KİK Kararı: 2012/UY.I-1575

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/021
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 02.04.2012
Karar No : 2012/UY.I-1575
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Uçar, Bekdemir Sk.Güner Orbay İş Merkezi 2.Kat No : 29 BİLECİK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bilecik Özel İdaresi Plan Proje Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Hürriyet Mahallesi Dumlupinar 5. Sok. 2 11180 BİLECİK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/177467 İhale Kayıt Numaralı "Bilecik Merkez Y.İ.B.O. Kapalı Spor Salonu Yapım İşi (M.E.B. Tip 2004-64)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[447].(0197)./2012-8Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bilecik İl Özel İdaresi tarafından 02.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bilecik Merkez Y.İ.B.O. Kapalı Spor Salonu Yapım İşi (M.E.B. Tip 2004-64)” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Uçar’ın 06.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.01.2012tarih ve 3654sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı için tekliflerinin reddedildiği, yaklaşık maliyet hesabında bulunan miktarlar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının gözden geçirilmesi gerektiği yönündeki şikâyet başvurusunun reddedildiği, idarenin yaklaşık maliyet hesabında % 28,55 ila % 447,06 arası oranlarda fazlalık bulunduğu, bu miktarların gözden geçirilmesi neticesinde tekliflerinin sınır değer üzerinde kalarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif olacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

İnceleme konusu ihalenin “Bilecik Merkez Y.İ.B.O. Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 16 isteklinin teklif verdiği, 28.12.2011 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı ile 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Geçerli teklif olarak belirlenen 13 isteklinin teklifleri esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı ve hesaplanan bu sınır değerin altında bulunan başvuru sahibi Mehmet Uçar ve M.G.F.İnş.Tur.Tic. ve San.Ltd. Şti. – Z.A İnş. Taah. Turz. San. Tic. Ltd. Şti Ortak Girişimi’nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, her iki isteklinin teklifinin açıklamaları uygun bulunmadığından tekliflerinin reddedildiği, sınır değerin üzerindeki teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin açıklamasının yeterli görülmeme gerekçelerinin;

İmalat miktarlarında makul kabul edilemeyecek farklılıkların bulunması
Proforma faturaların üzerinde çeşitli silinti, kazıntı ve tarih eksiklerinin bulunması
Proforma fatura üzerinde SMMM veya YMM’ye ait kaşe bulunmaması olarak tespit edildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde, idarenin yukarıda aktarılan gerekçelerine ilişkin yapılan şikâyet başvurusu ve idarenin cevabi yazısının detayları aktarıldıktan sonra nihai olarak Özel 5, 23.071, 25.016/1, 25.020/2, 25.034/2, 25.048/4A, 27.525/1, MSB.305 poz numaralı iş kalemlerindeki miktarların gözden geçirilmesi neticesinde tekliflerinin sınır değer üzerinde kalarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif olacağı iddia edilmektedir.

Bu husus üzerine yapılan incelemede;

İdare tarafından Kuruma gönderilen belgeler incelendiğinde; 10.02.2012 tarih ve 465 sayılı yazı ile idareden metraj hesaplarını gösteren belgeler ile tüm projelerin okunabilir şekilde alınmış büyük çıktıları istenilmiştir. Kurum tarafından 15.02.2012 tarih ve 6516 sayı ile kayıt altına alınan 13.02.2012 tarih ve 755-1174 sayılı yazı ekinde istenilen belgeler gönderilmiştir.

Kurumun 02.03.2012 tarih ve 4346 sayılı yazısı ile akademik bir kuruluştan ilgili poz numaralı imalatların miktarlarının ekteki projeler üzerinde tespit edilmesi hususu ile ilgili teknik görüş talep edilmiştir.

Akademik kuruluşun Kurum kayıtlarına 20.03.2012 tarihinde giren 19.03.2012 tarih ve 3464 sayılı yazısı ile teknik görüş gönderilmiştir.

Söz konusu yazı ve eki metraj tablosu ile isteklinin ve idarenin miktarları incelendiğinde;

Poz no

İş kalemi

Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

Teknik görüş

Özel 5

Arkalıklı Tribün Oturağı

adet

1.515

752

23.071

Profil demirlerinin birleşik olarak hazırlanması ve yerlerine tespit edilmesi

ton

65,159

15,5

49,729

25.016/1

Demir imalatın iki kat antipas,iki kat sentetik boya ile boyanması

m²

4.192,08

2.194,092

3.278,99

25.020/2

Yeni sıvalı yüzeylere (1,250 kg macun çekilerek) iki kat sentetik boya yapılması

m²

1.188,78

924,705

1.457,76

25.034/2

Çıplak beton veya ince sıva üzerine astar çekilerek silikon esaslı grenli cephe malzemesi ile istenilen renkte kaplama yapılması

m²

1.919,14

1.323,48

1.487,43

25.048/4A

Yeni sıva yüzeylere 1,250 kg macun çekilerek iki kat su bazlı yarımat plastik boya yapılması

m²

2.760,94

1.818,007

1.251,89

27.525/1

Beton, tuğla duvar vb. yüzeylere perlitli sıva ve saten alçı kaplama yapılması

m²

3.522,14

2.680,313

2.855,90

MSB.305

Granülometrik Çakıl Serilmesi

m³

492,356

90,00

90,943

şeklindedir.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Buna göre, MSB.305 ve Özel 5 poz nolu iş kalemlerinde isteklinin tespit ettiği miktarlar ile teknik görüşteki miktarların birbiriyle örtüştüğü, 27.525/1 ve 25.034/2 poz nolu kalemlerde ise makul kabul edilebilecek farklılık bulunduğu, söz konusu kalemlerde isteklinin öngördüğü ve teknik görüşte tespit edilen miktarlar ile idarenin tespit ettiği miktar arasında makul kabul edilemeyecek ölçüde farklılık olduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin metrajlardaki ölçüm hatasına dayalı olarak yanlış hesaplandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1 inci maddesinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi aşamasında sınır değerin tespiti ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir. Anılan madde incelendiğinde sınır değerin tespitindeki değişkenlerin geçerli teklif sahibi isteklilerin teklif fiyatları ile yaklaşık maliyet tutarı olduğu görülmektedir. Dolayısı ile sınır değer yaklaşık maliyet değişkenine bağlı olarak değiştiğinden, idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarı hangi isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğu hususunu doğrudan etkilemektedir.

Başvuru sahibi Mehmet Uçar ve M.G.F. İnş.Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. – Z.A İnş. Taah. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme gerekçeleri arasında idarenin tespit ettiği imalat miktarları ile isteklilerini tespit ettiği imalat miktarları arasındaki farklılığın olduğu; yukarıda yapılan tespitlerden ise yaklaşık maliyetin metrajlardaki ölçüm hatasına dayalı olarak yanlış hesaplandığı dikkate alındığında, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçelerine ilişkin sağlıklı bir inceleme yapılmasının da mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla; istekliler tarafından sunulan tekliflerin, bu haliyle yaklaşık maliyet esas alınarak değerlendirilmesi veya sınır değerin söz konusu koşullarda hesaplanması sağlıklı olamayacağından, anılan Kanun’un 5 inci maddesinde yer alan, saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin ihlali söz konusu olabileceğinden, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiasına yönelik Kurul Kararında;

“… İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Buna göre, MSB.305 ve Özel 5 poz nolu iş kalemlerinde isteklinin tespit ettiği miktarlar ile teknik görüşteki miktarlarının birbiriyle örtüştüğü, 27.525/1 ve 25.034/2 poz nolu kalemlerde ise makul kabul edilebilecek farklılık bulunduğu**, söz konusu kalemlerde isteklinin ve teknik görüşte tespit edilen miktarlar ile idarenin tespit ettiği miktar arasında makul kabul edilemeyecek ölçüde farklılık olduğu** , dolayısıyla yaklaşık maliyetin metrajlardaki ölçüm hatasına dayalı olarak yanlış hesaplandığı anlaşılmıştır.

…

Başvuru sahibi Mehmet Uçar ve M.G.F.İnş.Tur.Tic. ve San.Ltd. Şti. – Z.A İnş. Taah. Turz. San. Tic. Ltd. Şti Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme gerekçeleri arasında idarenin tespit ettiği imalat miktarları ile isteklilerini tespit ettiği imalat miktarları arasındaki farklılığın olduğu; yukarıda yapılan tespitlerden ise yaklaşık maliyetin metrajlardaki ölçüm hatasına dayalı olarak yanlış hesaplandığı dikkate alındığında, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçelerine ilişkin sağlıklı bir inceleme yapılmasının da mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla; istekliler tarafından sunulan tekliflerin, bu haliyle yaklaşık maliyet esas alınarak değerlendirilmesi veya sınır değerin söz konusu koşullarda hesaplanması sağlıklı olamayacağından, anılan Kanun’un 5. maddesinde yer alan, saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin ihlali söz konusu olabileceğinden, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir. …” ifadelerine yer verilerek, “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun;

5 inci maddesinde; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

9 uncu maddesinde; “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

12 nci maddesinin 1 inci fıkrasında; “ İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.” hükmü,

62 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (c) bendinde; “ Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. …” hükmü,

Yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin 1inci fıkrasında; “** İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü, 6 ncı fıkrasında ise; “ Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır** . Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, yaklaşık maliyet de bu kapsamda hesaplatılabilir.” hükmü,

9 uncu maddesinde; “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması veyaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç)Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

10 uncu maddesinde ise; “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü,

Yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin; “ Bilecik Merkez Y.İ.B.O. Kapalı Spor Salonu Yapım İşi (M.E.B. Tip 2004-64) ” ihalesi olduğu, açık ihale usulü üzerinden ihaleye çıkılan ihalede anahtar teslimi götürü bedel teklif alındığı, 17 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 16 istekli tarafından teklif verildiği, yaklaşık maliyetin idarece 3.128.133,13 TL olarak belirlendiği, teklif fiyatlarının ise en düşük 2.145.000,00 TL, en yüksek 3.937.000,00 TL arasında oluştuğu, idarece geçerli teklifler dikkate alınarak sınır değerin 2.149.085,47 TL olarak hesaplandığı ve teklif tutarı sınır değerin altında kalan başvuru sahibi dahil iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece her iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin de 2.169.000,00 TLteklif tutarı ile sınır değerin üzerindeki isteklide bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, üst yapı niteliğinde olan bina işlerinin uygulama projesi olmadan anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılması gerektiği, bu işlerde yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle,ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde metraj listelerinin düzenleneceği, yine anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özelliklerinin belirleneceği, ayrıca ihale konusu işin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu açıktır.

İhaleye çıkılmadan önce, ihale konusu yapım işinin her türlü proje ve bu projeye uygun olarak kullanılacak malzeme özellik ve miktarlarının idarelerce hesaplanmasının esas olduğu, tek istisnasının ise idare bünyesinde yeterli nitelik ve sayıda personel olmaması durumunda, ihale yetkilisinin onayı alınmak şartıyla, teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti satın alınarak hazırlatılabileceği ve bu şartın sağlanması durumunda yaklaşık maliyet hesabının da aynı kişiye yaptırılabileceğianlaşılmaktadır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanmakla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, incelemeye konu ihalede, idare bünyesinde yeterli nitelik ve sayıda personel olduğu ve ihale dokümanlarının tamamının idarelerince hazırlandığı dikkate alındığında, ihale konusu işin yapılacağı yer, kullanılma koşulları, aranılan özellikler ve büyüklüğü bakımından en sağlıklı bilgiye idare çalışanlarının sahip olduğu, dolayısıyla hazırlanan projelerin ölçülerinin ve bu ölçülere dayanılarak elde edilen metrajların miktarlarının gerçeği yansıttığının kabul edilmesi gerektiği, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde, gerek idarece gerekse de isteklilerce yapılacak hesaplamalarda metraj farklılıklarının olabileceği, ancak bu farkın makul ölçüde kabul edilebilir seviyelerde olması gerektiği, ancak bu durumda asıl olanın idarenin hesaplamalarının esas olarak alınması gerektiği, aksi halde anılan Kurul kararında da belirtildiği üzere, her idarenin yaptığı her yapım işi ihalesi için, sırf bu sebeple şikâyet edilmesi sonucunda şikayetin çözümüne yönelik her defasında teknik görüş alınırsa, metrajların örtüşmesi birebir olarak mümkün olamayacağından, ihaleler iptal edilecek ve dolayısıyla ihale yapmak imkansız hale gelecektir.

Kaldı ki, somut olayda alınan teknik görüşte, idarece bazı metrajların yanlış hesaplandığının belirtildiği, bunun sonucu olarak da yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı sonucuna varıldığı, bu sebeple de ihalenin iptal edildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihale konusu işe ait proje ve ilgili bilgi ve belgelerinin, teknik görüş alınmak üzere başka bir akademik kuruluşa gönderilmesi durumunda, farklı sonuçlar elde edilebilecektir. Bu durumda da bir önceki teknik görüş tartışmalı hale gelecektir.

Sonuç itibariyle, idarece yapılan işlemlerin anılan mevzuat hükümlerine uygun olduğu, kaldı ki şimdiye kadar Kurumumuza ulaşan bu yöndeki şikâyetlere ilişkin olarak, istikrar bulmuş Kurul kararlarında da metrajlara ilişkin olarak, idarelerin her türlü ölçümleme ve yaklaşık maliyet hesaplamalarının doğru kabul edilerek, isteklilerin metrajları ile idarenin metrajları arasında çok yüksek oranlarda sapma olmaması durumunda kabul gördüğü, aksi halde idarenin metrajlarından çok düşük ya da çok yüksek metrajlara yer veren isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ayrıca da herhangi bir teknik görüşe başvurulmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ ihalenin iptaline ” ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2012/UY.I-1575

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin