KİK Kararı: 2012/UM.III-4186

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/065
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 07.11.2012
Karar No : 2012/UM.III-4186
BAŞVURU SAHİBİ:
Hidro Damla Mak. Sulama İnşaat Pls. Tar. Ve Orm. Ürü. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., 2.CADDE NO:34/1 BAHÇELİEVLER / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü, Devlet Sahil Yolu Uzunkum 61040 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/86709 İhale Kayıt Numaralı "Turba (Torf)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Trabzon Orman Bölge Müdürlüğütarafından 13.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Turba (Torf) Alımı” ihalesine ilişkin olarak Hidro Damla Mak. Sulama İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 24.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.10.2012 tarih ve 33844 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.10.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3725 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimi kapsamında özel sektöre gerçekleştirilen bir işe ilişkin belgelerin sunulduğu, ancak sunulmuş olan faturaların 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na uygun şekilde düzenlenmediği, “otokopy” tekniği ile düzenlenmiş olan fatura örneklerinin 2’nci veya 3’üncü suretlerinin asıl örnek gibi kabul edilemeyeceği, söz konusu fatura örneklerinin “pelür suret” olduğu,

Anılan Kanun’un 231’inci maddesinin 1’inci fıkrasının 2’nci bendinde “Faturalar mürekkeple, makine ile veya kopya kurşun kalemi ile doldurulur.” hükmünün ve 4’üncü bendinde “Faturaların baş tarafında iş sahibinin veya namına imzaya mezun olanların imzası bulunur.” hükmünün yer aldığı, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fatura örneklerinin dip koçanı olduğu, mürekkeple, makine ile veya kopya kurşun kalemi ile doldurulmadığı, ayrıca üzerlerinde yer alan imzanın idareye sunulan imza sirkülerindeki imza ile örtüşmediği, faturalar üzerindeki imzaların iş sahibi tarafından namına imzaya mezun kılınan bir kişiye ait olması halinde imza yetkisine ait yetki belgesinin de ihale evrakları ile birlikte idareye sunulması gerektiği,

İdare tarafından “Aslı idarece görülmüştür.” şeklinde onaylanan söz konusu fotokopi faturaların “pelür suretleri”nin ihale üzerinde bırakılan istekliden talep edilerek Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesinde belirtilen sunuluş şekillerine uygun olup olmadığının; faturaların üzerindeki imzalar ile imza sirkülerinde yer alan imzaların örtüşüp örtüşmediğinin; şayet örtüşmüyor ise faturaları imzalayan kişinin imza yetkisinin bulunup bulunmadığının, bu husus ile ilgili olarak idareye herhangi bir belgenin sunulup sunulmadığının incelenmesi gerektiği, ayrıca sahte olma olasılığı yüksek olan söz konusu faturaların firma muhasebe kayıtlarına ve bağlı bulunulan vergi dairesi kayıtlarına uygun olup olmadığı hususunun da incelenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Faturanın şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde,

“ Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur:

1. Faturanın düzenlenme tarihi seri ve sıra numarası;

2. Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası;

3. Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası;

4. Malın veya işin nev'i, miktarı, fiyatı ve tutarı;

5. Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası, (Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulması şarttır.

Malın, bir mükellefin birden çok iş yerleri ile şubeleri arasında taşındığı veya satılmak üzere bir komisyoncu veya diğer bir aracıya gönderildiği hallerde de, malın gönderen tarafından sevk irsaliyesine bağlanması gereklidir. Bu bentte yazılı irsaliyeler hakkında fiyat ve bedel ile ilgili bilgiler hariç olmak üzere, bu madde hükmü ile 231 inci madde hükmü uygulanır. İrsaliyelerde malın nereye ve kime gönderildiği ayrıca belirtilir …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Fatura nizamı” başlıklı 231’inci maddesinde “ Faturanın düzenlenmesinde aşağıdaki kaidelere uyulur:

1. Faturalar sıra numarası dâhilinde teselsül ettirilir. Aynı müessesenin muhtelif şube ve kısımlarında her biri aynı numara ile başlamak üzere ayrı ayrı fatura kullanıldığı takdirde bu faturalara şube ve kısımlarına göre şube veya kısmın isimlerinin yazılması veya özel işaretle seri tefriki yapılması mecburidir.

2. Faturalar mürekkeple, makine ile veya kopya kurşun kalemi ile doldurulur.

3. Faturalar en az bir asıl ve bir örnek olarak düzenlenir. Birden fazla örnek düzenlendiği takdirde her birine kaçıncı örnek olduğu işaret edilir.

4. Faturaların baş tarafında iş sahibinin veya namına imzaya mezun olanların imzası bulunur.

5. Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.

6. Bu Kanunun 232’nci maddesinin birinci fıkrasına göre fatura düzenlemek zorunda olanlar, müşterinin adı ve soyadı ile bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarasının doğruluğundan sorumludur. (Ancak bu sorumluluk, aynı maddenin 2’nci fıkrasının uygulandığı halleri kapsamaz.) Fatura düzenleyenin istemesi halinde müşteri kimliğini ve vergi dairesi hesap numarasını gösterir belgeyi ibraz etmek zorundadır.” hükmü,

Vergi Usul Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtım Hakkında Yönetmelik’in “Anlaşma” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Belgelerin basım ve dağıtımı Bakanlık veya Defterdarlık ile matbaa işletmecileri arasında yapılacak bir anlaşmayla sağlanacaktır.

Defterdarlıklar kendi il sınırları içinde kalan matbaa işletmecileri ile anlaşma yapmaya yetkilidirler… ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Basım ve Dağıtım Yapılacak Belgelerin Şekil ve Muhtevası” başlıklı 7’nci maddesinde “ Matbaa işletmecilerince, bu Yönetmelik hükümleri gereğince basım ve dağıtımı yapılacak belgelerde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir.

A - Faturada:

1- Mükellefin adı soyadı varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası ile faturanın seri ve müteselsil sıra numarası,

2- Faturanın düzenleme tarihine, müşterinin adına, soyadına ticaret unvanına, adresine, vergi dairesi ve hesap numarasına, satılan mallar fatura düzenlemeden önce teslim edilmişse irsaliye numarasına ilişkin bilgilere ait yerler ile malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarının göster ileceği sütunlar yer alacak ve bunların yazılabilmesi için yeterli aralıklar bırakılacaktır …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Müşterek Hükümler” başlıklı 8’inci maddesinde “ Fatura, Müstahsil Makbuzu, Serbest Meslek Makbuzu, Gider Pusulası, Perakende Satış Vesikaları, Sevk İrsaliyesi en az bir asıl bir örnek; … olarak basılacaktır.

Ayrıca, bu yönetmelik uyarınca belgelerin basım ve dağıtımını yapan matbaa işletmecisi, bu belgelerin en alt kısmına dip not şeklinde adını soyadını, varsa ticaret unvanını adresini, bağlı bulunduğu vergi dairesi ve hesap numarası ile Defterdarlıkla yapılan anlaşmanın tarihini yazacaktır.

Yine matbaa işletmecileri, basım ve dağıtımını yapacakları belgelerin uygun bir yerine faaliyette bulundukları ilin trafik kod numarası ve defter darlıkça gösterilecek ve örneği ekte yer alan özel işareti (amblem) koyacaklardır.” hükmü ,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından ‘aslı idarece görülmüştür’ veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

istenilmesi zorunludur.

…

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin %10’undan az ve %40’ından fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması istenir.

…

(6) İş deneyimini gösteren belgeler; adayın veya isteklinin ihale konusu mal veya benzer işlerdeki deneyimini ortaya koyan iş bitirme belgesi ile gerçek kişilere veya iş bitirme belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 46’ncı maddesinde belirtilen belgelerdir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesi” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifleriyle birlikte sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş bitirme belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınmaz …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu malın;

a) Adı: Turba (Torf) alımı… ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “ 7.5.1. İsteklinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak deneyimini gösteren belge sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %25’dan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir… ” düzenlemesi ile 7.6’ncı maddesinde “ 7.6.1. Her türlü Turba (Torf) satışına ilişkin iş deneyim belgeleri, iş deneyim belgesi olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; idarelerin belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyeceği, fatura örneklerinin de asıl olarak kabul edileceği, isteklilerin istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür ” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini teklifleri kapsamında sunabileceği,

Özel sektöre gerçekleştirilen işlerde işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örneklerinin veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin iş deneyimini gösteren belgeler olduğu, söz konusu işler için iş bitirme belgesi düzenlenmiş olsa bile, bu belgenin ihale komisyonunca dikkate alınmayacağı,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre faturanın düzenlenme tarihinin, seri ve sıra numarasının; faturayı düzenleyenin adının, varsa ticaret unvanının, iş adresinin, bağlı olduğu vergi dairesinin ve hesap numarasının; müşterinin adının, ticaret unvanının, adresinin, varsa vergi dairesinin ve hesap numarasının; malın veya işin nev'inin, miktarının, fiyatının ve tutarının; satılan malların teslim tarihinin ve irsaliye numarasının bir faturada bulunması zorunlu asgari bilgiler olduğu,

Faturaların sıra numarası dâhilinde en az bir asıl ve bir örnek olarak düzenleneceği, birden fazla örnek düzenlendiği takdirde her birine kaçıncı örnek olduğunun işaret edileceği, mürekkeple, makine ile veya kopya kurşun kalemi ile doldurulması gereken faturaların baş tarafında iş sahibinin veya namına imzaya mezun olanların imzasının yer alması gerektiği, mükelleflerin faturaları sadece bağlı bulundukları vergi dairesinin il sınırları içerisinde kalan Maliye Bakanlığı veya Defterdarlık ile anlaşmalı matbaalara bastırabileceği, basım ve dağıtımı yapan matbaa işletmecisinin, faturaların en alt kısmına dip not şeklinde adını soyadını, varsa ticaret unvanını adresini, bağlı bulunduğu vergi dairesi ve hesap numarası ile Defterdarlıkla yapılan anlaşmanın tarihini yazması ve ayrıca faturanın uygun bir yerine faaliyette bulunduğu ilin trafik kod numarasını ve Defterdarlıkça gösterilecek özel işareti koyması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı incelendiğinde ihale konusu işin “ Turba (Torf) alımı” olduğu, “ Her türlü Turba (Torf) satışına ilişkin işler”in benzer iş olarak belirlendiği, ihalede teklif sunacak isteklilerden, teklif edilen bedelin %25’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının 245.000,00 TL olduğu, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam iş deneyim tutarının 61.250,00 TL olduğu görülmüştür.

Anılan isteklinin iş deneyimini tevsik için “iş bitirme belgesi” başlığıyla işverenin, yüklenicinin, sözleşme tarihinin, işin bedelinin, malın teslim süresinin ve kabul tarihlerinin yer aldığı Müpa Tarım ve Gıda San. A.Ş. tarafından düzenlenmiş 31.07.2012 tarihli bir belgenin sunulduğu görülmüştür. Mevzuat gereğince gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde iş deneyim belgesi düzenlenemeyeceği dikkate alındığında, söz konusu belgenin geçerli olmadığı ve iş deneyiminin değerlendirmesinde dikkate alınamayacağı anlaşılmıştır.

Anılan belgeye ek olarak Müpa Tarım ve Gıda San. A.Ş. ile yapılan ve konusu “ 1.450,00 m 3 Torf alımı”olan 30.04.2012 tarihli, toplam tutarı 147.784,00 TL olan bir sözleşmenin sunulduğu, bu sözleşmenin üzerinde idare personeli Mecit ŞAHİN tarafından düşüldüğü anlaşılan “ Aslı tarafımızca görülmüştür.” şerhinin yer aldığı,

Söz konusu sözleşme ile birlikte adı geçen kişi tarafından “ Fatura örneğinin aslı tarafımızdan görülmüştür.” şerhi düşülen toplam 5 adet fatura örneği nüshalarının da sunulduğu, söz konusu faturaların KDV hariç toplam tutarının 123.834,00 TL olarak hesaplandığı, bu tutarın da şikâyet konusu ihalede istenilen oranı karşıladığı görülmüştür.

Sunulan faturalar üzerinde yapılan incelemede;

Faturaların “A” seri numarasına ve 49901, 49902, 49903, 49904 ve 49905 olmak üzere birbirini takip eden sıra numaralarına sahip olduğu, faturaların her biri üzerinde düzenlenme tarihinin, faturayı düzenleyenin adının, iş adresinin, bağlı olduğu vergi dairesinin ve hesap numarasının; müşterinin adının, ticaret unvanının, adresinin, vergi dairesinin ve hesap numarasının; malın veya işin nev'inin, miktarının, fiyatının ve tutarının; satılan malların teslim tarihinin ve irsaliye numarasının ve faturaların baş tarafında bir imzanın yer aldığı,

Ayrıca faturaların dipnotunda matbaa işletmecisinin adının, adresinin, bağlı bulunduğu vergi dairesinin, T.C. kimlik numarasının, Defterdarlıkla yapılan anlaşma tarihinin ve faturaların basım yılının da belirtildiği, söz konusu faturalarda faaliyette bulunulan ilin trafik kod numarasının ve “Maliye Bakanlığı” özel işaretinin de bulunduğu tespit edilmiş olup sunulan fatura öneklerinde,213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre faturada bulunması zorunlu asgari bilgilerin yer aldığı görülmektedir.

Anılan Kanun’un 231’inci maddesinde, faturaların iş sahibi ya da iş sahibi adına imza atma yetkisi bulunan kişilerce imzalanması gerektiği yönünde bir düzenleme bulunmakla birlikte, kamu ihale mevzuatında iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan faturalardaki imzaların sorgulanması, imza yetkisine ilişkin vekâletname veya yetki belgesi aranması gerektiği yönünde bir düzenleme bulunmamaktadır. İstekli tarafından sunulmuş olan faturaların gerekli bilgileri ve şekil şartlarını içerdiği görülmüş olup başvuru sahibinin faturaların sahteliği yönündeki iddiasının somut bir dayanağının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, mevzuat gereğince fatura örneklerinin de asıl gibi kabul edilebileceği, söz konusu fatura örneklerinin bir basım tekniği olan “otocopy” tekniği ile oluşturulabileceği, iş deneyimi kapsamında sunulan fatura örneklerinin ıslak imzalı ya da kaşeli olmasının gerekmediği esas alındığında, başvuru sahibinin belgelerin sunuluş şekli hususundaki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, “otocopy” tekniği ile oluşturulmuş olan fatura örneklerinin idare tarafından görülerek söz konusu örneklerin suretlerine “ Aslı idarece görülmüştür.” veya bu anlama gelecek şerh düşülebileceği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fatura örneklerinin de idarenin personeli tarafından görülmek suretiyle fotokopi nüshaların üzerine “ Aslı tarafımızdan görülmüştür.” şerhinin düşüldüğü anlaşıldığından, idarenin yetki ve sorumluluğu dâhilinde yapılmış olan onaylama işleminin esas alınması gerektiği sonucuna varılmış olup söz konusu iddia yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi