KİK Kararı: 2012/UY.I-1709

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/023
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 16.04.2012
Karar No : 2012/UY.I-1709
BAŞVURU SAHİBİ:
Şahinler İnş.Madencilik Tic.Ve San.Ltd.Şti., Turan Emeksiz Sok. 14/4 GOP ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası Anonim Şirketi Antalya Bölge Müdürlüğü, Kültür Mahallesı 3801 Sokak 11 07090 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/124205 İhale Kayıt Numaralı "Elmalı (Antalya) Atıksu Arıtma Tesisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[1337].(0162)./2012-27Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası Anonim Şirketi Antalya Bölge Müdürlüğütarafından 28.09.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Elmalı (Antalya) Atıksu Arıtma Tesisi” ihalesine ilişkin olarak Şahinler İnş. Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 02.04.2012tarih ve 13044sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihalenin önce sınır değerin altında kalan istekli Yalçın Yapı End. Tic. Nak. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ancak kendileri tarafından yapılan şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine Kamu İhale Kurulu'nun 2011/UY.I-4355 sayılı kararı ile düzeltici işlem kararı alındığı, söz konusu kararın da idarece uygulandığı, ancak bu defa, Yalçın Yapı End. Tic. Nak. Ltd. Şti. tarafından idareye yapılan şikâyet üzerine idarece yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı yönünde değerlendirme yapılarak ihalenin iptal edildiği, buna göre idarece alınan iptal kararının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

28.09.2011 tarihinde yapılan ihaleye 9 istekli tarafından teklif verilmiş, ihale komisyonu tarafından 3 isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, geriye kalan 6 isteklinin teklif bedeli ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değer 3.876.486,28 TL olarak belirlenmiş, sınır değerin altında kalan 1 istekliye (Yalçın Yapı End. Tic. ve Nak. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalar da ihale komisyonu tarafından uygun bulunarak ihale kararı anılan istekli üzerine alınmıştır.

Şahinler İnşaat Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 09.12.2011 tarihinde Kuruma yapmış olduğu itirazen şikâyet dilekçesinde belirtilen, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Yalçın Yapı End. Tic. ve Nak. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiası ile ilgili Kurulun 26.12.2011 tarih ve 2011/UY.I-4355 sayılı kararı ile ihale üzerinde bırakılan istekli olan Yalçın Yapı End. Tic. ve Nak. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı tespiti yapılarak düzeltici işlem tesisine karar verilmiştir.

Kamu İhale Kurulunun düzeltici işlem kararı üzerine 27.02.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale Şahinler İnşaat Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır. Ancak, bu defa da Yalçın Yapı End. Tic. ve Nak. Ltd. Şti. tarafından 09.03.2012 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunda; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 nci maddesinde yer alan; “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir” hükmü gereğince proforma faturalarda malzeme ve montaj ayrı ayrı fiyat verilmesi gerekirken, açıklama istenen iş kalemleri için sunmuş olduğu montajlı işlere ilişkin proforma faturalarda fiyatın montaj dâhil olarak verildiği gerekçesiyle, aşırı düşük teklif sorgulamasının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığından bahsederek, sorgulama dosyasında sunmuş oldukları tüm mekanik ve elektrik işlerine ait iş kalemleri için alınan proforma faturaların malzeme olarak analizlerde yer aldığı ve üzerine montaj ve genel gider + kâr yazıldığı ve bu analizlerde malzeme montaj ve kârın ayrı ayrı gösterildiği, % 80’e girmeyen birim fiyat pozlarında açıklama yapılması gerektiği belirtilen Kamu İhale Kurulunun 12.03.2011 tarih ve 2011/UY. 1-4355 sayılı kararının, 4734 sayılı Kanuna ve ikincil mevzuata aykırı bir durum olduğu, ayrıca idarenin söz konusu ihale için belirlediği yaklaşık maliyet rakamının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İdareye yapılan şikâyet üzerine idarece; “İstekli, aşırı düşük teklif sorgulamasına istinaden, İdaremize sunmuş olduğu dosyasında yapılan incelemede; tüm mekanik ve elektrik işlerine ait iş kalemleri için vermiş olduğu proforma faturalarda malzeme ve montajı birlikte gösterdiği, ancak belirtilen iş kalemleri için ayrıca sunmuş olduğu analizlerde, malzeme ve montajın ayrı ayrı gösterilmiş olduğu,

Ayrıca, maliyetin% 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ait ayrıntıları detaylı olarak vermiş olduğu tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyet konusunda yapılan incelemede de;

Tesiste T105A ve T105B havalandırma havuzlarının proje müellifince hazırlanan proje eki keşfinde iki havuz tek bir havuz gibi metraj hesabı yapılarak proje keşfine konmuş olması nedeniyle, ihale öncesinde yapılan yaklaşık maliyet çalışmalarında Tl05A ve T105B havalandırma havuzlarının metrajında da proje metrajları baz alınarak yapılmıştır. Projedeki havuzlar tek bir havuz gibi düşünülerek sehven yaklaşık maliyette iki havuz gibi değerlendirilmiştir. Böylece yaklaşık maliyette Tl05A - T105B havalandırma havuzu 504.256,15 TL olması gerekirken, sehven iki ile çarpılarak (504.256,15x2) 1.008.512,30 TL olarak yaklaşık maliyete dâhil edilmiştir. Bu doğrultuda önceden tespit edilmiş olan yaklaşık maliyet rakamından (5.362.201,80), sehven fazla eklenen 504.256,15 TL düşüldüğünde, yaklaşık maliyet rakamının 4.857.945,65 TL olarak yeniden belirlenmesi üzerine, tekrar yapılan sınır değer hesaplamasında isteklinin sunmuş olduğu teklifin sınır değerin altında kalmadığı görülmektedir.

İsteklinin kesinleşen ihale kararına vermiş olduğu şikâyet dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda;

Tüm mekanik ve elektrik işlerine ait iş kalemleri için vermiş olduğu proforma faturalarda malzeme ve montajı birlikte gösterdiği, ancak belirtilen iş kalemleri için ayrıca analiz sunduğu ve sunmuş olduğu analizlerde malzeme ve montajın ayrı ayrı göstermiş olmasının,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 1 inci fıkrası 7 nci bendine göre;

“İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri /iş gruplan dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” düzenlemesine aykırı olmadığı,

Ayrıca, maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ait ayrıntıları detaylı olarak vermiş olup;

Yine, Kamu İhale Tebliği’nin 11 Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesi 1 inci fıkrası 2 nci bendinde belirtilen;

“Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan is kalemleri/'gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.'’'’ düzenlemesi doğrultusunda istenmiş olan belgelerin sunulmuş olduğu,

İsteklinin söz konusu Kurul kararına atıf yaparak vermiş olduğu şikâyet başvurusunda yer alan gerekçeleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ düzenlemeleri doğrultusunda haklı bulmakla birlikte,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56. maddesinde yer alan;

İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle verine getirmek zorundadır. ” hükmü gereğince, İdarenin Kamu İhale Kurulu Kararı doğrultusunda işlem yapma zorunluluğu bulunması nedeniyle yukarıda belirtilen iddiaların reddi gerekmektedir.

Yaklaşık maliyet hesabında, T105A - T105B havalandırma havuzu 504.256,15 TL olması gerekirken, sehven iki ile çarpılarak (504.256,15x2) 1.008.512,30 TL’nin yaklaşık maliyete dâhil edilmiştir. Sehven fazla eklenen 504.256,15 TL’nin önceden belirlenmiş olan yaklaşık maliyet rakamından düşülerek yeni yaklaşık maliyetin 4.857,945,65 TL olarak belirlenmesi gerekir. Bu doğrultuda, tekrar yapılan sınır değer hesaplamasında isteklinin sunmuş olduğu teklifin, sınır değerin altında kalmadığı görülmektedir.

Ancak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veyâ istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği,

"İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin birinci fıkrasında da; şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, hüküm altına alınmıştır.

“Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise, ihalenin ilk oturumunda, istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanacağı, hüküm altına alınmıştır.

Belirtilen maddeler doğrultusunda, ihaleye katılan bütün istekliler için yaklaşık maliyet tutarı ihale günü yani 28.09.2011 tarihinde aleniyet kazanmış olduğundan, bu tutarın yanlışlığına ilişkin ehliyet ilgisi bu tarihte başlayacaktır. Dolayısıyla, İstekli şikâyetini, ihale tarihinden sonra ki on gün içinde yapması gerekirken, bu süre geçtikten sonra yani 09.03.2012 tarihinde yapmış olması nedeniyle, İsteklinin yaklaşık maliyete yönelik iddiasının süre yönünden reddi gerekmekte ise de; raportör heyetince yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, yaklaşık maliyet hesaplanmasının sehven de olsa sonuçta hatalı yapıldığı ve yaklaşık maliyetin yüksek belirlendiği, bunun neticesinde esas itibariyle hukuken yok hükmünde bulunan bir aşırı düşük sorgulaması yapılmış olduğu anlaşılmaktadır; Bu yok hükmündeki sorgulama idarece kabul edilmesine rağmen, KİK tarafından aşırı düşük sorgulaması uygun bulunmamış ve nihayetinde ihale bedeli aslında aşırı düşük olmamasına rağmen aşırı düşük kabul edilen teklife verilmeyip, 252.104,50 TL’lik kamu zararı söz konusu olmakla birlikte, İdarenin bu işe ilişkin yapacağı hakediş ödemelerinde de sıkıntı yaşayacağı muhakkaktır. Haliyle, idarece sehven yapılmış hatadan dolayı meydana gelen bu durumun hukuken kabul edilmesi de mümkün görünmemektedir.

Bunun da, 4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde belirtilen, “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti. eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne aykırı bir sonuç doğuracağı ve kamu menfaati acısından da azımsanmayacak derecede fiyat farkı bulunması gerekçeleri ile ihalenin iptaline karar verilmiştir.” şeklinde cevap verilmiştir.

Yalçın Yapı End. Tic. ve Nak. Ltd. Şti. tarafından idareye yapılan şikâyet üzerine idarece alınan ihalenin iptaline ilişkin kararda gerekçenin, idarece belirlenen yaklaşık maliyetin hatalı olduğunun, T105A - T105B havalandırma havuzunun 504.256,15 TL olması gerekirken, sehven iki ile çarpılarak (504.256,15x2) 1.008.512,30 TL’nin yaklaşık maliyete dâhil edildiği, sehven fazla eklenen 504.256,15 TL’nin önceden belirlenmiş olan yaklaşık maliyet rakamından düşülerek yeni yaklaşık maliyetin 4.857,945,65 TL olarak belirlenmesi gerektiği, bu doğrultuda, tekrar yapılan sınır değer hesaplamasında da Yalçın Yapı End. Tic. ve Nak. Ltd. Şti.’nin teklifinin sınır değerin bile altında kalmadığı anlaşılmış olup, buna göre iptal kararının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak yaklaşık maliyetin hesabına konu havalandırma havuzunun miktarının sayma yöntemi ile belirlenebilecek bir miktar olduğu, bu konu ile ilgili olarak yaklaşık maliyetin hesabındaki hataya sebep olanlarla ilgili olarak gerekli incelemenin yapılmak üzere konunun İller Bankası Genel Müdürlüğüne bildirilmesine karar verilmiştir.

Sonuç olarak, idarece alınan iptal kararının yerinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Yaklaşık maliyetin hesabındaki hataya sebep olan idare görevlileri hakkında inceleme ve/veya gerekiyorsa soruşturma yapılması için İller Bankası Genel Müdürlüğüne bildirilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi