KİK Kararı: 2012/UH.III-569

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/008
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 26.01.2012
Karar No : 2012/UH.III-569
BAŞVURU SAHİBİ:
As Diş Protez Lab. San. Tic. Ltd. Şti., YÜKSEL CADDESİ NO:36/5 KIZILAY/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Düzce Ağız Ve Diş Sağlığı Merkezi, Uzunmustafa Mah. Kuyumcuzade Bul No: 70 81100 DÜZCE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/172552 İhale Kayıt Numaralı "Kron Köprü Döküm Ve Bitim ,İskelet Döküm Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[21].(0026)./2012-1Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Düzce Ağız ve Diş Sağlığı MerkeziBaşhekimliği tarafından 22.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kron Köprü Döküm ve Bitim, İskelet Döküm Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak As Diş Protez Lab. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 14.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.01.2012tarih ve 215sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihalenin Sandık Diş Protez ve Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Genç Dent Diş Protez Laboratuarı firmasının ise ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, oysa 468.000,00 TL olan firmalarının teklifinin ihale komisyonu tarafından 546.000,00 TL olarak açıklanan yaklaşık maliyete göre en gerçekçi teklif olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın fiyat teklifinin 351.200,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin fiyat teklifinin ise 399.900,00 TL olduğu halde, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi dahil fiyat teklifi yaklaşık maliyetin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihalede; idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu hizmetin adının “Kron Köprü Döküm ve Bitim, İskelet Döküm Hizmetleri” olarak belirtildiği, 2.1.(b) maddesinde hizmetin miktarı ve türünün ” 1-Kron Köprü Döküm ve Bitim Hizmeti 22000 Adet, 2-İskelet Döküm Hizmeti 4000 Adet ” şeklinde belirlendiği,

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3 üncü maddesinde;

“ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ayrıca yüklenici laboratuarda çalıştırdığı personelin her türlü yol, yemek, iş elbisesi, bütün sosyal hakları ve bunlara ait tüm masraflar teklif fiyata dahildir. Personele ait bütün sorumluluk Yüklenici laboratuara aittir. “ düzenlemesi ile,

“Fiyat farkı” başlıklı 46 ncı maddesinde;

“ 46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. ” düzenlemesinin,

Sözleşme tasarısının 9.1 inci maddesinde ise “ İşe başlama tarihi 01.01.2012; işi bitirme tarihi 28.02.2013 ” düzenlemesinin,

Yer aldığı görülmüştür.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede;

İdare tarafından, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak Sağlık Bakanlığı’na bağlı çeşitli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri ile piyasadan yapılan fiyat araştırmasından elde edilen birim fiyatların aritmetik ortalaması esas alınarak yaklaşık maliyetin toplam 546.820,00 TL olarak belirlendiği;

25.11.2011 tarihli 1 numaralı ihale komisyonu ara kararı ile; başvuru konusu ihaleye 5 isteklinin katıldığı, Sandık Diş Protez ve Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti. – Özel Aydent Diş Protez ve Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinde Özel Aydent Diş Protez ve Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait iş deneyim belgesinde belge tutarı ile sözleşme tutarı arasında fark olduğu ve başhekim imzası üzerinde mühür olmadığı tespit edilerek, belgeyi düzenleyen Gölcük Devlet Hastanesi Baştabipliği’nden açıklama istenmesine karar verildiği,

28.11.2011 tarihli 2 numaralı ihale komisyonu ara kararı ile; henüz Gölcük Devlet Hastanesi Baştabipliği’nden açıklama gelmemekle birlikte, fiyat teklifleri üzerinde yapılan incelemede firmaların tekliflerinin yaklaşık maliyete göre düşük olduğunun tespit edildiği, ancak söz konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığından aşırı düşük teklif tespitine yönelik bir modül bulunmadığı, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı, bu durumda ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısını, kullanacağı makine ekipmanın özelliklerini, malzeme temininde kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerektiği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde aşırı düşük teklif sınır değeri ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği göz önüne alınarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat teklifi yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen, fiyat teklifi yaklaşık maliyetin altında olan geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu anlaşıldığından, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı tespiti üzerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek duyulmayarak, tüm fiyat tekliflerinin rakamsal olarak kabulü ile Gölcük Devlet Hastanesi Baştabipliği’nin cevabi yazısının beklenmesine karar verildiği,

05.12.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile; Gölcük Devlet Hastanesi Baştabipliği’nden gelen cevap ile Özel Aydent Diş Protez ve Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait iş deneyim belgesindeki eksikliklerin giderildiği, diğer 4 isteklinin teklifinde herhangi bir eksik ve uygun olmayan belge bulunmadığından tüm tekliflerin kabulüne, ihalenin Sandık Diş Protez ve Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti. – Özel Aydent Diş Protez ve Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakılmasına ve Genç Dent Diş Protez Laboratuarı firmasının ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği,

Kesinleşen ihale kararının firmalara tebliğ edilmesi üzerine, başvuru sahibi As Diş Protez Lab. San. Tic. Ltd. Şti. firması tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması işlemine karşı idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ihale yetkilisi tarafından Dt. Nurhan Hakan’ın raportör olarak görevlendirildiği, anılan kişinin yapmış olduğu inceleme sonucunda düzenlenen raporda;

İdarece belirlenen yaklaşık maliyetin gerçek fiyatları yansıtıp yansıtmadığının tespiti amacıyla Sağlık Bakanlığı’na bağlı 5 adet Ağız ve Diş Sağlığı Merkezine sorularak yapılan fiyat araştırmasında elde edilen birim fiyatlar ile daha önce yaklaşık maliyetin belirlenmesinde Sağlık Bakanlığı’na bağlı 3 adet Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinden elde edilen birim fiyatların aritmetik ortalaması esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda yaklaşık maliyetin toplam 320.393,75 TL olarak tespit edildiği, fiyat araştırmasına katılan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinin cevap yazılarında fiyatı sorulan iş kalemlerinin 2011 yılı birim fiyatlarının bildirildiği, “kron köprü döküm ve bitimi” iş kaleminin ihale dokümanında miktarı 22.000 adet olmasına rağmen Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinden elde edilen birim fiyatların bir kısmının 15.000 adet ile çarpılarak hesaplara dahil edildiği,

İdare tarafından bulunan yaklaşık maliyet ile bu hesaplamada alınan fiyatların ortalamaları arasındaki farkın parça sayısının azlığından dolayı maliyetin yükselmesi olarak açıklandığı, ayrıca piyasada kamu denetiminde olan bir hastaneye işi ayıpsız ve kusursuz olarak teslim edip işin bitirilmesinin firmaların büyümesi adına büyük önem arz ettiğinden bahisle fiyatların normal olduğunun belirtildiği,

Şikâyet konusu ihalede idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale sonuçlandırılmakla birlikte, yapılan ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespitinde iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ile ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve en düşük üçüncü teklif sahibi isteklinin fiyat teklifinin yaklaşık maliyetin veya diğer tekliflerin makul karşılanabilecek düzeyde altında olduğu, 4734 sayılı Kanun, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin düzenlemeleri gereği anılan ölçütler çerçevesinde herhangi bir isteklinin fiyat teklifinin aşırı düşük olarak tespit edilip edilmemesi konusundaki takdir yetkisinin kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine uygun kullanılması koşuluyla idareye verildiği, idarenin teklif fiyatının düşüklüğü nedeniyle ihale konusu hizmetin ifasının yapılabilirliği konusunda tereddüt oluşması durumunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapmasının gerektiği, böyle bir tereddüdün oluşmaması durumunda ise idarenin ihaleyi sonuçlandırmasında, anılan takdir yetkisi çerçevesinde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği,

Görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir. ” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde ise;

“ (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 incimaddesinde;

“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise;

“79.4 İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir. ” açıklaması,

Yer almaktadır.

İdarece tesis edilen işlemler yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde;

İhale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin olarak;

a) Söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığından aşırı düşük teklif tespitine yönelik bir modül bulunmadığı, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde aşırı düşük teklif sınır değeri ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği göz önüne alınarak ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesinin;

İhale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının belirlenmediği ve personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılmasına yönelik bir düzenleme bulunmadığı göz önüne alındığında, şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olarak nitelendirilemeyeceği açık olmakla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4 üncü maddesi uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenmesi gerektiğinden yerinde olmadığı,

b) Kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespitinde iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ile ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve en düşük üçüncü teklif sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin veya diğer tekliflerin makul karşılanabilecek düzeyde altında olduğu gerekçesinin;

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası uyarınca, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenmesi, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenmesi ve yüklenici için öngörülen kâr tutarının bu cetvelde gösterilmesi gerektiği halde, idare tarafından ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin olarak Sağlık Bakanlığı’na bağlı çeşitli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri ile piyasadan yapılan fiyat araştırmasından elde edilen birim fiyatların aritmetik ortalaması esas alınarak 546.820,00 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyetin sözleşme giderleri ve genel giderler ile yüklenici kârını içerip içermediğinin belirsiz olduğu ve yüklenici için öngörülen kâr tutarının yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilmediği, ayrıca ihale konusu hizmet 2012 yılı ile 2013 yılının ilk 2 ayında yapılacak olmasına rağmen yaklaşık maliyetin tespitine yönelik fiyat araştırmasına katılan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinin cevap yazılarında fiyatı sorulan iş kalemlerinin 2011 yılı içinde yapılan hizmet alımlarına ait birim fiyatlarının bildirildiği ve sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciye fiyat farkı verilmeyeceği halde idare tarafından bu fiyatların herhangi bir fiyat artışı öngörülmeden hesaplara yansıtıldığı görülmüş olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat teklifinin 2012 ve 2013 yıllarında gördürülecek hizmetler için 2011 yılı fiyatları esas alınarak hazırlanmış olan yaklaşık maliyetin %35,77 altında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin fiyat teklifinin ise %26,86 altında olduğu ve sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciye fiyat farkı verilmeyeceği dikkate alındığında yerinde olmadığı,

c) İdarece belirlenen yaklaşık maliyetin gerçek fiyatları yansıtıp yansıtmadığını tespit etmek amacıyla raportör tarafından kamu kurumlarından yapılan araştırma sonucunda ihale konusu işin ortalama 320.393,75 TL’ye yapıldığının tespit edildiğinden teklif bedellerinin normal olduğu gerekçesinin;

İdareye yapılan şikâyet başvurusu hakkında inceleme yapmak üzere ihale yetkilisi tarafından görevlendirilen raportör tarafından yapılan, idarece belirlenen yaklaşık maliyetin gerçek fiyatları yansıtıp yansıtmadığına ilişkin fiyat araştırmasında, “kron köprü döküm ve bitimi” iş kaleminin ihale dokümanında miktarı 22.000 adet olmasına rağmen Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinden elde edilen birim fiyatların bir kısmının 15.000 adet ile çarpılarak hesaplara dahil edilmesi sonucunda 320.393,75 TL tutarının hesaplanmasında işlem hatası yapıldığı, ayrıca ihale konusu hizmet 2012 yılı ile 2013 yılının ilk 2 ayında yapılacak olmasına rağmen yaklaşık maliyetin tespitine yönelik fiyat araştırmasına katılan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinin cevap yazılarında fiyatı sorulan iş kalemlerinin 2011 yılı içinde yapılan hizmet alımlarına ait birim fiyatlarının bildirildiği ve sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciye fiyat farkı verilmeyeceği halde bu fiyatların herhangi bir fiyat artışı öngörülmeden hesaplara yansıtıldığı görüldüğünden yerinde olmadığı,

Hususları birlikte değerlendirildiğinde, ihalede teklif edilen fiyatlar ile söz konusu işin yapılabilirliği sorgulanmadan ihalenin sonuçlandırmasının mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonu tarafından teklif bedeli, 455.683,33 TL olarak belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında olan isteklilerden, tekliflerin asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınarak ihale komisyonunca belirlenen teklif bedelini oluşturan önemli maliyet bileşenleri ile ilgili açıklama istenmek suretiyle 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi