KİK Kararı: 2012/UY.I-1644

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/022
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 09.04.2012
Karar No : 2012/UY.I-1644
BAŞVURU SAHİBİ:
Mahmut AKGÖZ Yüksek Mühendis Müteahhit, RASİMPAŞA MAHALLESİ TEYYARECİ SAMİ SOKAK NO:18/3 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul İl Özel İdaresi İmar Yatırım Ve İnşaat Daire Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü, Hırka-İ Şerif Mah. Adnan Menderes (Vatan) Bulvarı No:64 34091 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/174486 İhale Kayıt Numaralı "İstanbul Beylikdüzü Marmara Mahallesi İlköğretim Okulu Yapım İşi (Meb-2004-53 Tip, Zem=2,0 Kg/Cm2, Doğalgazlı, Bohçalamalı)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.03-.Y.[1214].(0197)./2012-23sayılı Ön İnceleme Raporunda;

İstanbul İl Özel İdaresi tarafından 20.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İstanbul Beylikdüzü Marmara Mahallesi İlköğretim Okulu Yapım İşi (Meb-2004-53 Tip, Zem=2,0 Kg/Cm2, Doğalgazlı, Bohçalamalı)” ihalesine ilişkin olarak Mahmut Akgöz Yüksek Mühendis Müteahhit’in 23.03.2012tarih ve 11620sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunduğu,

Yapılan inceleme neticesinde;

1. Başvurunun reddine,

2. Dilekçenin bir örneğinin incelenmek ve değerlendirilmek üzere İçişleri Bakanlığına gönderilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve Ön İnceleme Raporu incelendi:

Başvuru dilekçesinde özetle; tekliflerinin geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda aşırı düşük sınır değerinin altında kaldığı, 6 isteklinin dördünün değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin uygun bulunduğu, Haşlak İnşaat Taahhüt Tic.ve San. Ltd Şti.'nin banka referans mektubunda tarih olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı, bilgi eksikliği olarak kabul edilmesi gerektiği, Cemal Fani Bozkurt'un iş deneyim belgesi tutarının güncellenmiş halinin istenen asgari iş deneyim tutarını karşılamaması gerekçesinin şüpheli bulunduğu, bu isteklinin bazı ihalelerde teklifinin değerlendirme dışı bırakılmadığı, idarenin sözlü başvuruları üzerine ifade ettiği husus ile şikâyet başvurusuna verdiği cevabın farklı olduğu, bu durumun kuşkuyla karşılandığı, söz konusu isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edilmesi halinde sınır değerin üzerinde kalacakları ve ihaleyi kazanacakları, idarenin teklifleri değerlendirirken tutarsız davrandığı, ihale komisyonunun aynı istekliler hakkında aynı gerekçeler ile farklı karar verdiği, ihalenin istenen istekliye verilmesi için değerlendirme dışı bırakılması gereken isteklinin değerlendirme dışı bırakılmadığı, teklifi geçerli olanların değerlendirme dışı bırakıldığı, böylece sınır değer ile oynandığı kuşkularının idare içinde ve müteahhitler arasında dile getirildiği, idareye iş yapan isteklilerin aynı olmasının bu durumu desteklediği, Kanunun 5 inci maddesinde ifade edilen ilkelerin zedelendiği, kamu zararına yol açıldığı, idare hakkında İçişleri Bakanlığına bildirimde bulunulmasına ve Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunması gerektiği iddia edilmektedir.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden; 20 isteklinin teklif verdiği söz konusu ihalede Nky İnşaat Mühendislik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Özbek İnş.Turizm Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti., İshakoğlu Madencilik İnşaat Beton Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Timum İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin anahtar teknik personel ile ilgili olarak, Haşlak İnşaat Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin banka referans mektubu ile ilgili olarak, Cemal Fani Bozkurt'un ise iş deneyim belgesi ile ilgili olarak değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli 14 teklif üzerinden belirlenen sınır değerin altında kalan başvuru sahibi Mahmut Akgöz ile A.K.M. İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi – Bay Taş İnş. Müh. Tes. San ve Tic. Ltd. Şti Ortak girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, ihalenin Paksu İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, bu hususa ilişkin 10.02.2012 tarihinde gönderilen kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine 21.02.2012 tarihinde tebliğ edildiği, 27.02.2012 tarihli şikâyet başvurusunun idarenin 08.03.2012 tarihli yazısı ile reddedildiği anlaşılmıştır.

İdarece başvuru sahibi olan Mahmut Akgöz’e 18.01.2012 tarih ve 3040 sayı ile gönderilen yazıda; tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, aşırı düşük teklif açıklaması istendiği görülmüştür.Söz konusu yazının ihale komisyon kararına göre başvuru sahibince 19.01.2012 tarihinde alındığı anlaşılmıştır. (PTT kayıtlarına göre ise 01.02.2012, her halükarda ise postaya verildiği tarihi izleyen yedinci gün olan 26.01.2012)

Başvuru sahibi tarafından gerek idareye ve gerekse Kuruma şikâyet başvurularında, değerlendirme dışı bırakılan 6 istekliden ikisinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı, bu isteklilerin değerlendirme dışı kalmamaları halinde kendi teklif fiyatlarının sınır değerin üzerine çıkacağı ve ihalenin kendilerinde kalacağı belirtilerek, aşırı düşük açıklamasında bulunmamalarına ilişkin herhangi bir açıklamada bulunulmadığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde de sınır değerin nasıl hesaplanacağına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

İhale komisyon kararının incelenmesinden; idarece sınır değerin altında kalan başvuru sahibi Mahmut Akgöz dahil 2 istekliden aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istendiği ve başvuru sahibinin de dahil bulunduğu 2 isteklinin cevap vermemesi üzerine tekliflerinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında, geçerli tekliflerin tespiti, bu tekliflere göre sınır değerin hesaplanması, sınır değer tutarı altında bulunan isteklilerin sorgulamaya tabi tutulması ve açıklamaların hangi usul ve esaslar izlenerek yapılacağı hususunda düzenlemeler yer almaktadır. İhalelerde yapılması muhtemel bir aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda kaç isteklinin açıklama sunacağı, sunulan açıklamalardan kaç tanesinin Tebliğde aranan şartlara uygun olacağı da önceden bilinemediğinden, ihalenin sınır değerin altında veya üstünde bulunan bir teklife bırakılması da öngörülemez bir durumdur.

İsteklilerin tekliflerini bu öngörülemez duruma göre değil, ihalede aranan idari ve teknik koşullar çerçevesinde piyasa şartlarına uygun ve gerçekçi olarak hazırlama yükümlülüğü bulunmakta ve bu konudaki sorumluluk kendilerine ait olmaktadır.

İhale işlem dosyasından, başvuru sahibi tarafından açıklamada bulunulmadığı ve söz konusu açıklama yazısının tebliğinden itibaren idareye 10 gün içinde sınır değerin altında kalmadıkları kanaatine yol açan sebepler ile ilgili şikâyet başvurusu da yapılmadığı görülmüştür.

Bu itibarla, başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kalmasından dolayı idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karşılık, başvuru sahibinin süresi içinde cevap vermesi gerekmesine rağmen, herhangi bir açıklama vermediği anlaşıldığından bu nedenle idarece teklifinin reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, teklifleri değerlendirme dışı bırakılan 6 isteklinin bu konuda şikâyet başvurularının olmadığı da dikkate alındığında, teklifi aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle mevzuata uygun şekilde reddedilmiş başvuru sahibinin diğer isteklilerin tekliflerinin geçerli olduğuna yönelik iddiası bakımından başvuru ehliyeti bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır..” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanun hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 26.01.2012 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 27.02.2012 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendinde; Kuruma veya idareye yapılan başvurularda, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından ileri sürülen iddiaya ilişkin başvurunun ehliyet ve süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Başvurunun reddine,

2. Dilekçenin bir örneğinin incelenmek ve değerlendirilmek üzere İçişleri Bakanlığına gönderilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi