KİK Kararı: 2012/UY.I-1126

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/015
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 27.02.2012
Karar No : 2012/UY.I-1126
BAŞVURU SAHİBİ:
Güneş Yol İnş.Asf.Taah.Tic.A.Ş., Cebeci Mah. 1. Cebeci Yolu Taş Ocakları Mevkii İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Afyonkarahisar Özel İdaresi İl Afet Ve Acil Durum Müdürlüğü, Izmir Yolu 7. Km Arama Kurtarma Birlik Müdürlügü Yerleskesi AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/207773 İhale Kayıt Numaralı "Afyonkarahisar Merkez-İnaz Sırtları-Sadıkbey 603 Afet Konutları Alt Yapı İnşaatı İşleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[710].(0254)./2012-11Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Afyonkarahisar Özel İdaresi İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğütarafından 29.12.2011tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Afyonkarahisar Merkez-İnaz Sırtları-Sadıkbey 603 Afet Konutları Alt Yapı İnşaatı İşleri” ihalesine ilişkin olarak Güneş Yol İnş. Asf. Taah. Tic. A.Ş.’nin 24.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.02.2012tarih ve 6279sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İtirazen şikâyete konu husus ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”

Hükmü yer almakta ve yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirmesi, açıklama talebi ve açıklamaya ilişkin usullerin neler olduğu, Kanunun ilgili maddesinin son fıkrası çerçevesinde Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan düzenlemeler ile açıklanmaktadır.

Bu çerçevede; Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde yer alan;

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…”

Açıklaması ile idarelerce teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen bir istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, açıklama istenecek iş kalemlerinin neler olduğunu gösteren “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile açıklanması gereken iş kalemlerinde yer alan hangi imalat bileşenlerine ilişkin açıklama yapılacağını gösteren “Sıralı analiz girdileri listesi” nin hazırlanması ve açıklama talep yazısı ekinde bu belgelerin isteklilere verilmesi gerekmektedir.

İhale dosyası kapsamında yapılan inceleme sonucunda; başvuruya konu ihalede geçerli teklifler dikkate alınarak sınır değer hesabı yapıldıktan sonra, sınır değerin altında teklif fiyatına sahip olan 2 istekliden 03.01.2012 tarihli açıklama talep yazıları ile aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, isteklilerden Emka İnş. Asf. San. Tur. ve Tic. A.Ş.’ye gönderilen açıklama talep yazısında, yazı ekinde gönderilen belgelere ilişkin herhangi bir açıklamanın bulunmaması sebebiyle hangi belgelerin anılan yazı ekinde gönderildiğinin anlaşılamadığı; ihale üzerinde kalan istekli Mestan Kenar-Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimine gönderilen açıklama talep yazısının ek bölümünde ise “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi”, örnek analiz formatı ile “Sıralı analiz girdileri listesi” nin bulunduğu ve idarece gönderilen söz konusu belgeler tetkik edildiğinde;

“Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” nde tüm iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki tutarlarının oranına göre sıralandığı ancak, açıklanması gereken iş kalemlerinin hangileri olduğuna ilişkin herhangi bir belirlemenin yapılmadığı görülmekle birlikte, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde, hazırlanan listeden açıkça yaklaşık maliyetin tutar olarak %80’ini oluşturan iş kalemlerinin tespit edilebiliyor olması sebebiyle söz konusu eksikliğin “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” nin geçerliliğini etkilemeyeceği,

“Sıralı analiz girdileri listesi” nde açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analizlerin hazırlandığı, ilgili analizlere ilişkin hangi imalatların %3’lük sınırların altında kaldığı ile bağlantılı olarak hangi analiz girdilerine ilişkin olarak açıklama yapılması gerektiğine ilişkin herhangi bir belirleme yapılmayarak, analizlerde yer alan ve analize ilişkin toplam tutarın %3’ünden daha az tutarda olan girdilerde dahil tüm girdilere ilişkin açıklama istendiği ancak, Mestan Kenar-Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklama ve ek süre talepli başvurusu üzerine, aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilere 09.01.2012 tarihli açıklama yazıları gönderilerek ek süre talepleri reddedilmekle birlikte, yazı eklerinde açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin gösterildiği sıralı analiz girdilerine yer verildiği,

Bununla birlikte, idarece hazırlanan “Prefabrik beton parke imali ve yerine döşenmesi (8 cm)”, “Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, kullanılması”, “Kırılmış ve elenmiş ocak taşıyla temel yapılması” şeklinde örneklenebilecek bazı iş kalemlerine ilişkin analizlerde, analiz girdileri ile girdilerin analiz içerisindeki ağırlıklarına göre belirlenmesi bir yana, analizlerin birden fazla iş kalemini içerecek şekilde hazırlandığı, analiz girdisi olarak gösterilen girdilerin başlı başına bir iş kalemini oluşturmasına rağmen söz konusu kalemlere ilişkin girdilerin ilgili analizlerde belirtilmediği ve 09.01.2012 tarihli açıklama yazıları ekinde yer alan “Sıralı analiz girdileri listesinde” de aynı hususun yer aldığı görülmüştür.

Dolayısı ile, farklı iş kalemlerinin bir araya gelmesi ile oluşturulan iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerde, her biri ayrı birer iş kalemi olan bileşenlere ilişkin girdilerin de belirtilmesi ve tüm girdilerin tutarlarının analizin toplam tutarındaki oranına göre açıklama istenecek analiz girdilerinin tespit edilmesi gerekirken, örnekleme yolu ile ifade edilen ve paçal olarak hazırlanan söz konusu analizlere ilişkin analiz girdilerinin iş kalemlerinin isimleri yazılmak suretiyle oluşturulduğu görülmüş olup, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin sıralı analiz girdilerinin paçal olarak değil, tüm analiz girdileri belirtilerek hazırlandıktan sonra isteklilerin tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerektiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usul çerçevesinde gerçekleştirilmediği anlaşılarak, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması ile tekliflerin değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı ve aşırı düşük tekliflerin sorgulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinin usulüne uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi