KİK Kararı: 2012/UH.III-566

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/008
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 26.01.2012
Karar No : 2012/UH.III-566
BAŞVURU SAHİBİ:
Yetkin Temizlik Taşımacılık Yem. Hizm. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., ERCİŞ YOLU ÜZERİ S.S.DOĞU TOPTANCILAR SİTESİ B BLOK NO:2 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Gürpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Kıgzı Mahallesı Cumhurıyet Caddesı,Hükümet Konagı 2 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/117352 İhale Kayıt Numaralı "25 Yerleşim Biriminden 6 Yerleşim Birimine Gelen Taşıma Kapsamındaki 1157 İlköğretim Öğrencisine Öğlen Yemeği Verilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[4364].(0022)./2011-61Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gürpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 26.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “25 Yerleşim Biriminden 6 Yerleşim Birimine Gelen Taşıma Kapsamındaki 1157 İlköğretim Öğrencisine Öğlen Yemeği Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Yetkin Temizlik Taşımacılık Yem. Hizm. Özel Güv. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.12.2011tarih ve 53570sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan Can-Gül Aky. Nak. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin aşırı düşük teklif açıklamasının piyasa rayiçlerini yansıtmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği'ne aykırı olduğu, bu fiyatla işin yapılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu iş, 19.09.2011-08.06.2012 tarihleri arasında taşımalı eğitim kapsamındaki öğrencilere haftalık menüye göre öğlen öğününde soğuk yemeğin kumanya halinde verilmesi işidir.

İhalede 17.10.2011 tarih ve 2011/UH.III-3498 sayılı Kurul Kararı sonrasındaki aşamada kalan geçerli teklifler aşağıdaki tabloda sıralanmış olup,

Can-Gül Aky. Nak. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (1,54 TL)

Yetkin Temizlik Taşımacılık Yem. Hizm. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (1,80 TL)

Said Paşa Yem. Ür. ve Dağıtım (1,80 TL)

Gülaçtı Ak. İnş. Tur. San. Tic. (1,84 TL)

17.10.2011 tarih ve 2011/UH.III-3498 sayılı Kurul Kararında,“başvuruya konu ihalede, geçerli tekliflerden, en yüksek teklifi veren Tad-San İm. İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin teklifi dışındaki diğer tüm tekliflere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği” belirtildiği halde, idarece sadece en düşük iki teklifi sunan Can-Gül Aky. Nak. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yetkin Temizlik Taşımacılık Yem. Hizm. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmak suretiyle Kamu İhale Kurulu kararının eksik uygulandığı görülmüştür.

İdarenin anılan isteklilere gönderdiği 28.10.2011 tarihli yazılarda, “bir öğrencinin günlük yemek maliyeti olarak belirledikleri bedelin şartname ile birlikte sunulan günlük menüyü, ürünlerin yerinde teslimi ve diğer maliyetleri de göz önünde bulundurduğunuzda bu hizmeti yaklaşık maliyetten %...indirimle nasıl gerçekleştireceğinin belgeleriyle birlikte bildirilmesi” istenilmiştir.

Bahsedilen 5 günlük listede her gün için verilecek gıda malzemesi ile gramajları belirtilmiştir. İdare aşırı düşük teklif açıklamasında günlük menü, ürünlerin teslimi ve diğer maliyetlerin de dikkate alınmasını istediğinden, ihale dokümanındaki diğer maliyet kalemlerini içeren düzenlemeler aşağıda belirtilmiştir.

İhale konusu işe ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir:

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

1157 ÖĞRENCİYE 180 İŞ GÜNÜ YEMEK VERİLMESİ İŞİ

ADET

208260

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Ürünlerin yerinde teslimi maliyetiyle ilgili olarak, idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesindeki, “taşıma merkezli ilköğretim okullarının yemek dağıtım işini yapacak 2 (iki) adet k2 belgeli kapalı araç temin ettiğine dair noter onaylı kira kontratı ihale tarihinde ibraz edecektir.” düzenlemesinden 2 adet aracın kira maliyetinin açıklanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Teknik şartnamede konuyla ilgili olarak aşağıdaki düzenlemeler bulunmaktadır:

“5-Kumanya ve ekmekler şeffaf ambalajlarda paket halinde verilecektir. (Kağıt tabak altlıkları kullanılacaktır.)

6-Paket haline getirilmiş kumanyaların yüklenmesinde, taşınmasından ve okula tesliminde gerekli özen ve dikkatin gösterilmesi sağlanacaktır.

10-Paketleme işinde çalışanlar portör muayene kartları olacaktır.

11-Paketleme işinde çalışanlar önlük, eldiven ve başlık kullanacaklardır.

12-Çalışacak kişiler için ayrı bir soyunma odası ve giysi dolaplarının olması, tuvaletlerin dışarıda olması, sıvı sabun ve kağıt havlu bulundurulması, kapı önünde dezenfekteli paspas bulundurulması zorunludur.

13-Tezgahlar yıkanabilir, temizlenebilir, duvarlar temiz ve boyalı, zemini yıkanabilir özellikte olacaktır.

14-Paketler; 30-50 şerli muhafazalı temiz kutu veya sandıklar (kasa) içinde yağmurdan, kardan etkilenmeyecek şekilde kapalı taşıtlarla yerlerine teslim edilecektir.

18-Kumanyalar belirtilen idari şartnameye uygun olarak her gün en geç saat 11:00’a kadar ilgili taşıma merkezi okul müdürlüğüne teslim edilecektir.

22-Kumanyaların teslimatında meydana gelebilecek hasar veya kayıplardan yüklenici firma sorumludur.

31-Yüklenici firma öğrencileri besin zehirlenmelerine karşı sigortalanacaktır. Besin zehirlenmesinden dolayı meydana gelecek her türlü olumsuzluktan yüklenici firma sorumludur.”.

Bu düzenlemeler dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan iki isteklinin açıklamaları aşağıda incelenmiştir:

• Can-Gül Aky. Nak. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

1 günlük yemek maliyeti olarak öngörülen 1,54 TL ayrıntılı hesap cetvelinde şöyle açıklanmıştır:

5 günlük yemek maliyeti: 4,82/5 gün = 0,96

Araç günlük ortalama 100 km 7,5 litre yakıt 7,5x3,20 TL = 24,00 TL/1157 yemek gün = 0,02

İşçilik 9 kişi 1 ay SSK dahil 9.427,17 TL/22 gün/1157 kişi günlük = 0,37

Firma kar payı günlük yemek başı düşen değer = 0,19

Toplam = 1,54

İsteklinin kapasite raporu, sigortalı hizmet listesi, KİK işçilik hesaplama modül çıktısı, 5 günlük menü fiyat listesi ile yemek malzemeleri ve akaryakıta ilişkin olarak 6 adet alış faturası sunduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” şeklindeki açıklaması uyarınca isteklinin alış faturalarına dayalı olarak yaptığı açıklamanın mevzuata uygun olmadığı; ayrıca taşıma işinde kullanılacak araç kira ya da amortisman maliyetine ve paket/ambalaj maliyetine ilişkin bir açıklama yapılmadığı görüldüğünden isteklinin teklifinin reddedilmesi gerekmektedir.

• Yetkin Temizlik Taşımacılık Yem. Hizm. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Ortalama yemek maliyeti : 1,37 x 208260 adet = 285.316,20 TL

% 3 Sözleşme gideri : 8.559,49 TL

Yakıt gideri : 9.874,80 TL

Firma karı : 71.117,51 TL

Toplam maliyet : 374.868,00 TL

Günlük menülerde yer alan gıda malzemelerine ilişkin 8 adet ve ambalaj maliyetine ilişkin 1 adet proforma faturanın, motorin maliyetine ilişkin olarak da 1 adet proforma faturanın sunulduğu ve yakıt giderine ilişkin olarak idarece mesafe belirtilmediğinden tahmini bir hesaplama yapıldığı görülmüştür. İsteklinin proforma faturalarının Kamu İhale Genel Tebliğinde aranılan şekil koşullarına uygun olduğu; ancak, isteklinin taşıma işinde kullanılacak araç kira ya da amortisman maliyetine ve işçilik giderine ilişkin açıklama yapmadığı, bu nedenlerle açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı görüldüğünden isteklinin teklifinin reddedilmesi gerekmektedir. Ayrıca, personel çalıştırmaya dayalı hizmet alım ihalesi olmadığı halde, sözleşme ve genel giderlerin % 3 olarak hesaplanmasının da mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Açıklama sunan iki isteklinin teklifinin de reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan 2 isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle tekliflerinin reddedilmesi gerektiği tespit edildiğinden, 17.10.2011 tarih ve 2011/UH.III-3498 sayılı Kurul Kararında kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğundan aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği belirtilen Said Paşa Yem. Ür. ve Dağıtım ve Gülaçtı Ak. İnş. Tur. San. Tic. firmalarına sorgulama yapılmaması şeklindeki eksikliğin esasa etkili olduğu ve ihalenin bu iki istekliye de sorgulama yapıldıktan sonra sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Can-Gül Aky. Nak. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yetkin Temizlik Taşımacılık Yem. Hizm. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin tekliflerinin reddedilmesi ve Said Paşa Yem. Ür. ve Dağıtım ve Gülaçtı Ak. İnş. Tur. San. Tic. firmalarının tekliflerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan Can-Gül Aky. Nak. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının piyasa rayiçlerini yansıtmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 25 Yerleşim Biriminden 6 Yerleşim Birimine Gelen Taşıma Kapsamındaki 1157 İlköğretim Öğrencisine Öğlen Yemeği Verilmesi işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 474.208,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 320.720,40 TL bedel karşılığında Can-Gül Aky. Nak. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi