KİK Kararı: 2012/UH.III-806

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/011
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 06.02.2012
Karar No : 2012/UH.III-806
BAŞVURU SAHİBİ:
Gönüller Akaryakıt İnş. Hayv. Ürün. Nak. Gıda Mad. Day. Tük. Zırai Ve Orman Ürün. Mad. Tem. Taş. Taah. Turz. Tic. Ve San. Ltd. Şti., İNCEBEL TATİL KÖYÜ YANI MUĞLA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Fethiye Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Cumhurıyet Mahallesı Atatürk Caddesı 17 48300 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/189608 İhale Kayıt Numaralı "Fen İşleri Müdürlüğü'nce Yağmur Suyu Drenaj Ve İnşaat Çalışmalarında Kullanılmak Üzere Traktör (Hidrolik Kasalı), Kamyonet (Dingilli Çiftteker Ve Damperli ), Şoför, Usta Ve Vasıfsız İşçi Çalıştırılması Hizmet İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[251].(0260)./2012-7Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Fethiye Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 20.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Fen İşleri Müdürlüğü'nce Yağmur Suyu Drenaj ve İnşaat Çalışmalarında Kullanılmak Üzere Traktör (Hidrolik Kasalı), Kamyonet (Dingilli Çiftteker Ve Damperli ), Şoför, Usta ve Vasıfsız İşçi Çalıştırılması Hizmet İşi” ihalesine ilişkin olarak Gönüller Akaryakıt İnş. Hayv. Ürün. Nak. Gıda Mad. Day. Tük. Zırai ve Orman Ürün. Mad. Tem. Taş. Taah. Turz. Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin 02.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2012 tarihinde başvuru sahibine bildirilen yazısı reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.01.2012tarih ve 1945sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. Kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği halde, sorgulamaya tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Yaklaşık maliyet hesabında araçlar için öngörülen 147.399,96 TL’lik yıllık giderin çok fazla olduğu bu şartlarda kamunun zarara uğramasının muhtemel olduğu,

iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; ihale konusu işin yağmur suyu drenaj ve inşaat çalışmalarında kullanılmak üzere traktör, kamyonet temini ve şoför, usta ve vasıfsız işçi çalıştırılmasına yönelik hizmet alımı işi olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu, 20.12.2011 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 isteklinin teklif sunduğu, 1 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 4 isteklinin teklifi geçerli kabul edilerek ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeksizin Mevlüt Aytuğlu üzerinde bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir... ” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin 79.4 üncü alt maddesinde; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması,

Yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereğince, personel çalıştırılmasına dayalı işlerde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan teklif fiyatlarının aşırı düşük kabul edilerek, aşırı düşük teklif sunduğu belirlenen isteklilerden teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri, teklif fiyata dahil edilecektir

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

_Yüklenici Şartname konusu hizmetleri yürütmek üzere 5kişi şoför, 4 kişi usta ve 10 kişi vasıfsız işçi çalıştıracaktır.
Düz işçilere %25 oranında yürürlükteki asgari ücretin üzerinde ödeme yapılacaktır.
Şoförlere %30 oranında yürürlükteki asgari ücretin üzerinde ödeme yapılacaktır.
Ustalara %30 oranında yürürlükteki asgari ücretin üzerinde ödeme yapılacaktır.

Sözleşme süresi içerisindeki Bayram ve genel tatil gün sayısı 14 gün, (5 kişi şoför, 4 kişi usta ve 10 kişi vasıfsız işçi) olarak öngörülmüştür._
_Bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günler :
- Yılbaşı 1 Gün 1 Ocak Pazar,
- Ulusal Egemenlik Ve Çocuk Bayramı 1 Gün 23 Nisan Pazartesi,
- Emek Ve Dayanışma Günü 1 Gün 1 Mayıs Salı,
- Atatürk'ü Anma Gençlik Ve Spor Bayramı. 1 Gün 19 Mayıs Cumartesi,
- Ramazan Bayramı Arifesi 1/2 Gün 18 Ağustos Cumartesi,
- Ramazan Bayramı 1. Gün 19 Ağustos Pazar,
- Ramazan Bayramı 2. Gün 20 Ağustos Pazartesi,
- Ramazan Bayramı 3. Gün 21 Ağustos Salı,
- Zafer Bayramı 1 Gün 30 Ağustos Perşembe,
- Kurban Bayramı Arifesi 1/2 Gün 24 Ekim Çarşamba,
- Kurban Bayramı 1. Gün 25 Ekim Perşembe,
- Kurban Bayramı 2. Gün 26 Ekim Cuma,
- Kurban Bayramı 3. Gün 27 Ekim Cumartesi,
- Kurban Bayramı 4. Gün 28 Ekim Pazar,
- Cumhuriyet Bayramı 1,5 Gün 28 Ekim/29 Ekim Pazar/Pazartesi _

Günleri olmak üzere toplam 14,5 gün bulunmaktadır. Ancak Cumhuriyet Bayramı (Kurban Bayramının 4 günü ile çakışması nedeniyle 14 Gün olarak dikkate alınmıştır.)

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Bir personele ödenecek asgari aylık yol bedeli 26 fiili gün üzerinden günlük brüt 4.00 TL. dir. (dört Türk lirası) üzerinden Yol yardımı yapılacaktır. Yol bedeli nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.
Bir Personele ödenecek brüt Yemek bedeli 26 fiili gün üzerinden günlük brüt 6,00 TL?dir. (altı Türk lirası) üzerinden Yemek yardımı yapılacaktır. Yemek bedeli nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir
Giyecek giderleri; Hizmet süresi içersinde, görev yapacak personelin niteliğine ve çalışma şartlarına göre verilecek olan Yazlık ve Kışlık İş Elbiseleri ile Ayakkabı ve diğer koruyu iş elbiseleri idaremizce ayni olarak karşılanacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Akaryakıt idareye ait olup, diğer giderleri ( vize, sigorta, kasko ve şoför giderleri ) yükleniciye aittir

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 2,5 ( iki buçuk ) dur ” düzenlemeleri yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede; yaklaşık maliyetin ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 4 usta, 5 şoför ve 10 vasıfsız işçinin yol, yemek ve ulusal bayram günlerinde yapacakları çalışmalar da dahil olmak üzere işçilik gideri olarak 392.670,94 TL, 2 adet kamyonet ve 3 adet damperli için 147.399,96 TL ve 78.534,19 TL’lik kâr ile sözleşme ve genel giderler dahil olmak üzere toplam 618.605,09 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kâr tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından hizmetin gerçekleşmesi için gerekli olan her bir iş kalemine ilişkin tutarların toplandığı ve bu tutar üzerinden sözleşme ve genel giderler ile kârın ayrı ayrı belirlenmeksizin ikisinin toplam % 20 olduğu kabulü ile hareket edildiği görülmektedir.

Ancak personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu anlaşılan inceleme konusu ihalede idare tarafından zaten işçilik kalemleri üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplandığı dikkate alındığında % 20’lik oranın tamamının idarece kâr olarak öngörüldüğü kabul edilebilecektir. Kaldı ki, idarenin şikâyet başvurusu üzerine verdiği cevapta da kâr oranının %20 olarak kabul edildiği açık bir şekilde ifade edilmektedir.Bu durumda kârsız yaklaşık maliyet 540.066,00 TL olarak hesaplanabilecektir.

Ayrıca, yaklaşık maliyetin hesaplanmasına dayanak teşkil eden belgeler incelendiğinde; işçilik giderlerine ilişkin hesaplamaların KİK işçilik modülü kullanılarak, araç giderlerine ilişkin hesaplamaların ise piyasada faaliyet gösteren 3 farklı firma ve ticaret odasından alınan fiyatların ortalaması alınarak yapıldığı görülmektedir.

İhale işlem dosyası kapsamında firmalardan fiyat alma yazılarının yer almadığı görülmekle birlikte, fiyat araştırma komisyonunca oluşturulan ve fiyat alınan firmaları ve teklif fiyatları gösterir tutanağın yer aldığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, inceleme konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin 540.066,00 TL olduğu, ihaleye teklif veren ve teklifleri ihale komisyonu tarafından geçerli kabul edilen Mevlüt Aytuğlu’nun 441.870,94 TL’lik teklif fiyatının kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu ve anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiğine yönelik iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

“Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15 inci maddesinde; “(2) İdareye başvuruda bulunulması gerekirken doğrudan Kuruma yapılan başvurular ile idareye başvurulmuş olmakla birlikte Kurumun haberdar edilmesine yönelik başvurular veya idarenin on günlük karar alma süresi beklenilmeden yapılan başvurular ihaleyi yapan idareye gönderilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik ikinci iddiasına idareye yaptığı şikâyet başvurusuna yer vermediği, bu durumda, itirazen şikâyet başvurusuna konu iddia bakımından öncelikle idareye başvuruda bulunulması gerekirken doğrudan Kuruma başvurulduğu anlaşıldığından, başvurunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 15 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince ihaleyi yapan idareye gönderilmesi gerekmektedir.

Ancak itirazen şikâyete konusu hususun yaklaşık maliyetin idarece yanlış hesaplanması olduğu ve şikâyetin farkına varılması gereken tarih olarak yaklaşık maliyetin idarece açıklandığı tarih olan 20.12.2011 ( ihale tarihi ) olarak esas alınması gerektiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin itirazen şikâyet tarihi olan 12.01.2012 itibariyle idareye başvuru süresi bitmiş olacağından, Kurumumuza verilen itirazen şikâyet dilekçesi İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 15 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince idareye gönderilse dahi başvurunun idare tarafından süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, şikâyetçinin 4734 sayılı Kanunun idareye şikâyet sürelerini düzenleyen 55 inci maddesi gereğince, 20.12.2011 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunmadığı anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Birinci iddia kapsamında yapılan açıklamalar çerçevesinde teklif fiyatları kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Gönüller Akr. İnş. Hay. Ür. Nak. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orm. Ür. Mad. Tem. Taş. Taah. İth. İhr. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Bağcılar Teks. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mevlüt Aytuğlu, Gönüller Akr. İnş. Hay. Ür. Nak. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orm. Ür. Mad. Tem. Taş. Taah. İth. İhr. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Bağcılar Teks. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi