KİK Kararı: 2012/UY.I-1167

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/016
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 05.03.2012
Karar No : 2012/UY.I-1167
BAŞVURU SAHİBİ:
Vol-Ka İnş.Müh.Taah.Tic.Ltd.Şti., Pazar Mah. Hükümet Meydanı RİZE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Rize Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Valılık Bınası 4. Kat RİZE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/179440 İhale Kayıt Numaralı "Rize Çayeli Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası Ve Tesisi İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[734].(0183)/2012-12Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Rize Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğütarafından 08.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Rize Çayeli Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası ve Tesisi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Vol-Ka İnş. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 25.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.02.2012tarih ve 6608sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) İdare tarafından tespit edilen aritmetik hataların sonucunda 1.524.425,51 TL ile de işin yapılabilirliği kanaatine varılması gerektiği, yapmış oldukları aritmetik hata dolayısıyla elenemeyecekleri, bu durumun rekabeti engelleyici hiçbir unsur içermediği,

2 ) 905-224 poz nolu asansör, 23.244/C1 ve 23.244/H1 nolu pozlar için maliyet/satış tespit tutanağı (Ek-05) verilmiş olmasına rağmen 45.1.4 maddesine istinaden EK-Y.2 örnek analiz formatına uygun olmadığının belirtildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliğine göre yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen elemanlar için proforma fatura sunulmasının yeterli olduğu, ayrıca analiz sunulmasına gerek olmadığı, aldıkları teklifin işçilik dahil montajlı fiyat olduğu,

3 ) 21.054 poz nolu ahşap kalıp iskelesi analizinde, 08.010 poz nolu lama bileşeni miktarının 0,0099 olması gerektiği iddia edilmekte ise de, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı analizleri incelendiğinde bunun kendi yadıkları şekilde 0,0090 olduğunun görüleceği, bu noktada bir hatalarının olmadığı,

4 ) İdare tarafından sözleşme giderlerinin nereden karşılanacağının belirtilmesinin istendiği, kendilerinin teklif dosyasından görüleceği üzere analizler üzerinden % 6 müteahhit karı ve genel gider öngörüldüğü, idarenin hesapladığı sözleşme giderlerinin doğru şekilde hesaplanıp hesaplanmadığının belli olmadığı, dolayısıyla tekliflerinin reddedilmesine bu hususun gerekçe olamayacağı,

5 ) 23 adet teklifi sadece 2 işgününde inceleyen ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını 20 mesai gününde inceleme gereği duyduğu, bu durumun düşündürücü olduğu, idarenin işin yapılabilirliğine değil de kendilerini nasıl eleyebilecekleri şeklinde yaklaştıkları, ihale sürecinde kendilerini bu şekilde düşünmeye sevk eden olayların yaşandığı, açıklamalarını ihale komisyonu üyesi olmayan Mehmet Yücel'in de iştirak ederek incelemesinin anlaşılamadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, idare tarafından geçerli teklifler esas alınarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.1 inci maddesindeki açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sınır değerinin 1.571.526,37 TL olarak hesaplandığı, 1.566.000,00 TL teklif fiyatı sunan Vol-Ka İnş. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile 1.569.450,00 TL teklif fiyatı sunan Şanda Kardeşler İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, bu talep ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatına yer verildiği tespit edilmiştir.

Şanda Kardeşler İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmamış, Vol-Ka İnş. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. ise açıklaması kapsamında genel icmal, hesap cetvelleri, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulmuş fiyatlara ilişkin liste, birim fiyat analizleri, proforma faturalar ve maliyet/satış tutarı tespit tutanakları sunmuştur.

İhale komisyon kararı ve idarenin şikayet üzerinde aldığı kararda başvuru sahibi Vol-Ka İnş. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti.’ye ilişkin olarak;

“26.008/037A poz noya ait birim fiyat analizinde yüklenici karı ve genel giderler toplamı 13,85 TL olması gerekirken, 15,07 TL olarak hesaplandığı,

İstekli tarafından mutfak ve çamaşırhane tesisatı genel toplamının 4.518,34 TL olarak hesaplandığı, ancak 4.370,31 TL olduğu,

İstekli tarafından kalorifer tesisatının genel toplamının 27.668,27 TL olarak hesaplandığı, ancak 27.070,55 TL olduğu,

İstekli tarafından sıhhi tesisat genel toplamının 44.331,09 TL olarak hesaplandığı, ancak 40.782,19 TL olduğu,

İstekli tarafından inşaat genel toplamının 1.214.036,58 TL olarak hesaplandığı, ancak 1.176.704,70 TL olduğu,

Dolayısıyla bu iş kalemlerine ait genel toplamların, istekli tarafından icmale teklif etmiş olduğu miktar olan 1.566.000,00 TL olarak yazıldığı, ancak işin genel toplamının 1.524.373,47 TL olduğu, yapılan aritmetik hatalar sonucu oluşan farkın 41.575.,49 TL olduğu”

tespiti yapılmış ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.5. maddesinde yer alan “Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır” düzenlemesine dayanılarak başvuru sahibinin açıklamasının uygun görülmediği anlaşılmıştır.

İdarenin 26.008/037A poz nolu “33*33 cm ebadında mat yüzeyli, her renkte, sırsız porselen karolar ile fugalı döşeme kaplama yapılması” iş kalemine ilişkin birim fiyat analizinde hesaplama hatası bulunduğu tespiti doğru olmakla birlikte, bu durum başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesine yol açmayacak niteliktedir. Zira, Kamu ihale Genel Tebliği’nin 45.1.8 inci maddesinde “ Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması bulunmaktadır. Somut ihalede de, başvuru sahibi birim fiyat analizindeki miktar ve birim fiyatların çarpımı sonucu ortaya çıkan tutarların toplanması işleminde hata yapmıştır, ancak re’sen düzeltilmiş analiz fiyatı (13,85 TL), teklif edilen birim fiyatın (15,07 TL) üzerinde değildir.

Yapılan incelemede, idarenin hesap cetvellerinde yer alan toplam tutarlara ilişkin tespiti doğru olmakla birlikte, bu durum da somut ihalede isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesine yol açmamalıdır. Zira, hesap cetvellerinde yer alan iş kalemleri tutarlarının toplanması işlemindeki aritmetik hatalar, isteklinin teklif fiyatının hem iş grubu bazında hem de toplam teklif fiyatı bazında hesaplanan fiyattan daha düşüğünün teklif edilmesine yol açmamıştır. Başka bir anlatımla, istekli hesapladığı iş kalemi fiyatlarından düşük değil, fazlasını teklif etmiş, böylece hesapladığı teklif fiyatını grup bazında ve toplam tutar bazında hesap cetveline aktarmıştır. Bu çerçevede, iş gruplarının hesaplanmasında ortaya çıkan ve dolayısıyla toplam teklif bedeline yansıyan 41.575,49 TL’likfazla tutarın isteklinin kârı kapsamında mütalaa edilmesi gerekmektedir.

Ayrıca, ihale konusu iş “Rize Çayeli Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası ve Tesisi İnşaatı” olup, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihaleye çıkılmıştır. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin açıklamaları kapsamında toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile kural olarak açıklama istenilen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunmaları gerekmektedir. Buna göre, anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde, teklif birim fiyatlı işlerde geçerli olan birim fiyat teklif cetveli sunulması söz konusu olmamaktadır. Dolayısıyla, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen bir işte idarenin teklif birim fiyatlı işler için öngörülmüş düzenlemeye dayanarak işlem tesis etmesi uygun değildir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmuştur.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede; başvuru sahibi Vol-Ka İnş. Müh. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklanması istenilen iş kalemleri arasında yer alan 905-224 poz nolu “Sınıf I-II İnsan Asansörü, 5 duraklı, 800 kg, 1/025 m/sn” iş kalemine birim fiyat olarak 34.136,24 TL teklif fiyatı verildiği, hesap cetvelindeki iş kaleminin adı ve kısa açıklaması bölümünde ayrıca “komple” ifadesinin yazıldığı, bu iş kalemine ilişkin olarak analiz veya analiz adı altında herhangi bir belge sunulmadığı, sadece proforma fatura ve maliyet/satış tespit tutanağı sunulduğu, proforma fatura ve maliyet/satış tespit tutanağında imalatın adı kısmında ayrıca “tam otomatik kat kapısı, asansör kabini ve her türlü montajlı çalışır vaziyette anahtar teslim bedel” ifadesine yer verildiği,

Başvuru sahibi tarafından açıklanması istenilen iş kalemleri arasında yer alan 23.244/C1 poz nolu “Renkli-mat eloksallı ısı yalıtımsız alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması” iş kalemine birim fiyat olarak 9,22 TL, 23.244/H1 poz nolu “Renkli-mat eloksallı ısı yalıtımlı alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması” iş kalemine birim fiyat olarak 9,43 TL teklif fiyatı verildiği, bu iş kalemlerine ilişkin olarak analiz adı altında belge sunulduğu, ancak analiz olarak adlandırılan bu belgede idarenin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde gönderdiği örnek analiz formatında yer verildiği şekilde bir ayrıştırma yapılmadığı, doğrudan proforma faturadan alınan fiyata kar ve genel gider eklemek suretiyle birim fiyatın oluşturulduğu, proforma faturada imalatın adının “renkli mat eloksalı alüminyum” ve “renkli mat ısı yalıtımlı eloksalı alüminyum” şeklinde ifade edildiği, maliyet/satış tespit tutanağında ise ayrıca “montajı” ifadesine de yer verildiği,

tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 üncü maddesinde “… (Ek: 20 /8 _/_2011 _-28031 R.G./ 17 md.)_Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması yer almaktadır. Bu açıklamaya göre, anılan niteliği haiz iş kalemlerine ilişkin sunulan proforma fatura veya fiyat teklifinde malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının ayrı ayrı gösterilmesi, sunulan proforma fatura veya fiyat teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasında analiz yerine kabul edilebilmesi açısından bir zorunluluktur.

Başvuru sahibinin anılan üç kaleme ilişkin sunduğu proforma fatura ve maliyet/satış tespit tutanağında malzeme ve işçilik fiyatlarının ayrı ayrı belirtilmediği açık olup, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

1. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi 21.054 poz nolu “En yüksek noktası (yüksekliği) 4 m’ye kadar olan yapı ve sınai imalata (köprüler hariç) ait ahşap kalıp iskelesi (4.00 m dahil)” iş kalemi için 1,69 TL birim fiyatla toplam 8.626,03 TL fiyat teklifi sunmuştur. Açıklama yapılacak iş kalemleri arasında yer alan bu kaleme ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında analiz sunulmuş olup, 08.010 nolu “lama demirlerinden çarık bilezik başlık kenet demirleri” bu analizin bileşenlerinden biridir. Bu bileşene ilişkin miktarın başvuru sahibi tarafından 0,0090 kg olarak esas alındığı ve birim fiyatın buna göre hesaplandığı anlaşılmıştır.

İdare, şikayet üzerine aldığı kararda 08.010 nolu bileşene ilişkin miktarın 0,0099 alınması gerekirken başvuru sahibi tarafından 0,0090 olarak esas alındığını, bu hatanın re’sen düzeltildiğini, düzeltilmiş analiz fiyatının 1,70 TL olduğunu ve düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olduğunu iddia etmektedir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2011 yılı 21.054 poz nolu iş kalemine ilişkin birim fiyat analizinde, 08.010 nolu “demirden basit imalat yapılması” bileşenine ilişkin miktarın 0,00900 kg olduğu tespit edilmiş olup, bu haliyle başvuru sahibi tarafından esas alınan ilgili bileşene ait miktarda herhangi bir hata bulunmamaktadır. Dolayısıyla, idarenin bu hususa ilişkin tespit ve değerlendirmesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesinde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde izlenecek yöntem ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1 inci maddesinde sıralı iş kalemleri/grupları listesine göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/gruplarının sorgulamaya tabi tutulacağı, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı açıkça belirtilmiştir. Buradan hareketle, idarenin sözleşme giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında ayrıca belirtilmediği gerekçesine dayanarak herhangi bir teklifi reddetmesi mümkün bulunmamaktadır.

Kaldı ki, somut ihalede başvuru sahibinin analiz sunduğu iş kalemlerinde % 6 oranında kar ve genel gider öngördüğü, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanıldığı iş kalemlerinde ise farklı oranlarda kar ve genel gider öngördüğü anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

1. Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin açıklamalarının kasıtlı olarak bir amaç çerçevesinde 20 günde incelendiği ve ihale sürecinde yaşandığı belirtilen olaylara ilişkin iddiasına itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilmediği tespit edilmiş olup, bu iddiaya ilişkin olarak ihale işlem dosyası ile itirazen şikayet başvuru dilekçesi ekinde yer alan belgeler arasında bu iddiayı doğrulayan herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanmamıştır.

Diğer taraftan, tarafımıza gönderilen ihale işlem dosyası içerisindeki belgelerin incelenmesi neticesinde, ihale komisyonu tarafından ihale sürecinde gerçekleştirilen işlemlere komisyon üyesi olmayan Mehmet Yücel'in katıldığına dair herhangi bir belge veya bilgiye rastlanmamıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi