti. - Oğuz Burma İş Ortaklığı’nın 03.04.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.04.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.04.2012 tarih ve 15028 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihalenin firmaları üzerinde bırakıldığı, ancak devam eden süreçte ihale dosyasının incelenmek üzere Karayolları Genel Müdürlüğü İç Kontrol Şubesi Müdürlüğüne gönderildiği, ön mali kontrol aşamasında özel ortak Oğuz Burma'nın cari oranının yetersiz kaldığı tespitinin yapıldığı, bunun üzerine ihale komisyonunca tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, zira idarenin bu aşamada belgelerdeki bilgi eksikliğini tamamlatma yoluna gitmesi gerektiği, söz konusu bilançonun üçüncü kişi olan mali müşavir tarafından düzenlendiği, ortaya çıkan sorunun mali müşavirin uzun vadeli banka ve leasing borçlarını sehven kısa vadeli borçlar sütununa yerleştirmesinden kaynaklandığını, bu yanlışlığın sonradan düzeltildiği ve vergi dairesince onaylı yeni bilanço düzeltme beyannamesi belgesinin ekte idareye sunulduğu, yapılan uygulamanın 4734 sayılı Kanunun saydamlık, şeffaflık ve güvenirlik ilkelerine aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihale, Lider Ay İnşaat Taah. Turz. Temz. Hizm. Tic. Ltd. Şti.-Oğuz Burma İş Ortaklığı üzerinde bırakıldıktan sonra ihale işlem dosyasının mali mevzuat gereğince Karayolları Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Dairesi’ne idare tarafından gönderildiği, bu aşamada İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 17 nci maddesince yapılan kontrol neticesinde, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel ortağı Oğuz Burma’nın Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35/3-a maddesine göre asgari 0,75 olması gereken cari oranının, 0,56 olması hasebiyle yetersiz kaldığı tespitinin yapıldığı ve bunun üzerine anılan iş ortaklığının 22.03.2012 tarihli ihale komisyonu kararıyla değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’daön malî kontrolün kapsamı, niteliğive sürecine ilişkin olarak;

“Madde 10- Ön malî kontrol görevi, idarelerin yönetim sorumluluğu çerçevesinde, harcama birimleri ve malî hizmetler birimi tarafından yerine getirilir.

Ön malî kontrol, harcama birimleri tarafından yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrollerden oluşur. Malî hizmetler birimi tarafından yapılacak ön malî kontrol, Usul ve Esaslarda belirtilen kontroller ile idarelerce yapılacak düzenlemeler çerçevesinde bu birim tarafından yapılması öngörülen kontrollerden meydana gelir.

Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin malî karar ve işlemler, harcama birimleri ve malî hizmetler birimi tarafından idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama veya finansman programları, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer malî mevzuat hükümlerine uygunluk yönlerinden kontrol edilir. Malî karar ve işlemler harcama birimleri tarafından kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması açısından da kontrol edilir.

Madde 11-Ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilip verilmemesi, danışma ve önleyici niteliği haiz olup, malî karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı değildir.

Malî karar ve işlemlerin ön malî kontrole tâbi tutulması ve ön malî kontrol sonucunda uygun görüş verilmiş olması, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.”

düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Usul ve Esaslar’ın 17 nci maddesinde ise idarelerin, ihale kanunlarına tâbi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarından tutarı mal ve hizmet alımları için bir milyon Yeni Türk Lirasını, yapım işleri için ikimilyon Yeni Türk Lirasını aşanların kontrole tâbi olduğu, taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarının en geç on işgünü içinde kontrol edileceği ve yapılan kontrol sonucunda düzenlenen görüş yazısının işlem dosyası ile birlikte ilgili harcama yetkilisine gönderileceği düzenlenmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde ise,

“(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleriise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…………………

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.”

düzenlemesi yer almaktadır.

Ön mali kontrol aşamasında yapılan tespitlerin ihale mevzuatına uygun olması gerekmekte olup, başvuru konusu ihalede ön mali kontrol aşamasında bilançodaki cari orana ilişkin yapılan tespitte herhangi bir yanlışlık bulunmamaktadır. Daha açık anlatımla, başvuru sahibinin özel ortağı Oğuz Burma’nın teklifi kapsamında sunduğu bilanço bilgileri tablosunda cari oranı 0,89 olarak belirtilmiş olmasına rağmen teklifi kapsamında sunduğu 2010-2009-2008 yılı bilançolarında yer alan parasal tutarlardan hareketle cari oranının 0,56 olduğu ve bu haliyle Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35 inci maddesinde öngörülen hesaplama yöntemiyle ulaşılması gereken asgari 0,75 oranının altında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi esasen ön mali kontrol aşamasında yapılan tespite itiraz etmemekte, bilançodaki hatanın sehven meydana geldiğini ifade ederek ihale komisyonunun üçüncü kişi olan SMMM’den kaynaklanan bu eksikliği tamamlatma yoluna gitmesi gerektiğini ve kendilerinin bu aşamada vergi dairesince onaylı düzeltilmiş bilançoyu sunabileceklerini iddia etmektedir.

4734 sayılı Kanunun 37/II maddesinde “ Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…..” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 57/V maddesinde; “ Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir…..” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6 ncı maddesinde ise;

“16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır….”

açıklaması yer almaktadır.

İhale mevzuatı çerçevesinde, teklif kapsamında sunulan bir belgedeki zorunlu asli unsurlar dışındaki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması gerekmekte olup, bu durum sunulan bir belgedeki bilgi yanlışlığının tamamlatılmasını her zaman mümkün kılmamaktadır. Zira, bilançoda yer alan bir parasal tutarın yanlış yazılmış olması, belge incelemesi yapan ihale komisyonu üyeleri ve diğer ilgililer nezdinde belgenin içeriğine ilişkin olarak tek başına bir tereddüt yaratmamaktadır. Ayrıca, cari oranın hesaplanmasına ilişkin bilançoda yer alan bilgiler teklifin esasını değiştirebilecek nitelikarz edebilecektir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin, özel ortağın teklifi kapsamında sunduğu bilanço bilgileri esas alınarak değerlendirme dışı bırakılmasında ve ihale komisyonu tarafından bilgi tamamlatma yoluna gidilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç itibariyle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi