KİK Kararı: 2012/UH.III-970

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/012
Gündem No : 100
Karar Tarihi : 14.02.2012
Karar No : 2012/UH.III-970
BAŞVURU SAHİBİ:
Okyanus Taahhüt A.Ş., MUSALLA BAĞLARI RUHİ BAĞDADİ SOKAK DÜNYA İŞ MERKEZİ NO:10 KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Konya İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, Ögretmenevlerı Mahallesı Larende Cd. 13 42040 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/173552 İhale Kayıt Numaralı "İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların Mutfağında, Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servis Hizmetleridir.(59 İşçi İle)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[4585].(0260)./2011-68Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Konya İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğütarafından 12.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların Mutfağında, 59 İşçi İle Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis HizmetleriAlımı” ihalesine ilişkin olarak Okyanus Taahhüt A.Ş.’nin 15.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.12.2011tarih ve 54961sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; ihale konusu işin dağıtım ve servis hizmetleri de dahil olmak üzere 59 işçi ile malzemeli yemek hizmeti alımı olduğu, ihale tarafından kısmi teklife açık olarak gerçekleştirildiği ve toplam 4 kısımdan oluştuğu, şikâyet konusu birinci kısmın Dr İsmail Işık Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Müdürlüğü ve Akşehir Nasrettin Hoca Huzurevi Müdürlüğü’nde toplam 23 kişi ile gerçekleştirilecek hizmetleri kapsadığı, anılan kısım için 7 istekli tarafından teklif verildiği ve 4 istekliden idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 1 isteklinin açıklama sunmadığı, diğer isteklilerin açıklamalarının ise uygun bulunarak ihalenin en düşük teklif sahibi Mehmet Ali Usta Yem. Gıda Ür. Hay. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

_25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1. Teklif mektubu için ;İdari Şartname ekinde liste halinde adetleri verilen 13 + yaş 134050 adet sabah kahvaltısı, 13+ yaş 12750 adet ara öğün ,13+ yaş 143080 adet öğle yemeği ,13+ yaş 134050 adet akşam yemeği ile özel hizmet personel için 8400 adet sabah kahvaltısı , özel hizmet personeli için 30305 adet öğle yemeği , özel hizmet personeli için 10225 adet akşam yemeği, 250cc Bardak Su 330440 adet, 1,5 Pet Şişe Su 3000 adet, olmak üzere teklif fiyata dahildir.

…

Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli; sayıları aşağıda verilen personele, ilgili Firma tarafından Asgari Ücret üzerinden maaş verilecek olup teklif fiyata dahildir.

Çalışan personele ilgili Firma tarafından aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6,00-TL yol ücreti ödenecek olup, bordroda gösterilecektir.

-Her bir çalışan personel için; yılda 2 önlük, 2 pantolon, 1 çizme, 1 terlikten ve 1 boneden oluşan giysiler Yüklenici firma tarafından ayni olarak verilecek olup teklif fiyata dahildir.
-Yıl başı ile Resmi ve dini bayram günlerinde çalışılmayan günler için o günün ücretleri tam olarak ödenecek olup ayrıca çalışıldığı takdirde çalışılan her gün için bir günlük ilave ücret ödenecektir.Teklif fiyata dâhildir.

-Bu ihaleyle ilgili Kuruluşların mutfaklarında çalışacak toplam 59 işçinin İş Kanunu hükümlerine bağlı olarak her türlü hakları saklı olup alacakları ücretler ilgili firma tarafından ödenecek ve bu giderler teklif fiyata dahildir.

- Kuruluşlarda çalışan personelin bir öğün yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde yüklenici firma tarafından ayni olarak verilecek olup, bu gider için yüklenici tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.

Yüklenici firma Kuruluşların mutfağında yangın ve besin zehirlenmelerine karşı tüm rizikolar için sigorta poliçesi verecektir. Yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmetlerde Kuruluşta pişen yemekten meydana gelebilecek zehirlenme olaylarına ve mutfakta oluşacak yangına karşı Yüklenici tarafından İhalenin Onaylanmasına mütakip sözleşme yapılmadan önce ( olay başı ve şahıs başı şeklinde yapılmış) sigorta poliçelerini İdareye vermek zorundalar. sigorta gideri teklif fiyata dahildir.

-Yüklenici firma mutfakta kullanılan elektrik , su, doğalgaz, Lpg gaz bedellerinin ödeyecek olup bu giderler verilecek teklif fiyata dahildir

-- Yemek Yapım ve dağıtım işinin gerçekleştirilmesinde yüklenici firma Kuruluşlardan;
…
6-Akşehir Nasrettin Hoca Huzurevi Müdürlüğünde: 2 aşçı (diplomalı ve bonservisli), 1 garson veya bulaşıkçı çalıştırılacaktır.

…
10- Dr.İsmail Işık Huzurevi ve Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde: 7 aşçı (diplomalı ve bonservisli), 13 garson veya bulaşıkçı

…

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%1 ” düzenlemesi,

İhale konusu işe ait teknik şartnamenin “Malzeme araç gereçle ilgili hususlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ A- Yüklenici firmanın temin edeceği araç ve gereçler:

….

B-Diğer malzemeler:

Her Kuruluşun kendi demirbaşında bulunan malzeme ve diğer araç gereçler sözleşme imzalandıktan sonra ilgili firma ile Kuruluş Müdürlüğü arasında imzalanacak bir tutanakla ilgili firmaya teslim edilecek olup teslim edilen araç ve gereçlerin kullanım esnasında herhangi bir nedenle bozulması ve tamir edilmesi söz konusu olduğunda ilgili firma tarafından bakım ve onarımı gerçekleştirilecek ve ihale bitiminde ilgili Kuruluşa sağlam olarak teslim edilecektir.

Yüklenici Firma Tarafından Kuruluşta Bulundurulması İstenen Eşya Listesi

1-Akşehir Huzur Evi Müdürlüğü

Et bıçağı büyük boy 2 adet, ekmek bıçağı tırtırlı 2 adet, kahvaltı bıçağı 60 adet, yemek bıçağı 60 adet, meyve bıçağı 60 adet, meyve bıçağı 60 adet, yemek kaşığı 60 adet ,çay kaşığı 60 adet, yemek çatalı 60 adet,su bardağı 60 adet, sürahi cam 20 adet, cam bardak altılı 5 düzüne,patates soyacağı 2 adet,çırpma teli büyük 1 adet,çırpma teli küçük 2 adet,kepçe muhtelif boyutlarda 6 adet, tatlı spatulası 1 adat, delikli süzgeç 1 adet,büyük tencere 2 adet,yayvan tencere 1 adet,düdüklü tencere 12 kğ 1 adet,yayvan tava 1 adet,delikli kevgir küçük 2 adet,çukur tencere çorba için 1 adet,tuzluk takımı 20 adet,döner yapma makinesi 1 adet,davlumbaz içi aspiratör 1 adet, delikli kevgir büyük boy 2 adet,fırın tepsisi 2 adet, derin tepsi 2 adet,kadayıf tepsisi 2 adet,et masası ahşap 1 adet,şofben mutfak için 1 adet, büyük tatlı çatalı 2 adet,su soğutucu 1 adet,çay otamatı 60 kişilik 1 adet,su arıtma cihazı 1 adet,baharatlık 20 adet,sanayi tipi bulaşık makinesi 1 adet,bıçak bileme masatı 1 adet,150 kğ kantar 1 adet,et satır 1 adet,porselen çorba tabağı 60 adet, porselen derin yemek tabağı 60 adet,porselen pilav tabağı 60 adet, porselen salata tabağı 60 adet,porselen tatlı tabağı 60 adet, porselen servis tabağı 60 adet,peçetelik 20 adet,şekerlik 20 adet,salata bıçağı tırtırlı 1 adet,cam kapaklı 1 kğ lık kavanoz 6 adet,cam kapalı 3 kğ cam kavanoz 3 adet,salata tahtası 1 adet,yumurta fırçası 1 adet,büyük delikli süzgeç 1 adet,muhtelif numaralarda mutfak terliği 4 çift, çelik çaydanlık 4 adet,konserve açacağı 2 adet,çay tepsisi 2 adet, kazan küveti 1 adet,limonluk-sirkelik 20 adet,servis tepsisi 60 adet,tatlı kaşığı 60 adet,tost makinesi sanayi tipi 1 adet,döner bıçağı 1 adet, pedallı çöp kovası 4 adet,krom rende 2 adet,krom kaşık

…

Dr İsmail Işık Huzur Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü

4 Bölmeli köpük tabi lot aylık (3000 adet)

…

1- Yemeklerin hazırlanmasında, pişirilmesinde, dağıtımında çelik kaplar kullanılacak, alüminyum, bakır, plastik v.b kaplar kullanılmayacaktır.

2- Firma kat mutfaklarında ve yemekhanelerde ısıtma, pişirme, aydınlatma vb. amaçlarla kullanılacak her türlü yanıcı ve patlayıcı cihazlar ile LPG ve elektrik kullanımı ve işletmesi ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen emniyeti temin etmek görev ve sorumluluğundadır.

3- İdare, yemeklerin ısıtılması işleminde kullanılmak üzere firmaya teslim edilecek, ocak ve diğer ısıtma cihazları ile LPG tüplerinin markasını, ağırlığını ve sayısını bir tutanakla tespit edecektir. İşin bitiminde teslim edilen LPG tüpleri tekrar geri alınacaktır. LPG dolum masrafları firma tarafından karşılanacaktır. ” düzenlemesi,

“Şartname ve ekleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “ Bu teknik şartname beş maddeden ibarettir. ‘Gıda Rasyonu’ ve ‘Gıda Malzemelerinin Özellikleri Listesi’ olmak üzere iki adet eki Kurumun web sitesinden temin edilecektir. ” düzenlemeleri yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 inci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

İdare tarafından yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince 12.12.2011 tarih ve 9340 sayılı yazı ile Mehmet Ali Usta Yem. Gıda Ür. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bahse konu yazıda idari şartnamenin 25.3.1 inci maddesindeki yemek adetleri ile çalıştırılacak personelin her türlü giderinin ihale komisyonunca önemli gider olarak belirlendiği ve açıklama yapılmasının istenildiği ancak açıklama kapsamında isteklilerin faydalanması amacıyla herhangi bir örnek menü verilmediği görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Ali Usta Yem. Gıda Ür. Hay. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının 13.12.2011 tarihli yazı ekinde idareye sunulduğu tespit edilmiştir.

Mehmet Ali Usta Yem. Gıda Ür. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 23 personelin ücretlerine ilişkin olarak yol, yemek giderleri ve ulusal bayram ve tatil günü çalışmaları da dahil olmak üzere 362.568,78 TL, gıda ürünleri ve temizlik malzemelerine ilişkin olarak 327.292,52 TL, yaş sebze ve meyveler için 71.558 TL, et ve et ürünleri için 99.145 TL, süt ve süt ürünleri için 89.333,23 TL, tüpgaz giderleri için 9.273,60 TL, mali sorumluluk sigortası için 635 TL ve sözleşme gideri olarak 1.181,313 TL bedel öngörüldüğü, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen işçilerin ücretlerine ilişkin hesaplamaların KİK işçilik modülü kullanılarak yapıldığı, yaş sebze ve meyveler için Konya Büyükşehir Belediyesi Kaynak Geliştirme ve İştirakler Dairesi Başkanlığında yayımlanan 10.01.2011 - 08.12.2011 tarihleri arasındaki fiyatları gösterir listenin sunulduğu, mali sorumluluk sigortası giderleri için Kuşcu Sigorta Aracılık Hizmetleri tarafından düzenlenmiş 01.01.2011-01.01.2012 tarihleri arasını kapsayan 577,51 TL üzerinden düzenlenmiş sigorta poliçesinin sunulduğu, yaş sebze ve meyve dışında kalan gıda malzemeleri ile temizlik malzemeleri için ise Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklama yapıldığı görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 nci maddesinde; isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda, istekli ve meslek mensubu tarafından müştereken hazırlanan ve ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının da belirtildiği anılan Tebliğin O.7 No’lu ekinde yer alan ve Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklama yapılabileceği belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan Maliyet/satış Tutarı Tespit Tutanağı incelendiğinde ise; başlığının “ Tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama” olduğu ve söz konusu belgenin istekliler tarafından tedarikçiden alınan proforma fatura ile açıklama yapıldığı durumlarda, proforma faturayı düzenleyen firma ile ilgili meslek mensubu tarafından düzenlenerek sunulması gereken ve Tebliğin 0.6 No’lu ekinde yer alan tutanaktaki bilgileri ihtiva eder şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir. Halbuki Mehmet Ali Usta Yem. Gıda Ür. Hay. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir proforma fatura sunulmadığı görülmektedir.

Dolayısıyla, ihale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen muhtelif gıda ve temizlik malzemelerine ilişkin açıklamalarını söz konusu malları kendisi ürettiği, alıcısı ya da satıcısı olduğu kabulüne dayandıran isteklinin bunlara ilişkin olarak Kamu İhale Genel tebliğinin O.7 No’lu ekinde yer alan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı sunması gerekirken, içeriği Ek-O.7’den farklı olan ve proforma fatura ile açıklama yapılan hallerde proforma faturayı düzenleyen firma ile ilgili meslek mensubu tarafından düzenlenerek sunulması gereken ve Tebliğin 0.6 No’lu ekinde yer Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı sunduğu anlaşılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, Mehmet Ali Usta Yem. Gıda Ür. Hay. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teknik şartnamenin “Malzeme Araç Gereçle İlgili Hususlar” başlıklı 4 üncü maddesinde yer verilen ve ihalenin şikayet konusu birinci kısmı kapsamında Dr İsmail Işık Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Müdürlüğü ve Akşehir Nasrettin Hoca Huzurevi Müdürlüğü’nde gerçekleştirilecek işlerde yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen teçhizatlara ilişkin herhangi bir bedel öngörmediği ve açıklama yapmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, Mehmet Ali Usta Yem. Gıda Ür. Hay. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1- İdare tarafından 12.12.2011 tarihli ve 9338 sayılı yazı ile başvuru sahibi Okyanus Taahhüt A.Ş.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını 14.12.2011 tarihli yazısı ekindeidareye sunduğu görülmektedir.

Başvuru sahibi Okyanus Taahhüt A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 23 kişinin yol, yemek giderleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapacakları çalışmalarda dahil olmak üzere işçilik giderleri olarak toplam 365.725,95 TL bedel öngördüğü ve KİK işçilik modülü çıktıları sunularak belgelendirildiği, yemek yapımında kullanılacak et ve et ürünleri için 120.322,20 TL bedel öngördüğü ve malzeme fiyatlarının Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğü Konya Mağazası’ndan alındığı belirtilen 29.11.2011 tarihli fiyat listesi ile belgelendirildiği, süt ve süt ürünleri için 96.240 TL bedel öngörülerek Tuna Süt Mamulleri San. Tic. A.Ş.’den tarafından düzenlenen 13.12.2011 tarihli proforma faturanın sunulduğu, yaş sebze ve meyve giderleri için 74.250 TL bedel öngörüldüğü sebze ve meyve fiyatlarını tevsik için Konya Büyükşehir Belediyesi Kaynak Geliştirme ve İştirakler Dairesi Başkanlığınca düzenlenen ve 2011 yılı fiyatlarını gösterir listenin sunulduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından 9.006 TL olarak öngörülen tüpgaz giderleri, 407.642,72 TL öngörülen muhtelif gıda malzemesi ile temizlik malzemesi ve ilaçlama giderleri ve portör muayenesi giderleri için Maliyet/ Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından yemek yapımında kullanılacak malzemelerinin birim maliyetlerinin yukarıda belirtildiği şekilde belgelendirildiği görülmekle birlikte, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazı ekinde örnek menü verilmemesi nedeniyle istekliler tarafından yapılan açıklamalarda öngörülen toplam malzeme miktarlarına ilişkin sağlıklı ve kesin bir değerlendirme yapmak mümkün bulunmamaktadır.

Ayrıca, her ne kadar başvuru sahibi tarafından yukarıda yer verilen gider kalemlerine ilişkin açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde yapıldığı anlaşılsa da, anılan istekli tarafından da ihale konusu işe kapsamında teknik şartnamenin “Malzeme araç gereçle ilgili hususlar” başlıklı 4 üncü maddesinde yer verilen ve ihalenin şikayet konusu birinci kısmı kapsamında Dr İsmail Işık Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Müdürlüğü ve Akşehir Nasrettin Hoca Huzurevi Müdürlüğü’nde gerçekleştirilecek işlerde yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen teçhizatlara ilişkin herhangi bir bedel öngörmediği ve açıklama yapmadığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında tüm gider kalemlerine ilişkin açıklama ve belgelendirme yapmadığı anlaşılan Okyanus Taahüt A.Ş.’nin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

2- Doyuran Tur. Nak. Gıda Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Sökmen Yem. Süs. Bit. Gıda Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. & Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde anılan istekli tarafından kendi oluşturduğu menüler çerçevesinde yemek malzeme giderleri için 738.998,90 TL bedel öngördüğü, personel maliyeti için yol, kıyafet ve yemek giderleri ile ulusal bayram ve genel tatil günü çalışmaları da dahil olmak üzere toplam 360.242,68 TL öngördüğü, lpg, elektrik ve su giderleri için toplam 35.280 TL bedel öngörüldüğü, temizlik malzemeleri için 5.400 TL bedel öngördüğü, ekmek giderleri için 80.519,25 TL öngördüğü, içme suyu maliyeti olarak 23.880,80 TL öngördüğü sigorta bedeli olarak 3.675 TL öngördüğü, sözleşme gideri olarak 18.019,62 TL bedel öngördüğü, yemek malzemeleri, damacana su, temizlik malzemeleri ile ekmek ve LPG’lerin birim fiyatlarına ilişkin olarak ilişkin Sökmen Yem. Sn. Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura ile açıklama yapıldığı, işçilik maliyetlerine ilişkin KİK işçilik modülü çıktılarının sunulduğu, sigorta giderlerine ilişkin olarak Zurich Sigorta’dan alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı görülmektedir.

Doyuran Tur. Nak. Gıda Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Sökmen Yem. Süs. Bit. Gıda Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. & Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan sigorta teklifinin elektronik posta yoluyla alınan bir belgenin çıktısı olduğu görülmekte olup, söz konusu belgenin hangi firma muhatap alınarak düzenlendiği anlaşılamamaktadır. Anılan belgenin kimin adına düzenlendiğinin belli olmaması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer verilen açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında geçerli bir belge olarak kabul edilmesi mümkün görülmemektedir.

Ayrıca, Doyuran Tur. Nak. Gıda Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Sökmen Yem. Süs. Bit. Gıda Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. & Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından da ihale konusu işe kapsamında teknik şartnamenin “Malzeme araç gereçle ilgili hususlar” başlıklı 4 üncü maddesinde yer verilen ve ihalenin şikayet konusu birinci kısmı kapsamında Dr İsmail Işık Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Müdürlüğü ve Akşehir Nasrettin Hoca Huzurevi Müdürlüğü’nde gerçekleştirilecek işlerde yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen teçhizatlara ilişkin herhangi bir bedel öngörmediği ve açıklama yapmadığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının da Kamu İhale Genel Tebliğine uygun bir şekilde yapılmadığı anlaşılmıştır.

3- Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

İhale konusu “ 59 İşçi İle Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı ” işinin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer veya sorgulama kriteri bulunmamakla beraber, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin kriterin, bu tür ihalelerde de uygulanabileceği düşünülmektedir.

İdarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırması yapılarak (4 adet özel şirket, lokantacılar odası, ticaret odası ve 2011 yılı fiyatları ) şikayet konusu 1. Kısım için toplam 2.374.464,06 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü bendinde yer alan; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. ...” hükmü gereğince; hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin içerisindeki kâr ve genel giderlere ilişkin tutarın en fazla % 20 olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmış olup, yaklaşık maliyetten mevzuat gereğince en fazla öngörülen % 20 kâr ve genel giderler tutarının çıkarılması ile ulaşılan kârsız yaklaşık maliyetin (2.374.464,06 TL / 1,20 =) 1.978.720,05 TL olduğu, bu tutarın altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede inceleme konusu ihalede teklif fiyatları 1.978.720,05 TL’lik kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu görülen Diva Yem. San. Tic. Ltd. Şti., Eriş Gıda Güv. Tem. Eği. Nak. Oto. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Dilkent Gıda İnş. ve Taah. San. Ltd. Şti.’nin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mehmet Ali Usta Yem. Gıda Ür. Hay. San. Tic. Ltd. Şti., Doyuran Tur. Nak. Gıda Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Sökmen Yem. Süs. Bit. Gıda Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. & Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Okyanus Taahhüt A.Ş.’nin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak ve Diva Yem. San. Tic. Ltd. Şti., Eriş Gıda Güv. Tem. Eği. Nak. Oto. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Dilkent Gıda İnş. ve Taah. San. Ltd. Şti.’nin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak, ihalenin şikayet konusu birinci kısmı için tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince ihalenin birinci kısmı için düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olarak açıklanmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 59 İşçi İle Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 2.374.464,06 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.181.313,00 TL bedel karşılığında Mehmet Ali Usta Yem. Gıda Ürn. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi