KİK Kararı: 2012/UM.III-312 (16 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/004
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 16.01.2012
Karar No : 2012/UM.III-312
BAŞVURU SAHİBİ:
Teksan Sağlık Ekipmanları San. Ve Tic. Ltd. Şti., ORUÇREİS MAHALLESİ GİYİMKENT SİTESİ D7 - B63 BLOK NO:8 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ümraniye Belediyesi Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğ, Inkılap Mah. Küçüksu Cad. 133 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/170406 İhale Kayıt Numaralı "Hasta Bezi Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.M.[4614].(0266)./2011-57Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ümraniye Belediyesi Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü tarafından 18.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hasta Bezi Alımı” ihalesine ilişkin olarak Teksan Sağlık Ekipmanları San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.12.2011tarih ve 55149sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; kesinleşen ihale kararının bildirimine ilişkin yazının ekinde yer alan ihale komisyon kararında, teklif ettikleri ürünlerin test edildiği fakat memnun kalınmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları bilgisinin yer aldığı, denenmek üzere idarece hastalara dağıtılan numunelerinin ihale dokümanında öngörülen şartları karşıladığının, firmalarının bünyesinde mevcut analiz raporları, sahip olunan sertifikalar ve diğer idarelerin muayene kabul raporları ile sabit olduğu, bu çerçevede, uzman üye olarak ziraat mühendisinin yer aldığı bir komisyonun isteklilerin tekliflerini test etme ya da analize tabi tutma yeterliğinden de bahsedilemeyeceği gerçeği karşısında, ihalede düzeltici işlem tesis edilmesinin gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Tekliflerin birim fiyat üzerinden alındığı görülen şikâyete konu ihalenin konusunu, dört kalem hasta bezi alımının teşkil ettiği anlaşılmıştır.

İhaleye ilişkin idari şartnamenin 7.5.6 ncı maddesinde; “ Firmalar dört ayrı bez için numune getireceklerdir.” düzenlemesinin yer aldığı, aynı hususa, anılan şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 47 nci maddesinde de yer verildiği ve isteklilerin numunelerinin idarece tutanakla teslim alındığı tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede, başvuru sahibinin 18.11.2011 tarihinde teklifi ekinde idareye teslim ettiği numunelerin, idare tarafından, denenmesi ve kanaatlerinin belirtilmesi amacıyla 22.11.2011 ve 23.11.2011 tarihlerinde hastalara verilmesi sonrasında, hastaların yapmış oldukları açıklamaları içeren “Numune bez sonuç raporu” başlıklı bir belgenin tanzim edildiği,ihale komisyon kararında, isteklinin teklif ettiği ürünlerin test edildiği fakat memnun kalınmadığı bilgisinin yer aldığı, isteklinin idareye yapmış olduğu, ikinci bir değerlendirmeyi talep eden şikâyet başvurusu sonrasında ise, 13.12.2011-15.12.2011 tarihleri arasında hastalara teslim edildiği anlaşılan numunelerin denenmesi neticesinde düzenlenen aynı mahiyetteki ikinci raporda da büyük ölçüde “iyi değil” şeklinde beyanların yer alması üzerine idare tarafından şikâyet başvurusunun reddedildiği ve ilgili yazıda,fiziki testlere göre, şikâyetçinin ürünlerinin, hasta bezi teknik şartnamesinin 1 inci ve 6 ncı maddelerini, hasta çocuk bezi teknik şartnamesinin de 4 üncü ve 8 inci maddelerini karşılamadığının belirtildiği görülmüştür.

Hasta bezi teknik şartnamesinde; “1- Üstün teknoloji ile üretilmiş emici hammadde (SAP) idrarı emerek bezin içine hapsedip, oturma gibi basınç altında bile ıslaklığın dışarı çıkmasını engellemelidir.

…

6- 3 tabakalı bant, bezin ön kısmına kolayca yapışarak bezin doğru bağlanmasını ve sık sık açılıp kapatılmasına olanak vermelidir…” düzenlemesinin,

Hasta çocuk bezi teknik şartnamesinde de; “…4.Çocuğun bezini en iyi pozisyonda ayarlamayı sağlayan ve defalarca yapışma özelliğini kaybetmeyen her iki tarafta da ikişer adet olmak üzere toplam 4 adet çift katlı bantlar bulunmalı.

…

8.Emme kapasitesi 850 ml. olmalı, sıvı emiş gücü iyi, dışarı sıvı sızdırmamalı…” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun ihaleye katılımda yeterlik kurallarını düzenleyen 10 uncu maddesinin mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesine ilişkin birinci fıkrasının (b) bendinin 9 numaralı alt bendinde; ihale konusu işin niteliğine göre idarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğraflarının istenebileceği ve bu hususun ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtileceği hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 17 nci maddesinde; “…(2) İhale komisyonu, tek sayıda olmak üzere başkan dahil en az beş kişiden oluşur. Üyelerden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve diğer bir üyenin muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel olması zorunludur. İhale komisyonunun görevlendirilmesi sırasında komisyonun eksiksiz toplanacağı dikkate alınarak, asıl üyeler ile bu üyelerin yerine geçecek aynı niteliklere sahip yeterli sayıda yedek üyenin isimleri ve bu üyelerin komisyonda hangi sıfatla yer alacakları belirtilir.

(3) İhale komisyonunun idarenin personelinden oluşturulması esastır. Ancak, ihaleyi yapan idarede yeterli sayıda veya nitelikte personel bulunmaması halinde Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

(4) İhale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere oluşturulan ihale komisyonu dışında başka adlar altında komisyonlar kurulamaz.

(5) İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır ve kararlar çoğunlukla alınır. Komisyon üyeleri, kararlarda çekimser kalamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumlu olup; karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçelerini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır. İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları ve soyadları, unvanları ve komisyondaki sıfatları belirtilerek imzalanır…” hükmüne,

Anılan Yönetmeliğin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 43 üncü maddesinde de; “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf ayrı ayrı veya birlikte istenebilir.

(2) Numunenin sunulma yöntemi ile ihale komisyonunca numunenin değerlendirilmesine yönelik düzenleme, ayrıntılı bir şekilde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yapılır. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır. Bu tutanağın bir sureti de aday veya istekliye verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İdarelerin, ihale dokümanında belirleyeceği objektif kriterlere dayanarak ihale sürecine yön vermeleri gerekmektedir. Bu kriterler sayesinde istekliler, ihale sürecinin tüm aşamalarını önceden öngörmüş ve bu şekilde idarenin ihaleye ilişkin yapmış olduğu değerlendirmeler bir temele dayanmış olacaktır. İsteklilerin teklif ettikleri ürünlerin uygunluğunun belirlenmesi bakımından numune değerlendirmesine dayanılmasının öncelikli koşulu, alım konusunun niteliğinin bu değerlendirmeye elverişli olmasıdır. Bu bakımdan, hastalar üzerinde deneyerek ihale komisyonunun uzman üyelerinin vardığı sonuçlara göre tesis ettiği ve esas itibariyle yalnızca şekli bir denetimin mümkün olabileceği işlemlerden farklı olarak, doğrudan doğruya hastaların denemesi ve bu denemeler neticesinde yapmış oldukları “iyi”, “fena değil” şeklindeki sübjektif yorumlara göre tesis edilen işlemlerin denetimi olanağı da bulunmamaktadır. Mal alımı ihalelerinde, teklif edilen ürünlerin uygunluğunun belirlenmesi bakımından numune değerlendirmesinin mümkün olan tek araç olmadığı, buna karşın, incelenen ihalede, idarenin ihale dokümanında bu konuda başka bir düzenlemeye yer vermediği ve ihale komisyonu üyeleri arasında alım konusu malzemeye ilişkin uzman üyenin bulunmadığı dikkate alındığında, mevcut durumda idarenin ihtiyacının uygun koşullarda karşılanamayacağı anlaşılmıştır. Bu nedenle, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinin son fıkrasında, idareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan sözleşme imzalanamayacağı, anılan Kanunun, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunu düzenleyen 56 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında da, Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olmasının itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmeyeceği belirtilmiştir. İncelenen ihalede, şikâyet üzerine idarece alınan kararın 21.12.2011 tarihinde başvuru sahibi tarafından tebellüğ edildiği, bu tarihi izleyen 10 günlük itirazen şikâyet başvuru süresi tamamlanmadan önce, idarece 27.12.2011 tarihinde, usulüne aykırı şekilde, bekleme süresine uyulmaksızın sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İdari şartnamenin "Diğer hususlar" başlıklı 47 nci maddesinde;"Dört ayrı bez için numune getirilecektir." düzenlemesine,

Hasta bezi teknik şartnamesinde; “1- Üstün teknoloji ile üretilmiş emici hammadde (SAP) idrarı emerek bezin içine hapsedip, oturma gibi basınç altında bile ıslaklığın dışarı çıkmasını engellemelidir.

…

6- 3 tabakalı bant, bezin ön kısmına kolayca yapışarak bezin doğru bağlanmasını ve sık sık açılıp kapatılmasına olanak vermelidir…” düzenlemesine,

Hasta çocuk bezi teknik şartnamesinde de; “…4.Çocuğun bezini en iyi pozisyonda ayarlamayı sağlayan ve defalarca yapışma özelliğini kaybetmeyen her iki tarafta da ikişer adet olmak üzere toplam 4 adet çift katlı bantlar bulunmalı.

…

8.Emme kapasitesi 850 ml. olmalı, sıvı emiş gücü iyi, dışarı sıvı sızdırmamalı…” düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.

İncelenen ihalede, başvuru sahibinin 18.11.2011 tarihinde teklifi ekinde idareye teslim ettiği numunelerin, idare tarafından, denenmesi ve kanaatlerinin belirtilmesi amacıyla 22.11.2011 ve 23.11.2011 tarihlerinde hastalara verilmesi sonrasında, hastaların yapmış oldukları açıklamaları içeren “Numune bez sonuç raporu” başlıklı bir belgenin tanzim edildiği,ihale komisyon kararında, isteklinin teklif ettiği ürünlerin test edildiği fakat memnun kalınmadığı bilgisinin yer aldığı, isteklinin idareye yapmış olduğu, ikinci bir değerlendirmeyi talep eden şikâyet başvurusu sonrasında ise, 13.12.2011-15.12.2011 tarihleri arasında hastalara teslim edildiği anlaşılan numunelerin denenmesi neticesinde düzenlenen aynı mahiyetteki ikinci raporda da büyük ölçüde “iyi değil” şeklinde beyanların yer alması üzerine idare tarafından şikâyet başvurusunun reddedildiği ve ilgili yazıda,fiziki testlere göre, şikâyetçinin ürünlerinin, hasta bezi teknik şartnamesinin 1 inci ve 6 ncı maddelerini, hasta çocuk bezi teknik şartnamesinin de 4 üncü ve 8 inci maddelerini karşılamadığının belirtildiği görülmüştür.

İhale dokümanının ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihalede teklif edilen ürünlerin aranan niteliklere sahip olup olmadıkları hususunun, numune değerlendirmesi üzerinden yapılacağı anlaşılmaktadır.

Nitekim ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, başvuru sahibine ait numunelerin tutanak karşılığında idareye teslim edildiği, verilen tekliflerin teknik değerlendirmesinin ve teknik şartnameye uygunluğunun söz konusu numuneler üzerinden ihale komisyonunun gözetiminde hastalar üzerinde yapıldığı ve bu hususta gerekli tutanakların düzenlendiği görülmektedir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükmüne göre; teklif edilen malın teknik şartnameye uygunluğunu belirlemek amacıyla idarelerce numune istenilmesi mümkün olup, numunelerin sunulma şekli ile değerlendirilmesine ilişkin düzenlemelere idari şartnamede yer verilmesi gerekmektedir. İhaleye ilişkin ihale ilanında ve idari şartnamede, isteklilerin ihaleye katılım aşamasında teklifleri ile birlikte numune sunmaları istenilmesine karşın, idari şartnamede numune değerlendirmesine ilişkin düzenleme yapılmaması mevzuata uygun bulunmamakla birlikte, başvuru sahibinin ihale dokümanında yer alan numune değerlendirmesine ilişkin düzenlemelere yönelik olarak süresinde herhangi bir şikayet başvurusunda bulunmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler sonucunda; ihalede tekliflerin numune üzerinden değerlendirileceği, başvuru sahibinin teklif ettiği ürüne ait numuneleri idareye sunduğu ve değerlendirmenin teknik şartnamede belirlenen kriterler üzerinden yapıldığı anlaşılmış olup, numune değerlendirmesiyle ilgili teknik inceleme ve belirlemenin idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğu hususu da dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı kanaatindeyim.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendine göre “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşüm ile, Kurul Çoğunluğunun “ihalenin iptaline” kararına katılmıyorum.

Ali KAYA

Kurul Üyesi