KİK Kararı: 2012/UM.I-2709

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/038
Gündem No : 102
Karar Tarihi : 27.06.2012
Karar No : 2012/UM.I-2709
BAŞVURU SAHİBİ:
Fibatek Plastik Ambalaj Turizm San. ve Tic. A.Ş., H. SABANCI ORGANİZE SAN. BÖLGESİ İNÖNÜ BULVARI NO:15 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü, Mıthatpasa Caddesı No:14 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/39507 İhale Kayıt Numaralı "Fabrikalarımızın 2012/2013 Kampanya Dönemi İhtiyacı Toplam 23.650.000 Adet Astarsız Polipropilen Ambalaj Torbası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06-101.04-.M.[2225].(0255)./2012-25Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğütarafından 10.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Fabrikalarımızın 2012/2013 Kampanya Dönemi İhtiyacı Toplam 23.650.000 Adet Astarsız Polipropilen Ambalaj Torbası” ihalesine ilişkin olarak Fibatek Plastik Ambalaj Turizm San. ve Tic. A.Ş.’nin 24.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.06.2012tarih ve 21177sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunmuş olmalarına rağmen, “Yerli Malı Belgesi” sunmadıkları gerekçesiyle ihalenin başka istekliler üzerinde bırakıldığı, teklif kapsamında; faaliyet belgesi, oda sicil belgesi, ticaret sicili belgesi ile Adana Sanayi Odası tarafından düzenlenen 19.01.2012 tarihli kapasite raporunun sunulmuş olduğu, başta kapasite raporu olmak üzere bu belgelerin içeriğinden, firmalarının, ana iştigal konusu Polipropilen Mamul Çuval, Lamineli Çuval, File İmalatı olan bir yerli üretici olduğunun görüldüğü, “Yerli Malı Belgesi”nin kapasite raporunun kısa bir özeti niteliğinde olduğu, taraflarınca yerli malı ürün teklif edildiği, “Yerli Malı Belgesi”nin 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde sayma yöntemi ile belirlenmiş olan isteklilerin ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliliklerinin belirlenmesine ilişkin istenebilecek belgelerden birisi olmadığı, yeterlilik belgesi niteliğinde olmayan bu belgenin sunulmamasının başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmadığı, mevzuat uyarınca idarece belirlenen sürede bu eksikliklerin tamamlanmasının istenmesinin yasal bir zorunluluk olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 63 üncü maddesinde; hizmet alımı ve yapım işi ihalelerinde yerli istekliler lehine, mal alımı ihalelerinde ise Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile diğer ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Kurum tarafından yerli malı olarak belirlenen malları teklif eden istekliler lehine, % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanması; yaklaşık maliyeti eşik değerlerin altında kalan ihalelere ise sadece yerli isteklilerin katılması hususlarında ihale dokümanına hüküm konulabileceği hüküm altına alınmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yerli malını teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61 inci maddesinde; mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabileceği ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabileceği, ihale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranının belirtileceği, yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajının, bu istekliler dışındaki isteklilerin teklif ettikleri bedellere, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanacağı, teklif edilen malın yerli malı olduğunun Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirileceği hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yerli malı belgesi” başlıklı 6.2.2 nci maddesinde; “6.2.2.1. İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı ilgili Oda veya Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonuna bağlı ilgili Esnaf veya Sanatkârlar Odası tarafından düzenlenen Yerli Malı Belgesi ile belgelendirilir.

...” açıklaması,

“Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı ilgili Oda veya Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonuna bağlı ilgili Esnaf veya Sanatkârlar Odası tarafından ‘Yerli Malı Belgesi’ düzenlenmesine ilişkin esaslar” başlıklı 6.2.4 üncü maddesinde;

“6.2.4.1. Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğine bağlı ilgili Oda veya Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonuna bağlı ilgili Esnaf veya Sanatkârlar Odası tarafından, “Yerli Malı Belgesi” düzenlenmesinde aşağıda belirtilen kriterler esas alınır.

6.2.4.1.1. Tamamen Türkiye’de üretilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli bir aşaması ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemi Türkiye’de yapılan ürünler, yerli malı olarak kabul edilir.

6.2.4.1.2. Sanayi ürünlerinin yerli malı kabul edilebilmesi için;

a) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından düzenlenen Sanayi Sicil Belgesine sahip firmalar tarafından üretilmesi,

b) Üretim sürecinin önemli bir aşamasının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması,

şartları aranır.

Bu iki şartın bulunması halinde “Yerli Malı Belgesi”, sanayi ürününün üretildiği yer Sanayi Odası veya Sanayi ve Ticaret Odası tarafından; Esnaf ve Sanatkârlar Odalarına kayıtlı olanlar tarafından üretilenler için ise ürünün üretildiği yer Esnaf ve Sanatkârlar Odasınca düzenlenir.

6.2.4.1.3. Gıda ve tarımsal ürünlerin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için;

a) İlgili mevzuatı uyarınca düzenlenen Gıda Sicil Belgesi ile Gıda Üretim Sertifikasına sahip üretici tarafından üretilmesi,

b) Üretim sürecinin önemli bir aşamasının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması,

şartları aranır.

Bu iki şartın bulunması halinde “Yerli Malı Belgesi”, gıda ve tarımsal ürünü üreten üreticinin bulunduğu yer Sanayi Odası veya Sanayi ve Ticaret Odası tarafından; Esnaf ve Sanatkârlar Odalarına kayıtlı olanlar tarafından üretilenler için ise ürünü üreten üreticinin bulunduğu yer Esnaf ve Sanatkârlar Odasınca düzenlenir.

6.2.4.1.4. Türkiye’de toplanan bitkisel ürünler, Türkiye’de doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar ve bunlardan elde edilen ürünler, Türkiye’de yetiştirilen ve avlanan su ürünleri yerli malı kabul edilir. Bunların dışındaki ham tarım ve hayvancılık ürünleri tümüyle Türkiye’de üretilmesi veya üretim sürecinin önemli bir aşamasının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması şartıyla yerli malı kabul edilir.

Tarım ve hayvancılık ürünlerine ilişkin “Yerli Malı Belgesi”, ürünün elde edildiği yerin Ticaret Borsası tarafından, Ticaret Borsasının bulunmadığı yerlerde ise Ticaret Odası veya Ticaret ve Sanayi Odaları tarafından; Esnaf ve Sanatkârlar Odalarına kayıtlı olanlar için ise ürünün elde edildiği yerin Esnaf ve Sanatkârlar Odasınca düzenlenir.

6.2.4.1.5. Türkiye’de çıkarılan madenler ve madencilik ürünleri ile yukarıda belirtilen ürünler dışında kalan ve bu kategorilerin hiçbirine girmeyen diğer ürünler; tümüyle Türkiye’de üretilmesi veya üretim sürecinin önemli bir aşamasının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması şartıyla yerli malı kabul edilir.

Bu ürünlere ilişkin “Yerli Malı Belgesi”, üretildiği yerin Sanayi Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından; Esnaf ve Sanatkârlar Odalarına kayıtlı olanlar tarafından üretilenler için ise üretildiği yerin Esnaf ve Sanatkârlar Odasınca düzenlenir.

6.2.4.2. TOBB ve TESK tarafından da yukarıdaki hususlar esas alınarak Birliğe veya Konfederasyona bağlı odalar tarafından “Yerli Malı Belgesi Düzenlemesine ilişkin Esaslar” yayımlanmıştır. Yerli Malı Belgesi talep eden tacir veya esnaf ve sanatkârlar, gerekli belgeler ile ilgili Oda’ya veya Borsa’ya yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir.

6.2.4.1.6. Yukarıdaki ürünleri üreten firmanın, sadece Ticaret Odası üyesi olması ve üretimin, üyesi olduğu odanın faaliyet bölgesinde gerçekleştirilmesi durumunda, Yerli Malı Belgesi, bu Ticaret Odası tarafından düzenlenebilir.” açıklamaları,

Yer almaktadır.

Kısmi teklif verilmesine açık olarak 23 kısımda gerçekleştirilen mal alımına ilişkin başvuruya konu ihalede, idarece idari şartnamenin 7/1-ğ maddesinde; isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için teklifleri kapsamında sunmaları gereken belgeler arasında, yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajından yararlanmak isteyenlerce TOBB ya da TESK’e bağlı odalarca düzenlenen yerli malı belgesine de yer verildiği görülmüştür.

Aynı şartnamenin 8.1 inci maddesinde; “İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır. Yerli malı teklif eden istekliye %10 (rakam ve yazıyla) Yüzde On oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mala/mallara ilişkin yerli malı belgesini/belgelerini sunması zorunludur.” düzenlemesinin,

35.3.1 nci maddesinde ise; “Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesinin,

Yapıldığı belirlenmiştir.

İdarece, ihalede 9 kısma toplamda 3.163.680,00 TL fiyat teklif eden başvuru sahibinin teklif tutarına, teklif kapsamında yerli malı belgesi sunulmaması nedeniyle, ihale dokümanında belirlenen % 10’luk fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle, yerli malı teklif eden isteklilere fiyat avantajı uygulandığı ve hiçbir kısımda başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmediği anlaşılmıştır.

Aktarılan mevzuat ve şartname düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, başvuruya konu ihale kapsamında yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı sağlanmasının, teklif edilen mala/mallara ilişkin TOBB ya da TESK’e bağlı odalarca düzenlenen yerli malı belgesinin teklifle birlikte sunulması önkoşuluna bağlı olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında; teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır.

Anılan hüküm uyarınca idarelerce tamamlatılması mümkün olan hususun eksik belgeler olmadığı, yalnızca sunulan belgelerdeki teklifin esasını değiştirmeyecek bilgi eksikliklerinin tamamlatılabileceği ortadadır.

Nitekim Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.6.1 inci maddesinde; ihale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve eklerinin idarelerce tamamlatılmayacağı hususu ifade edilmiştir.

Dolayısıyla, başvuruya konu ihalede, idarece ihale dokümanında teklif kapsamında sunulması öngörülmüş olan yerli malı belgesini sunmayan isteklilere bu belgenin tamamlattırılması mevzuat uyarınca söz konusu değildir.

Diğer yandan, yerli malı belgesinin, başvuru sahibince iddia edildiği gibi kapasite raporunun kısa bir özeti niteliğinde olmadığı, TOBB ve TESK tarafından yayımlanan “Yerli Malı Belgesi Düzenlemesine İlişkin Esaslar”a göre, kapasite raporunun, yerli malı belgesi talep edenlerin başvuru sırasında sunması gereken belgelerden biri olduğu görülmektedir.

Bu itibarla, idarece teklifle birlikte yerli malı belgesi sunmuş olan isteklilere, söz konusu belgeyi sunmayanlara göre ihale dokümanında belirtilen oranda fiyat avantajı uygulanması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi