KİK Kararı: 2012/UY.I-1134

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/015
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 27.02.2012
Karar No : 2012/UY.I-1134
BAŞVURU SAHİBİ:
İntel Yapı Turz.Elk.İnş.San.Ve Tic.Ltd.Şti.- Özdoğanlar Taahhüt İnş.San.Ve Tic.A.Ş., Beştepeler Mah. Nergis Sok. Wiatower No : 7/48 Söğütözü ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Bursa 14.Bölge Müdürlüğü, 152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No:286 16330 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/84014 İhale Kayıt Numaralı "Tavşanlı-Emet-Simav Devlet Yolu Km:51+750-84+679,83 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Üst Yapı İşleri İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[564].(0227)./2012-19Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü Bursa 14. Bölge Müdürlüğütarafından 15.11.2011tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Tavşanlı-Emet-Simav Devlet Yolu Km:51+750-84+679,83 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri İşi” ihalesine ilişkin olarak İntel Yapı Turz. Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Özdoğanlar Taahhüt İnş. San.ve Tic. A.Ş.Ortak Girişiminin 16.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.02.2012tarih ve 4823sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, verilen teklifle ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

30.12.2011 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi neticesinde, 11 isteklinin ihaleye teklif sunduğu, yapılan değerlendirme sonucunda 2 isteklinin hesaplanan sınır değerin altında teklif sundukları, anılan isteklilerden süresi içerisinde açıklamalarını sunmalarının talep edildiği, Yertaş İnş. Turz. San. ve Mad. Tic. Ltd. Şti.-Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Aktel Yapı San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin süresi içerisinde herhangi bir açıklama sunmadığı, Kanunun 38 inci maddesi gereği anılan isteklinin teklifinin reddedildiği, Cemil Özgür-Simge Mat Mad. Asf. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından süresi içerisinde sunulan açıklamanın idare tarafından uygun görüldüğü anlaşılmış olup, söz konusu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu yapım işinin adı, “Tavşanlı-Emet-Simav Devlet Yolu Km:51+750-84+679,83 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri İşi” şeklinde belirtilmiş olup, ihale dokümanı kapsamında isteklilere işe ilişkin teknik şartnameler ile Birim Fiyat Tarifleri, Performans Kriterleri Şartnamesi, İhale İlanı, Analiz Formatı Tabloları, (EK-Y.2, EK.O.5, EK.O.6, EK.O.7, EK.O.8), Birim Fiyat Teklif Cetveli, İtinererler, KGM İç Genelgesi : 2008/16, 2008/17, 2008/21, Kesin Projenin de verildiği idari şartnamenin 5 inci maddesinden anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde; “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

…

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarenin 06.12.2011 tarih ve 57864 sayılı aşırı düşük teklif sorgu yazısı incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin hesaplanmış sınır değer dikkate alındığında aşırı düşük olarak değerlendirildiği, Kanunun 38 inci maddesi ile Tebliğin 45 inci maddeleri dikkate alınarak, yaklaşık maliyetin %80 lik bölümünü oluşturan DUVK.1, MENB.BS25, HENB.1, OMOLTI.1, PATEM.1, PTEM.1, 2209/K, 2200/K pozlarına ilişkin yazılı açıklamanın, yazının tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde idareye ulaştırılmasının istenildiği anlaşılmıştır. Yazı ekinde açıklama istenilecek olan kalemlere ilişkin olarak analiz formatlarına yer verildiği, analiz formatı içerisinde açıklanmasına gerek bulunmayan girdilerinde belirtildiği anlaşılmış olup, süresi içerisinde idare tarafından gönderilen analiz formatlarına herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından, isteklilerin açıklamalarını, söz konusu analiz formatları doğrultusunda yapmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklama incelendiğinde, PTEM.1 poz nolu “ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile plentmiks temel yapılması (malzemenin temini, plentte karışıtılması, taşınması, finişerle serilmesi, sulanması, gerekli suyun taşınması ve sıkıştırılması dahil)” iş kalemine ilişkin olarak analizin sunulduğu, analiz içeriğinde idarenin yazısı ekinde göndermiş olduğu analiz formatında yer alan her bir girdinin açıklanmadığı, 4265/1 poz nolu “ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 9.5 mm (3/8"),6.3 mm (1/4"),4.75 mm (no.4) ve 0.85 mm (no.20) lik agrega hazırlanması” iş kaleminin, 4256 poz nolu “ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 25 mm (1") ve 19 mm (3/4") lik agrega hazırlanması” iş kaleminin, 4246 nolu “ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş 50 mm (2"), 44 mm (1 3/4"), 37.5 mm (1 1/2") ve 31 mm (1 1/4") lik agrega hazırlanması” iş kaleminin, 4465/3 poz nolu “plent-miks alttemel ve temel karışımı hazırlanması” iş kaleminin ayrı ayrı açıklanmayarak tümünü içeren tek bir proforma faturayla açıklamanın belgelendirildiği, idarenin aşırı düşük sorgu yazısı ekinde yer alan analiz formatında açıklanması istenilen kalemlere ilişkin belgelendirmenin ayrı ayrı yapılmadığı gerekçesiyle, söz konusu proforma faturanın bu haliyle belgelendirmeye yeterli olmadığı kanaatine varılmıştır.

Ayrıca, sunulan proforma fatura incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan Cemil Özgür-Simge Mat Mad. Asf. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişiminde, özel ortak olarak bulunan Simge Mat Mad. Asf. Tic. ve San. A.Ş. tarafından proforma faturanın düzenlendiği, ortak girişiminin içinde yer alan ortaklardan her birinin istekli sorumluluğunda ve yükümlülüğünde olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda, isteklinin kendi kendine proforma fatura düzenlediği sonucuna ulaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.6 ncı maddesinde, isteklinin açıklamasını kendi ürettiği aldığı sattığı mallara dayandırması durumunda EK-O.7 standart formuna uygun olarak düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanağını sunması gerektiği, maliyete dayalı açıklama yapılacaksa son geçici vergi beyanname döneminde ihalede istenilen miktarın yarısı kadar alımın yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin proforma faturaya ve PTEM.1 poz nolu “ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzeme ile plentmiks temel yapılması (malzemenin temini, plentte karışıtılması, taşınması, finişerle serilmesi, sulanması, gerekli suyun taşınması ve sıkıştırılması dahil)” iş kaleminin analizine konu ürünü kendisinin ürettiği, Tebliğin anılan maddesi gereğince EK-O.7 standart formuna uygun olarak düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanağını sunması gerektiği, ancak istekli tarafından YMM onaylı EK-O.5 standart formuna uygun olarak düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu anlaşılmıştır.

EK-O.5 standart formuna uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağının piyasada faaliyet gösteren firmalardan proforma fatura alınması durumunda sunulması gerektiği, EK-O.7 de yer alan bilgilerin EK-O.5te yer almadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, isteklinin anılan gidere ilişkin açıklaması, şekil olarak da Tebliğin 45 inci maddesine uygun bulunmamıştır.

Benzer bir aykırılık, PATEM-1 poz nolu, “Ocak taşından konkasör ile kırılmış malzeme ile plentmiks alttemel yapılması (temini, plennte karıştırılması, finişerle serilmesi, taşınması, sulanması, gerekli suyun iş başına taşınması ve sıkıştırılması dahil)” iş kalemine ilişkin yapılan analiz ve açıklamada da yer almaktadır.

15.102/3-K ve 4465/3 poz nolu iş kalemlerinin ikisinin birleştirilerek, istekli ortak girişiminin özel ortağı olan Simge Mat Mad. Asf. Tic. ve San. A.Ş. tarafından düzenlenen proforma fatura ve ekinde yer alan EK-O.5 standart formuna göre düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanağı dayanak gösterilmek suretiyle, anılan giderlerin açıklandığı tespit edilmiştir. Söz konusu açıklamanın da, EK-O.7 sunulması ve analiz formatında belirtilen her bir kalemin açıklanması gerekmesine rağmen anılan hususların yerine getirilmemesi sebebiyle Tebliğin 45 inci maddesine uygun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

17-002-K poz nolu, 10-005-K poz nolu iş kalemlerine ilişkin yardımcı analizlere ilişkin belgelendirmede de, isteklinin kendi kendisine proforma fatura düzenlediği ve ekinde EK-O.5 e uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağını sunduğu tespit edilmiş olup, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalarında mevzuata uygun şekilde yapılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte, idare cevabında ihale üzerinde bırakılan isteklinin Bölge Müdürlükleri dahilinde daha yüksek tenzilatlarla gerek bitmiş gerekse devam eden işlerinin bulunduğu, bu hususunda aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmesi işlemine gerekçe olarak gösterildiği anlaşılmıştır.

Ancak, Tebliğin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalar gereğince, isteklinin devam eden veya bitirdiği işlerin fen ve sanat kurallarına göre yapılması durumu, başka bir ihalede aşırı düşük teklifin açıklamasının uygun olmasına gerekçe gösterilemeyeceğinden, idarenin cevabında yer alan söz konusu gerekçenin de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının yukarıda anılan gerekçeler sebebiyle uygun görülmeyerek teklifinin reddedilmesi, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi