KİK Kararı: 2012/UY.I-1183

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/016
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 05.03.2012
Karar No : 2012/UY.I-1183
BAŞVURU SAHİBİ:
Sağlampınar Eğitimcilik İnşaat Tic.Ltd.Şti., 1. Harput Cad. Mısırlıoğlu İşhanı Kat : 2 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 5. Bölge Taşınmaz Mallar Müdürlüğü, Inönü Istasyon 44070 MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/188617 İhale Kayıt Numaralı "Malatya Loko Bakım Atölyesi İdari Binada Pvc’Si Yapılmayan Pencerelerle Puantörlük Binasının Pencerelerinin Pvc Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.10-101.04-.Y.[709].(0255)./2012-10Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 5. Bölge Taşınmaz Mallar Müdürlüğütarafından 14.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malatya Loko Bakım Atölyesi İdari Binada PVC’si Yapılmayan Pencerelerle Puantörlük Binasının Pencerelerinin PVC Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Sağlampınar Eğitimcilik İnşaat Tic. Ltd. Şti.’nin 24.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.02.2012tarih ve 6280sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının V.0405 poz numaralı “Dış Cephe Boya Badana Raspası” iş kaleminin analizinin sunulmaması gerekçesiyle reddedildiği, bunun üzerine söz konusu imalat için öngörülen birim fiyatın Vakıflar Genel Müdürlüğü Birim Fiyat Kitabındaki V.0405 poz numaralı imalatın kâr ve genel giderler hariç birim fiyatının üzerinde olduğu için analiz yapılmasına gerek bulunmadığı hususunu belirtmek suretiyle idareye şikâyet başvurusunda bulundukları, idarece şikâyete verilen cevapta iddialarının uygun bulunduğu, ancak bu defa, ilk ihale kararında bahsi geçmeyen, 23.241/A poz numaralı “Plastik Doğrama İmalatı Yapılması ve Yerine Konulması” iş kalemi ile ilgili analiz sunulmaması gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığının belirtildiği, bu hususun eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığı ve hukuk dışı bir uygulama olduğu, ayrıca, sunulan bahse konu proforma faturada bütün işçilik, malzeme ve nakliye masraflarının proforma faturayı düzenleyen firma tarafından karşılanacağının belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13 üncü maddesi uyarınca, inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen söz konusu imalat için analiz sunulmasına gerek bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37 nci maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

İncelemeye konu ihalede, idarece, anılan hüküm uyarınca tekliflerin değerlendirildiği ve 4 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterleri esas alacağı, Kurumun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Diğer yandan, Kurum tarafından, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1 inci maddesinde aşırı düşük teklif sınır değerinin hesabı tarif edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, idarece, aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı ve bu değerin altında teklif sunmuş olan 10 istekli bulunduğunun tespiti yapılarak bu isteklilerden açıklama talep edildiği belirlenmiştir.

İdarece belirlenen süre içinde, açıklama talep edilen isteklilerden altısının aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye ulaştırdığı, idarece hiçbir isteklinin açıklamalarının uygun bulunmadığı ve ihalenin sınır değerin üzerindeki en düşük fiyatı teklif etmiş olan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Başvuruya konu ihalede, ihale komisyonunca başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının; V.0405 poz numaralı imalata ilişkin analizi sunulmaması gerekçesiyle reddedildiği, başvuru sahibi tarafından bahse konu imalat için Vakıflar Genel Müdürlüğünce yayımlanan birim fiyatın kâr ve genel giderler düşülmüş değerinin üzerinde birim fiyat teklif edildiği, bu nedenle açıklamalarının reddedilmemesi gerektiği iddiasıyla idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Sözü edilen Kanunun 55 inci maddesinde; idarenin, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alacağı hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde; şikâyet başvurusu üzerine yapılacak incelemenin, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabileceği, bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınacağı düzenlenmiştir.

İncelenen ihalede, şikâyetçi tarafından yapılan başvuru üzerine ihale yetkilisi tarafından alınan kararda; başvuru sahibinin iddiasının uygun bulunduğu, ancak bu defa, ilk ihale kararında bahsi geçmeyen, 23.241/A poz numaralı “Plastik Doğrama İmalatı Yapılması ve Yerine Konulması” iş kalemi ile ilgili analiz sunulmaması gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı yönünde karar alındığı ve alınan bu kararın başvuru sahibine bildirildiği anlaşılmıştır.

Anılan Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi amacıyla kurulan ihale komisyonu, aynı Kanunun 40 ıncı maddesine göre ihaleyi karara bağlamakla görevli ve yetkili olup, ihale yetkilisinin, ihale komisyonunca alınan ihale kararını onaylama veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal etme yetkisi bulunmaktadır.

Bununla birlikte, sözü edilen Kanunun 54 üncü maddesi gereğince ihalelere yönelik olarak dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu olan idari başvuru yollarından birisi niteliğinde olan idareye şikâyet başvurusu üzerine, aynı Kanunun 55 inci maddesinde; idarece gerekçeli bir karar alınacağı hükme bağlanmış olup, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelikte yer verilen ilgili düzenlemelerle; şikâyet başvurusu üzerine idare namına karar alma yetkisi ihale yetkilisine hasredilmiştir. Buna göre; şikâyet üzerine ihale yetkilisince, bizzat veya raportör aracılığıyla yapılacak inceleme sonucunda; ihalenin iptaline, düzeltici işlem belirlenmesine veya başvurunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, mevzuatta, itirazen şikâyet başvurularının Kamu İhale Kurumu tarafından hangi sınırlar dahilinde inceleneceği düzenlenmiş olmakla birlikte, idarelerin şikâyet başvurusu üzerine yapacağı inceleme bakımından herhangi bir sınırlama getirilmemiştir. Bahsi geçen Kanunun 56 ncı maddesinde; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından incelemesi öngörülmüşken, aynı Kanunun 55 inci maddesinde; idarenin şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alacağı hükme bağlanmış, idarenin şikâyet üzerine gerçekleştireceği inceleme belirli bir çerçeve ile sınırlandırılmamıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik düzenlemelerinde de idarelerce şikâyet üzerine gerçekleştirilecek incelemenin kapsamına ilişkin bir belirleme yapılmamıştır. Bununla birlikte, idarelerce şikâyet üzerine alınan kararda belirlenen hususlar denetim dışı bırakılmamış ve Kamu İhale Kurumu tarafından buna ilişkin olarak da inceleme yapılması ve karar alınması usulü öngörülmüştür.

Aktarılan mevzuat düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; ihaleye yönelik usulüne uygun bir şikâyet başvurusunun bulunmadığı hallerde, ihale yetkilisince, ihale komisyon kararında aykırılık(lar) tespit edildiği takdirde, bu aykırılık(lar) nedeniyle ihale yetkilisinin yalnızca ihaleyi iptal etme yetkisinin bulunduğu, ihale komisyonun kararındaki aykırılıklara ilişkin olarak ihale yetkilisi tarafından düzeltici işlem belirlenmesinin, ancak ihaleye yönelik usulüne uygun bir şikâyet başvurusunda bulunulması durumunda mümkün olduğu, ayrıca ihale yetkilisince şikâyet üzerine yapılan veya yaptırılan incelemenin şikâyet edilen hususlarla veya ihale kararında yer alan tespitlerle sınırlılığının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, incelenen ihalede, başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine ihale yetkilisince, ihale kararında yer verilmeyen bir mevzuata aykırılığın tespit edilmesi suretiyle başvurunun reddedilmesi işleminde yetki, şekil ve usul yönünden mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

İdarece şikâyete verilen cevapta yer alan bahse konu mevzuata aykırılık tespitinin esası yönünden yapılan incelemede, uyuşmazlık konusunun; 23.241/A poz numaralı “Plastik Doğrama İmalatı Yapılması ve Yerine Konulması” iş kalemi ile ilgili analiz sunulmasının gerekip gerekmediği hususu olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.3 üncü maddesinde; teklif birim fiyatlı işlerde, teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacakları düzenlenmiş olup bu kuralın istisnası olarak aynı Tebliğin 45.1.13 üncü maddesinde; yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulmasının zorunlu olmadığı açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, uyuşmazlığa konusu imalat olan “Plastik Doğrama İmalatı Yapılması ve Yerine Konulması” iş kalemi, aktarılan Tebliğin 45.1.13 üncü maddesinde belirtilen özellikleri taşımaktadır. Dolayısıyla, söz konusu imalat için teklif edilen fiyatın; malzeme, işçilik ve nakliye fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemine ilişkin ayrıca analiz sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; bahse konu iş kalemi için öngörülen birim fiyatı tevsiken, Elbir Müh. Müt. İnş. ve Mal. İma. San. ve Tic. A.Ş.’den alınan fiyat teklifi niteliğindeki proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturada malzemenin yanı sıra montaj işçiliği ve nakliyenin de proforma faturayı düzenleyen firma tarafından yapılacağının belirtildiği, ancak sözü edilen malzeme, işçilik ve nakliye girdilerinin ayrı ayrı birim fiyatlarının belirtilmediği, tüm imalat için tek bir birim fiyatın teklif edildiği görülmüştür.

Anılan Tebliğin 45.1.13 üncü maddesi uyarınca; bahse konu girdilerin fiyata dahil edildiğinin belirtilmesi yeterli olmayıp, girdi fiyatlarının da ayrıca belirtilmesi gerektiğinden, başvuru sahibince sunulan proforma faturanın, sözü edilen Tebliğ maddesindeki şartları taşımadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından ilgili iş kalemi için analiz sunulması gerekirken söz konusu analizin sunulmamış olması nedeniyle idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi