KİK Kararı: 2012/UY.I-1853

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/024
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 19.04.2012
Karar No : 2012/UY.I-1853
BAŞVURU SAHİBİ:
Çetinsan İnş. Müh. Tur. Tic. San. Ve Ltd. Şti. (19.03.2012 tarih ve 5 numaralı gündem; 2012/019 sayılı Kurul Toplantısı), SİMON BOLİVAR BULVARI SEDAT SİMAVİ SOKAK NO:6/4 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı Jandarma Eğitim Komutanlığı, Ahlatlıbel Mah. Incek Bulvarı 06835 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/177730 İhale Kayıt Numaralı "J.Eğt.K.Lığı Saymanlık Depo Binası Yapımı." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[1034-01].(0225)./2012-24E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı Jandarma Eğitim Komutanlığı tarafından 14.12.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “J.Eğt.K.Lığı Saymanlık Depo Binası Yapımı.” ihalesine ilişkin olarak Çetinsan İnş. Müh. Tur. Tic. San. ve Ltd. Şti.’nin 24.02.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.03.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.03.2012 tarih ve 9566 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.03.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihalede aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğindeki kurallara uygun olmayabileceği, bu nedenle ihalede teklifi sınır değer altında kalan isteklilerin açıklamalarının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.13 üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin fiyatlarını açıklama yöntemleri belirtilmiş; 45.1.13.1 inci maddesinde, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Öte yandan aynı Tebliğin 45.1.10 ve 45.1.13 üncü maddelerinde, idarelerin istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirme yapacağı; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği belirtilmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, saymanlık depo binası inşaatı yapım işi olup, ihaleye yirmi sekiz istekli katılmış, yirmi yedi istekli geçerli teklif sunmuştur. Kamu İhale Genel Tebliğinin, ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan düzenlemesine uygun olarak yapılan aşırı düşük teklif sınır değer hesabından sonra on isteklinin teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilmiş, aynı Tebliğin 38.1 inci maddesi gereği hesaplanan sıralı iş kalemleri ve analiz girdileri listesi kullanılarak isteklilerden önemli teklif bileşenleri hakkında açıklama istenmiş, beş istekli açıklama sunmamış, bir isteklinin açıklaması yeterli görülmemiş, diğer dört isteklinin açıklaması uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi belirlenmiştir.

İhalede geçerli teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğindeki kurallara uygun olmayabileceği, bu nedenle ihalede teklifi sınır değer altında kalan isteklilerin açıklamalarının incelenmesi gerektiği iddiasıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuru sahibinin iddiası çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan Benli Emlak Mimarlık Mühendislik İnş. Tur. Eğt. Rek. ve Tem. Hiz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama istenen bazı pozlar için 2011 yılı kamu idarelerinin fiyatlarının kullanıldığı, Tebliğin 38.3 üncü maddesi gereği buna ilişkin detaylı açıklama sunulması zorunlu olmaması nedeniyle bilgi ve belge sunulmadığı ve bazı pozlardaki malzeme girdileri için proforma fatura ile fiyat teklifleri alındığı görülmüştür.

Öncelikli olarak isteklinin sunduğu analizler ve proforma faturalar incelendiğinde, analiz fiyatlarının teklif fiyatlarını karşıladığı, proforma faturaların şekil şartlarına uygun olduğu gibi analizlerde kullanılan birim fiyatlarla da uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Ancak, açıklama yapılması zorunlu imalatlarla ilgili olarak isteklinin teklifinde yer alan imalat miktarlarıyla idarenin hazırladığı yaklaşık maliyet imalat miktarları karşılaştırıldığında, 15.014/4A poz numaralı imalatta, isteklinin kullandığı miktarın yaklaşık maliyete oranla yaklaşık yüzde 11 oranında düşük olduğu görülmüştür. Öte yandan isteklinin 15.014/4A; 18.233/6A; 23.244/L1 poz numaralı imalatlara ilişkin sunduğu analizlerin, işçilik, malzeme, makine, nakliye gibi ayrıntılar içermediği, sadece imalatın fiyat teklifine konu edildiğinin belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13 üncü maddesine göre açıklama istenen bir poza ilişkin analiz sunmama istisnasının sadece yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için söz konusu olabileceği göz önüne alındığında, isteklinin anılan pozlar için sunduğu analizlerin Tebliğ düzenlemesine uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

İtirazen şikayete konu iddia çerçevesinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Koçoğlu İnş. Müh. Doğalgaz Isı Yal. Sis. Tur. Teks. Otom. San. Tic. Ltd. Şti. adlı istekli ile ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları geçerli kabul edilen Surur Yapı Tur. Oto. Dan. Tic. Ltd. Şti. ve Bekir Güçbey adlı isteklilerin açıklamaları incelendiğinde, isteklilerin açıklama istenen bazı pozlar için 2011 yılı kamu idarelerinin fiyatlarının kullandıkları, Tebliğin 38.3 üncü maddesi gereği buna ilişkin detaylı açıklama sunulması zorunlu olmaması nedeniyle bilgi ve belge sunulmadıkları ve bazı pozlardaki malzeme girdileri için proforma fatura ile fiyat teklifleri aldıkları görülmüştür. Öncelikli olarak isteklilerin sunduğu analizler ve proforma faturalar incelendiğinde; analiz fiyatlarının teklif fiyatlarını karşıladığı, proforma faturaların şekil şartlarına uygun olduğu gibi analizlerde kullanılan birim fiyatlarla da uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Ancak, Surur Yapı Tur. Oto. Dan. Tic. Ltd. Şti. adlı istekli 16.003 poz numaralı imalatta da yaklaşık 12 oranında düşük miktarlar kullanmıştır.

Yapılan bu tespitler sonucunda, bir yapım işi ihalesinde yukarıda belirtilen imalat miktarları farklılıkları nedeniyle Benli Emlak Mimarlık Mühendislik İnş. Tur. Eğt. Rek. Ve Tem. Hiz. Ltd. Şti. ve Surur Yapı Tur. Oto. Dan. Tic. Ltd. Şti. adlı isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı anlaşıldığından, idarenin bu isteklilerin tekliflerini geçerli kabul etmesinde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak; başvuru sahibinin iddiası yerinde görüldüğünden, Benli Emlak Mimarlık Mühendislik İnş. Tur. Eğt. Rek. Ve Tem. Hiz. Ltd. Şti. ve Surur Yapı Tur. Oto. Dan. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin reddedilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi