KİK Kararı: 2012/UY.I-1432

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/020
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 26.03.2012
Karar No : 2012/UY.I-1432
BAŞVURU SAHİBİ:
Metro Mühendislik Gıda Mad.San. Ve Tic. Ltd. Şti. , Hastane Cad. Konak Sitesi No : 1/26 ISPARTA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Süleyman Demirel Üniversitesi Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı, S.D.Ü.Yapı Isl.Ve Tek.D.Bsk'lıgı Batı Yerleskesı 32260 ISPARTA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/142803 İhale Kayıt Numaralı "S.D.Ü.Sağlık Bilimleri Fakültesi Bina İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[93].(0225)./2012-3Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Süleyman Demirel Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığıtarafından 24.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “S.D.Ü.Sağlık Bilimleri Fakültesi Bina İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Metro Mühendislik Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 26.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2012tarih ve 704sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğindeki usul şartlarına ve ihale dokümanında belirtilen yapım koşullarına uygun olmadığı için teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.13 üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin fiyatlarını açıklama yöntemleri belirtilmiş; 45.1.13.1 inci maddesinde, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Öte yandan aynı Tebliğin 45.1.10 ve 45.1.13 üncü maddelerinde, idarelerin istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirme yapacağı; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği belirtilmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, beş farklı yerde anaokul binası yapım işi olup, ihaleye on altı istekli katılmış, on iki istekli geçerli teklif sunmuştur. Kamu İhale Genel Tebliğinin, ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan açıklamasına uygun olarak yapılan aşırı düşük teklif sınır değer hesabından sonra dört isteklinin teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilmiş, aynı Tebliğin 38.1 inci maddesi gereği hesaplanan sıralı iş kalemleri ve analiz girdileri listesi kullanılarak isteklilerden önemli teklif bileşenleri hakkında açıklama istenilmiş, iki istekli açıklama sunmamış, bir isteklinin açıklaması yeterli görülmemiş, diğer bir isteklinin açıklaması uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğindeki usul şartlarına ve ihale dokümanında belirtilen yapım koşullarına uygun olmadığı için teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddiasıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

İhale üzerinde bırakılan Ayberk İnş. Müh. Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama istenen pozlar için 2011 yılı kamu idarelerinin fiyatlarının kullanıldığı, Tebliğin 38.3 üncü maddesi gereği buna ilişkin detaylı açıklama sunulması zorunlu olmaması nedeniyle bilgi ve belge sunulmadığı ve bazı pozlardaki malzeme girdileri için proforma fatura alındığı görülmüştür.

Öncelikli olarak isteklinin sunduğu analizler ve proforma faturalar incelendiğinde, analiz fiyatlarının teklif fiyatlarını karşıladığı, proforma faturaların şekil şartlarına uygun olduğu gibi analizlerde kullanılan birim fiyatlarla da uyumlu olduğu görülmüştür. Ancak açıklama yapılması zorunlu imalatlarla ilgili olarak isteklinin teklifinde yer alan imalat miktarlarıyla idarenin hazırladığı yaklaşık maliyet imalat miktarları karşılaştırıldığında, arada farklılıklar bulunduğu anlaşılmaktadır. Örneğin idarenin hazırladığı sıralı iş kalemleri listesine göre açıklama yapılması gereken kalemlerden olan 18.113/07-AN poz numaralı imalatta yaklaşık yüzde 12, 15.140/4-AN poz numaralı imalatta yaklaşık yüzde 12 farklılık tespit edilmiştir. Bu şekilde, imalat miktarlarında azaltma yaparak aşırı düşük teklif açıklaması yapmak mümkün olmadığından, idarenin tesis ettiği işlemde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin değerlendirme bu yönde olmakla birlikte, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde yer alan, Kamu İhale Kurumu’nun, itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen konular ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmünden hareketle, aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibinin açıklamalarının da incelenmesi gerekmektedir.

İhalede aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen başvuru sahibi Metro Mühendislik Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, bu istekli tarafından da açıklama istenen pozlar için 2011 yılı kamu idarelerinin fiyatlarının kullanıldığı, Tebliğin 38.3 üncü maddesi gereği buna ilişkin detaylı açıklama sunulması zorunlu olmaması nedeniyle bilgi ve belge sunulmadığı ve bazı pozlardaki malzeme girdileri için proforma fatura alındığı, sunulan analizler ve proforma faturalar incelendiğinde, analiz fiyatlarının teklif fiyatlarını karşıladığı, proforma faturaların şekil şartlarına uygun olduğu gibi analizlerde kullanılan birim fiyatlarla da uyumlu olduğu görülmüştür. Ancak ihale üzerinde bırakılan istekliye benzer biçimde açıklama yapılması zorunlu imalatlarla ilgili olarak isteklinin teklifinde yer alan imalat miktarlarıyla idarenin hazırladığı yaklaşık maliyet imalat miktarları karşılaştırıldığında, arada farklılıklar bulunduğu anlaşılmaktadır. Metro Mühendislik Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarında idarenin hazırladığı sıralı iş kalemleri listesine göre açıklama yapılması gereken kalemlerden olan; 18.113/07-AN poz numaralı imalatta yaklaşık yüzde 27 ve 21.066 poz numaralı imalatta yaklaşık yüzde 12 farklılık tespit edilmiştir. Yukarıda yapılan tespitten hareketle, imalat miktarlarında azaltma yaparak aşırı düşük teklif açıklaması yapmak mümkün olmadığından, Metro Mühendislik Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin teklifinin kabulüne yönelik idarenin tesis ettiği işlemde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası kısmen yerinde görüldüğünden, Ayberk İnş. Müh. Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Metro Mühendislik Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi