KİK Kararı: 2012/UM.I-2324

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/032
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 31.05.2012
Karar No : 2012/UM.I-2324
BAŞVURU SAHİBİ:
Deltamed Tıbbi Cihazlar San. Ve Tic. Ltd. Şti., KARANFİL SOKAK NO:12/1 KIZILAY / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Muş İl Sağlık Müdürlüğü, İstasyon Caddesi Hükümet Konağı Kat:4-1 49100 MUŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/46399 İhale Kayıt Numaralı "2 Kalem Tıbbi Cihaz Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.05.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.M.[1778].(0162)./2012-35Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Muş İl Sağlık Müdürlüğütarafından 15.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2 Kalem Tıbbi Cihaz Alımı” ihalesinin 1 inci kalemine ilişkin olarak Deltamed Tıbbi Cihazlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 19.04.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.04.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.05.2012tarih ve 16964sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

İhalenin idare tarafından iptal edildiği anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihalenin birinci kaleminde yer alan "Çok Fonksiyonlu Çivili Başlık Sistemi" alımı işinde idarece düzenlenen teknik şartnamenin 3, 7, 13 ve 14 üncü maddelerinde yapılan düzenlemelerle Türkiye tek yetkili satıcısı Medel Tıp Tıbbi Ekipmanlar San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Alman menşeili Promed marka Doro model ürünün birebir tarif edildiği, idareye yapılan şikayet üzerine 3 ve 13 üncü maddelerine ilişkin olarak zeyilname düzenlendiği ancak 13 üncü maddede yapılan değişikliğin rekabetin oluşmasını sağlamadığı, 7 nci madde ile ilgili olarak hiçbir değişikliğin yapılmadığı, buna göre söz konusu teknik şartnamenin Kamu İhale Kanununun 5 ve 12 nci maddelerine aykırılık oluşturduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

30.04.2012 tarihinde yapılan ihale için idarece bir teknik şartname hazırlanmış, başvuru sahibi ihale dokümanını 18.04.2012 tarihinde satın almış ve idareye 19.04.2012 tarihinde şikayet başvurusunda bulunarak teknik şartnamenin 3, 7, 13 ve 14 üncü maddelerinde yapılan düzenlemelerin tek firmaya yönelik düzenleme olduğu ve söz konusu maddelerle ilgili değişiklik yapılması gerektiği yönünde talepte bulunmuş, şikayet üzerine idarece teknik şartnamenin 3, 13 ve 17 nci maddeleri ile ilgili olarak değişiklik yapılmış ve bu kapsamda bir zeyilname düzenlenerek ihale tarihi de 15.05.2012 tarihine ertelenmiş, bu defa başvuru sahibi teknik şartnamenin 13 üncü maddesinde yapılan düzenleme ile rekabetin sağlanmasına yönelik bir düzenleme yapılmadığı, 7 nci maddesinde yapılan değişiklik ile aparat istenerek 4734 sayılı Kanuna aykırılığın pekiştirildiği ve 14 üncü maddesi ile ilgili olarak ise herhangi bir değişiklik yapılmayarak teknik şartnamenin bu haliyle Alman menşeili Promed marka Doro model cihaza yönelik düzenlemelerin korunduğu iddiası ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Başvuru sahibinin idareye şikayeti üzerine idarece düzenlenen zeyilname ile teknik şartnamede; “1. Teknik şartnamenin 3. maddesinin “Çivili başlığın metal üniteleri dayanıklılık, cerrahın sistemi hastaya uygulama aşamasında kullanım kolaylığı sağlaması amacı ile güçlendirilmiş alüminyum alaşım malzemeden imal edilmiş olmalıdır” olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

2. Teknik şartnamenin 13. maddesinin “Üretici firma portföyünde radyolusent çivili başlık sistemi bulunmalı ve bu sistemler birbiri ile kombine halde kullanılabilmelidir” olarak değiştirilmesine karar verilmiştir.

3. Teknik şartnamenin 17. maddesinin parça listesine “2 adet leyla ekartör kolu” eklenmesine karar verilmiştir.” şeklinde değişiklik yapılmıştır.

Teknik şartnamenin 3 üncü maddesinde; “Çivili başlığın metal üniteleri dayanıklılık, cerrahın sistemi hastaya uygulama aşamasında kullanım kolaylığı sağlaması amacıyla; polieteroetroketon (PEEK) ve polioksimetilen (POM) ile güçlendirilmiş alüminyum malzemeden imal edilmiş olmalıdır.” şeklinde,

Teknik şartnamenin 7 nci maddesinde; “Ürün portföyünde daha sonra sisteme ilave edilmek üzere aynı üretici tarafından üretilmiş, orijinal ve Skull clamp ünitesine hiçbir harici ünite gerektirmeden direkt olarak takılabilen Leyla ekartör kolları bulunmalıdır.” şeklinde,

Teknik şartnamenin 13 üncü maddesinde; “Üretici firma portföyünde radiolucent ve teflon çivili başlık sistemi bulunmalı ve bu sistemler birbiri ile kombine halde kullanılabilmelidir.” şeklinde ve

Teknik şartnamenin 14 üncü maddesinde; “Çivili başlık sisteminin birbirine bağlantı yerleri çelik yatak ile desteklenmiş olmalı, bağlantı yapılırken kolaylıkla aşınmamalıdır. Herhangi bir arıza olması durumunda çelik yataklar değiştirilebilmelidir. Bu da sistemin arızasını kolay ve ekonomik olarak tamirini mümkün kılmalıdır.” şeklinde düzenlemeler bulunmaktadır.

Başvuru sahibi bu defa ise idarece düzenlenen zeyilname ile, teknik şartnamenin 3 ve 13 üncü maddelerinde değişiklik yapıldığı, ancak 13 üncü maddede yapılan değişikliğin rekabeti sağlamaya yönelik olmadığı, teknik şartnamenin 7 nci maddesinde yapılan değişiklik ile aparat istenerek 4734 sayılı Kanuna aykırılığın pekiştirildiği ve 14 üncü maddesi ile ilgili olarak ise herhangi bir değişiklik yapılmayarak teknik şartnamenin bu haliyle Alman menşeili Promed marka Doro model cihaza yönelik düzenlemelerin korunduğunu iddia etmektedir.

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanunun “Şartnameler” başlıklı 12 nci maddesinde ise; “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilebilmesi için teknik görüş alınmasına ihtiyaç duyulmuş ve 14.05.2012 tarihli yazımız ile akademik bir kuruluştan teknik görüş istenmiştir.

Akademik kuruluştan alınan 23.05.2012 tarihli cevabi yazıda; “İlgi yazınızda 2 Kalem Tıbbi Cihaz Alımı ihalesinin 1 inci kaleminde yer alan “Nöroşirurji Operasyonlarında Kullanım Amaçlı Çok Fonksiyonlu Çivili Başlık Sistemi” alımı ihalesine ilişkin yapılan bir şikayet incelemesine esas olmak üzere görüşümüz sorulmaktadır. Konu ile ilgili görüşlerimiz aşağıda sunulmuştur.

Şartnamenin 13 üncü maddesinde yapılan değişikliğin rekabeti sağlamaya yönelik olmadığı, şartnamenin 7 nci maddesinde yapılan değişiklikle aparat istenerek 4734 sayılı kanuna aykırı istemde bulunulduğu, şartnamenin 14 üncü maddesinde bir değişiklik yapılmayarak, şartnamenin bu haliyle Alman menşeili Promed marka Doro model cihaza yönelik düzenlendiği iddia edilmiştir.

Şartnamenin itiraz edilen 3 üncü maddesi değiştirilerek çivili başlığın metal ünitelerinin hammaddesi ile ilgili değişiklik yapılmış ve rekabete açık hale getirilmiştir.

Çivili başlıklar, bazı boyun ameliyatlarından oturur pozisyonda yapılan tümör ameliyatlarına, başa özel pozisyonlar verilmesi gereken beyin damar anevrizmalarından ağız içinden yapılan üst servikal bölge ameliyatlarına kadar nöroşirurji ameliyatlarında son derece geniş kullanım alanları bulunan, bir nöroşirurji ameliyathanesi için neredeyse “olmazsa olmaz” malzemelerden biridir. Uzun ömürlü bir ameliyathane demirbaşı olan çivili başlıklar için en önemli şartlardan biri sağlamlık ve güvenirliliktir. Çünkü ameliyat sırasında hastanın başı ve omuz üstündeki tüm ağırlığı saatlerce (bazen 10-12 saatin üzerinde bile olabilir) bu sistem tarafından taşınır ve sistemdeki en ufak bir hareket veya gevşeme hastanın hayatını tehdit edecek önemli kazalara yol açabilir. Bu nedenle sistemde kullanılacak malzemelerin kalitesi büyük önem taşımaktadır. Çivili başlıklar yalnızca ağırlık taşıyan bir sistem olmayıp aynı zamanda hastanın başına verilen pozisyonu da tüm ameliyat boyunca değişmeden koruyabilmelidir. Bu sebeple sistem üzerinde çok sayıda eklem ve kilit mekanizmaları bulunur.

Bu mekanik aksam yıllar içerisinde aşınır, bu nedenle aşınmanın sık olduğu parçaların kolayca değişebilecek türden olması sistemin kullanım ömrünü uzatacağından, sistem alımlarında her zaman tercih sebebi olmalıdır. Hasta sağlığı ve güvenliği açısından oldukça önemli olan bu sisteme ait şartnamelerin son derece dikkatli hazırlanması ve yazılan her şartın cerrah ve hasta güvenliği için önemli olduğu unutulmamalıdır. Hiçbir hastane veya hiçbir cerrah hastasının hayatını, güvenli olmayan bir sisteme emanet edemez, bunun sorumluluğunu da üstlenemez.

Kamu ihalelerinde kural olarak, ihale konusu mal veya hizmetin kullanım amacına uygun teknik kriterleri, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlaması, ek olarak rekabeti engelleyici hususların engellenerek bütün istekliler için fırsat eşitliğinin yaratılması ön koşuldur. Nihai amaç en iyi, en fonksiyonel, en kullanışlı ve dayanıklı mal veya hizmeti olabilecek en düşük fiyata satın alarak kamunun zarar etmesinin engellenmesidir.

Yukarıda kısaca verilmeye çalışılan ön bilgiler ışığında şartname ve zeyilnameye yapılan itirazlar değerlendirilmiş ve bu konudaki görüşler aşağıda belirtilmiştir.

Şartnamenin 13 üncü maddesinde yapılan değişiklik sonucu “üretici firma portföyünde Radyolusent çivili başlık sistemi bulunmalı ve bu sistemler birbiri ile kombine halde kullanılabilmelidir” ibaresinin rekabeti sağlamaya yönelik olmadığı ileri sürülmüştür.

Radyolusent çivili başlıklar hastalara cerrahi işlem sırasında radyolojik (baş veya boyun bölgesinin direkt grafileri, anjiyografik incelemeler v.b) incelemelerin yapılabilmesine olanak sağlayan özel malzemelerden yapılmış sistemlerdir. Ancak bu özel başlık sistemlerinin her tarafının Radyolusent olması gerekmez. Örneğin sistemin ameliyat masasına bağlantısını sağlayan soketlerinin, veya oturur pozisyonda kullanılan bağlantı aksesuarlarının Radyolusent olması şart değildir. Teknik şartname ve zeyilnameyi hazırlayan uzmanların ileride hastaneye gerekebilecek bir Radyolusent çivili başlık alınması durumunda, bu başlığın hastanedeki mevcut sistemle uyumlu olmasını ve bu şekilde pek çok bağlantı parçasının alınmasına gerek kalmayarak,önemli bir tasarruf sağlanmasını düşünmüş olduklarını zannediyor ve bu konuda kamu yararına bir iş yaptıklarını, şartnameye bu maddeyi bilerek ve haklı bir sebeple eklediklerini düşünüyorum.

Şartnamede bulunan 13 ünü madde “rekabeti engellemeye yönelik” bir madde olarak algılanmamalıdır. Bu madde ile istenilen cihazın özelliklerinden birisi vurgulanmaktadır. Bu maddenin eklenmesi ile alınacak sistemin ileride daha ekonomik bir şekilde daha gelişmiş sistemlere yükseltilmesi sağlanmıştır.

Şartnamenin 7 nci maddesinde yapılan değişiklikle aparat istenerek 4734 sayılı kanuna aykırı istemde bulunulduğu ileri sürülmektedir.

Daha önceden de belirtildiği gibi çivili başlıklar geniş kullanım alanı olan aletlerden biridir. Beyin cerrahisi ameliyatlarında nöral dokuların ameliyat alanından “nazikçe" uzaklaştırılmasını sağlamak üzere uzun süreler aynı pozisyonda kalması gereken ekartör adı verilen cerrahi aletler kullanılır. Otomatik ekartör, Leyla ekartörü v.b. adlarla bilinen bu ekartörler, ameliyat masasına veya hastanın çivili başlığına sabitlenerek kullanılır. Aslında beyin cerrahi ameliyatları için çoğu kez çivili başlık ve otomatik ekartör ayrılmaz bir ikilidir. Modern otomatik ekartör sistemleri, daha az bağlantı parçası gerektiğinden ve daha kısa ekartör koluna sahip olmalarından dolayı çivili başlığa sabitlenen sistemler olarak dizayn edilmektedir. Leyla ekartör kollarının (Madde 17’ye ek) ve çivili başlığa bağlanan ara parçasının, çivili başlık ihalesine eklenmesi aslında rekabeti arttırarak iki ayrı ihalenin bir arada ve daha az fiyata yapılabilmesine olanak sağlıyormuş gibi gözükse de, çivili başlık ve Leyla ekartör kolu - ekartör bağlantı parçaları istemlerinin teknik olarak birbirinden ayrılmasının uygun olacağı görüşündeyim. Çünkü burada istenen malzemeler hakkında hiçbir teknik bilgi verilmemiş, istenen bu ek malzemelerin özellikleri teknik şartnamede tanımlanmamıştır.

Şartnamenin 7 nci maddesindeki “skuliciamp” ünitesi ve 17 nci maddesine eklenen “2 adet Leyla ekartör kolu” rekabeti artırmak ve ödenecek paraya göre alınan parça sayısı ve yararlarını arttırma amacıyla eklenmiş gibi görünse de, istenen malzemelerin teknik şartnamesinin olmaması ve iki ayrı kalemde yapılması gereken ihalenin, tek kalemde yapılmaya çalışılması nedenleriyle 7 nci maddenin ve 17 nci maddeye yapılan eklemenin şartnameden çıkartılmasının uygun olacağı kanaatindeyim.

Şartnamenin 14 üncü maddesinde herhangi bir değişiklik yapılmayarak bu haliyle Alman Promed marka Doro model cihaza yönelik düzenleme yapıldığı iddia edilmektedir.

Şartnamenin 14 üncü maddesi sistemin bağlantı yerlerinde çelik yataklar olması ve yıprandığı takdirde bunların kolayca değiştirilmesi şartını getirmektedir. Hazırlanan bir teknik şartnamede bu tip bir maddenin bulunması son derece normaldir. Bu madde, istenilen cihazın önemli bir teknik özelliğini tanımlamaktadır. Sistemin en çok yıpranan bağlantı parçaları aşındığı takdirde aşınan parçanın veya başlığın tümünün değiştirilmesi yerine yalnızca aşınan parçaların değiştirilmesi özelliği bakım maliyetlerinin azalmasına ve uzun dönemde önemli maddi tasarruf sağlanmasına hizmet edecektir.

Teknik şartnamede bulunan 14 üncü madde, alınmak istenen cihazın önemli bir teknik özelliğini tanımlamaktadır. Bu özellik cihazın uzun dönemde bakım ve onarım maliyetlerini azaltmasını sağlayacaktır.

Sonuç olarak:Hazırlanmış olan teknik şartname ve eklenen zeyilname ile değiştirilmiş 3 üncü madde ve itiraz edilen 13 ve 14 üncü maddelerin teknik şartnamede bulunmasının istenen sistemin teknik özelliklerini tanımlıyor olması bakımından doğru ve kamu yararını koruyucu maddeler olduğu;

Ancak itiraz edilen 7 nci madde ve zeyilnamede 17 nci maddeye yapılan eklemelerin ayrı bir ihale konusu olması sebebiyle bu ihale kapsamından çıkartılmasının daha doğru olacağı kanaatindeyim.” şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.

Akademik Kuruluştan alınan teknik görüşe istinaden ihalenin şikayete konu 1 inci kaleminin iptal edilmesi gerekmektedir. Kaldı ki idarenin 29.05.2012 tarihli yazısında da; “… 2 kalem tıbbi cihaz alımı ihalesi 15.05.2012 tarih ve saat 14:00’da yapılması planlanmış olup, ihale tarih ve saatinde komisyon eksik toplandığından, söz konusu ihale 4734 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine göre idare tarafından ihale dosyaları açılmadan iptal edilmiştir.” ifadesine yer verilmek suretiyle ihalenin iptal edildiği hususu da belirtilmektedir.

Sonuç olarak; yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikayete konu 1 inci kaleminin iptali gerekmekte ise de ihalenin idare tarafından iptal edildiği anlaşıldığından bu konuda herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikayete konu 1 inci kaleminin iptali gerekmekte ise de idarece ihale iptal edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi