KİK Kararı: 2012/UH.III-565

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/008
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 26.01.2012
Karar No : 2012/UH.III-565
BAŞVURU SAHİBİ:
Yeni Metkan Tur. Taş. Oto. İnş.Taah. Eml.Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti, SANCAK MAHALLESİ CİDDE CADDESİ NO:25/A ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Mamak Caddesi 2 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/161367 İhale Kayıt Numaralı "Araç Kiralama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[97].(0022)./2012-3Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 28.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Yeni Metkan Tur. Taş. Oto. İnş.Taah. Eml. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti’nin 20.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2012tarih ve 733sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği, idareye yapılan şikâyet başvurusunun da esası incelenmeksizin süre açısından reddedildiği; oysa şikâyetin yaklaşık maliyet ve aşırı düşük sayılmaya ilişkin kısmı süreden reddedilse dahi, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddine ilişkin iddiasının incelenmesinin gerektiği, esasa ilişkin olarak ise, idarece yaklaşık maliyetin aşırı kârlı tespit edildiği, yaklaşık maliyet idarece gözden geçirilmediğinden işin neredeyse yaklaşık maliyete eşit bir teklif üzerinde bırakıldığı, yaklaşık maliyet doğru olsa bile tekliflerinin aşırı düşük olmadığı, ihale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım işi olmadığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu iş, Başkanlık ve bağlı birimlerin hizmetinde kullanılmak üzere panel araç; öğrencilerin sosyal, sportif ve kültürel etkinliklerinde ulaşımların sağlanması için kullanılmak üzere otobüs ve midibüs kiralanması işidir.

Yaklaşık maliyeti 635.000,00 TL olup, bileşenlerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri[M1] [M1]

TL / %

Otobüs kiralanması 250.000 km x 1,85 TL

(Şoför ve ikram dahil)

462.500,00

Midibüs kiralanması 100.000 km x 1,41 TL

(Şoför ve ikram dahil)

141.000,00

Panel araç kiralanması 12 ay x 2.450,00 TL

(Şoförlü)

29.400,00

Toplam

632.900,00

Fark (Yuvarlama yapıldığı anlaşılmaktadır.)

2.100,00

Toplam

635.000,00

İdarenin ihale onay belgesi ekinde yer alan 28.09.2011 tarihli yazısında, yaklaşık maliyet hesabında, “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8.2.b maddesi gereği bu hizmet alımları için daha önce yapmış olduğumuz ihalelerin sonuçlarında çıkan fiyatların güncellenerek kullanılmasının uygun olacağı görülmüştür.” ifadelerine yer verilmiş olup, yaklaşık maliyetin tespitinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. İhalede sunulan 7 tekliften 4’ünün yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu dikkate alındığında, yaklaşık maliyetin yüksek tespit edildiği iddiasının da yerinde olmadığı görülmüştür.

28.11.2011 tarihli isteklilerce teklif edilen fiyatlar tutanağında yaklaşık maliyetin hazır bulunanlara açıklandığı belirtilmiştir.

İhale onay belgesi eki belgelerde, yaklaşık maliyette öngörülen kâr oranı belirli değildir. Tespit edilen bu yaklaşık maliyetin önceki yıllarda oluşan fiyatların güncellenmesi ile oluşturulduğu belirtildiğinden, bu fiyatların yüklenici kârını da içeren fiyatlar olduğu; idarenin yaklaşık maliyet hesabında bulduğu 632.900,00 TL’yi yuvarlamak suretiyle yaklaşık maliyeti 635.000,00 TL olarak tespit ettiği anlaşılmaktadır.

İhale konu iş personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmamakla birlikte, bu tür ihalelerde de kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin sorgulanmasına ilişkin Kurul kararları bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9 uncu maddesi uyarınca öngörülebilecek en yüksek kâr oranının % 20 olduğu dikkate alındığında, ihalenin karsız yaklaşık maliyeti; 635.000,00 / 1.20 = 529.166,666 TL’dir.

İdarece, aşağıdaki tabloda gösterilen ve kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu görülen 3 istekliden;

Yeni Metkan Tur. Taş. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. (Başvuru sahibi)

565.500,00

Güven Çayır Tur. Taş. ve Ot. Tic. Ltd. Şti.

624.400,00

Erdoğmuş Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.

629.500,00

29.11.2011 tarihli yazılar ile tekliflerinin aşırı düşük olduğu belirtilerek “Teklif tutarınız ile idari şartnamenin 26 ncı maddesinde sayılan geçiş ücretleri (otoyol, köprü, feribot, otopark ücretleri v.s.), araç personeli olan 2 şoför ve bir hizmetlinin giderleri (kıyafet, ücret, sigorta, konaklama ve iaşe gibi), yolculara yapılacak ikram (su, çay, kahve, meşrubat, kek, bisküvi v.s.) ve aracın yakıt, zorunlu koltuk sigortası gibi giderleri nasıl karşılayacağınız ayrıntılı ve belgeli bir şekilde” açıklama istenilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısını 29.11.2011 tarihinde elden tebellüğ ettiği ve bu tarihi izleyen 10 gün içinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mevzuata aykırı olduğu yönünde idareye şikâyette bulunmadığı tespit edilmiştir.

İsteklilerden Erdoğmuş Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. açıklama sunmamış, başvuru sahibi Yeni Metkan Tur. Taş. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu açıklamalar uygun görülmemiş ve ihale 14.12.2011 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile açıklaması uygun görülen Güven Çayır Tur. Taş. ve Ot. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır.

Kesinleşen ihale kararı istekliye 16.12.2011 tarihinde elden tebliğ edilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin kesinleşen ihale kararını tebellüğ ettikten sonra 20.12.2012 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

İdareye şikâyette, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmediği, yaklaşık maliyetin hesaplanmasının hatalı olduğu ve ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılması gerektiği yönünde iddiaların bulunduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağından 29.11.2011 tarihinde haberdar olunması nedeniyle, 20.12.2012 tarihli şikayet başvurusunun idarece süre yönünden reddine karar verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda ise, “…açıklamalarımız yerinde görülmeyerek daha yüksek bir teklif üzerinde ihale bırakılmıştır….başvuru ise esasen incelenmeksizin süre açısından reddedilmiştir….aşırı düşük teklif açıklamalarımız kabul edilebilecekken kamu zararı pahasına reddedilmiş olduğundan şikayet konusu edilebilecek bir işlem ile ilk kez kesinleşen ihale kararı ile karşılaşılmıştır. İdarenin ihale sonucu ile ilgili kararı bilinmeden nasıl bir şikayet yapılabileceği doğrusu anlaşılamamıştır…idare..yaklaşık maliyet ile ilgili şikayetimizi süre açısından incelemese bile aşırı düşük açıklamamızın kabul edilmemesi işlemine karşı ilettiğimiz iddiamızı süreden reddetmesi yersizdir….aşırı düşük açıklamamızın reddine dair şikayetimizin süresi geçmemiş olup, idare iyiniyetli davranmamış ve bu iki iddiayı ayırmamıştır…” ifadelerine yer verilmekle birlikte yine yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığı ve ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılması gerektiği iddia edilmektedir.

Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda başvuru sahibinin iradesinin, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesine de itiraz etmek yönünde olduğu yukarıda yer verilen ifadelerden anlaşılmakla birlikte, idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen bir hususa ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusu yapılması mümkün bulunmadığından bu iddia yönünden de başvurunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak başvurunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

[M1]Yaklaşık maliyet bileşenlerinin ve karın yaklaşık maliyetteki oranının tespitinin mümkün olması durumunda yandaki tablo düzenlenecektir.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği, idareye yapılan şikayet başvurusunun da esası incelenmeksizin süre açısından reddedildiği; oysa şikayetin yaklaşık maliyet ve aşırı düşük sayılmaya ilişkin kısmı süreden reddedilse dahi, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddine ilişkin iddiasının incelenmesinin gerektiği, esasa ilişkin olarak ise, idarece yaklaşık maliyetin aşırı karlı tespit edildiği, yaklaşık maliyet idarece gözden geçirilmediğinden işin neredeyse yaklaşık maliyete eşit bir teklif üzerinde bırakıldığı, yaklaşık maliyet doğru olsa bile tekliflerinin aşırı düşük olmadığı, ihale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım işi olmadığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Kurul çoğunluğu tarafından başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddianın “ İhale onay belgesi eki belgelerde, yaklaşık maliyette öngörülen kar oranı belirli değildir. Tespit edilen bu yaklaşık maliyetin önceki yıllarda oluşan fiyatların güncellenmesi ile oluşturulduğu belirtildiğinden, bu fiyatların yüklenici karını da içeren fiyatlar olduğu; idarenin yaklaşık maliyet hesabında bulduğu 632.900,00 TL’yi yuvarlamak suretiyle yaklaşık maliyeti 635.000,00 TL olarak tespit ettiği anlaşılmaktadır.

İhale konu iş personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmamakla birlikte, bu tür ihalelerde de karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin sorgulanmasına ilişkin Kurul kararları bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9 uncu maddesi uyarınca öngörülebilecek en yüksek kar oranının % 20 olduğu dikkate alındığında, ihalenin karsız yaklaşık maliyeti; 635.000,00 / 1.20 = 529.166,666 TL’dir.

İdarece, karsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu görülen 3 istekliden; 29.11.2011 tarihli yazılar ile tekliflerinin aşırı düşük olduğu belirtilerek “Teklif tutarınız ile idari şartnamenin 26 ncı maddesinde sayılan geçiş ücretleri (otoyol, köprü, feribot, otopark ücretleri v.s.), araç personeli olan 2 şoför ve bir hizmetlinin giderleri (kıyafet, ücret, sigorta, konaklama ve iaşe gibi), yolculara yapılacak ikram (su, çay, kahve, meşrubat, kek, bisküvi v.s.) ve aracın yakıt, zorunlu koltuk sigortası gibi giderleri nasıl karşılayacağınız ayrıntılı ve belgeli bir şekilde” a çıklama istenilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısını 29.11.2011 tarihinde elden tebellüğ ettiği ve bu tarihi izleyen 10 gün içinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mevzuata aykırı olduğu yönünde idareye şikayette bulunmadığı tespit edilmiştir.

Kesinleşen ihale kararı istekliye 16.12.2011 tarihinde elden tebliğ edilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin kesinleşen ihale kararını tebellüğ ettikten sonra 20.12.2012 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

İdareye şikayette, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesinin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmediği, yaklaşık maliyetin hesaplanmasının hatalı olduğu ve ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılması gerektiği yönünde iddiaların bulunduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağından 29.11.2011 tarihinde haberdar olunması nedeniyle, 20.12.2012 tarihli şikayet başvurusunun idarece süre yönünden reddine karar verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

Kuruma itirazen şikayet başvurusunda başvuru sahibinin iradesinin, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesine de itiraz etmek yönünde olduğu yukarıda yer verilen ifadelerden anlaşılmakla birlikte, idareye şikayet başvurusunda yer verilmeyen bir hususa ilişkin olarak itirazen şikayet başvurusu yapılması mümkün bulunmadığından bu iddia yönünden de başvurunun reddine..” şeklinde gerekçesiyle başvurunun süre yönünden reddine karar verilmiştir..

Aşağıda yapmış olduğum incelemeye istinaden (2) nolu iddia yönünden Kurul çoğunluğunun vermiş olduğu karar katılmıyorum.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

Başvuru sahibi, idarece 29.11.2011 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulaması istenildikten sonra 01.12.2011 tarihinde açıklamada bulunduğu, 16.12.2011 tarihinde kendisine tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı ile teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığını öğrendiği tarihten itibaren 10 günlük şikayet süresi içerisinde idareye (20.12.2011 tarihinde) “ ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılması gerektiği iddiasıyla ” başvuruda bulunduğu, idarenin şikayetini süre yönünden reddettiği kararın başvuru sahibine 02.01.2012 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine, aynı iddiaya ilişkin olarak “ aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan teklifinin kabul edilmesi iddiasıyla” 05.01.2012 tarihinde Kuruma İtirazen Şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Başvuru sahibinin usulüne uygun bir şekilde itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Kurul çoğunluğu şikayet sürecini, aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği 29.11.2011 tarihini esas alarak başlatmıştır. Başvuru sahibi 10 günlük süre içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunmadığı için de başvurunun süresinde (idareye) yapılmadığı gerekçesiyle işin esasına girmeden süre yönünden reddetmiştir.

Halbuki hak ve menfaat ihlali idarece, aşırı düşük teklif sorgulamasının istendiği tarihte değil, şikayetçinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı tarihte başlayacağı açıktır. Başvuru sahibi de teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığını öğrendiği tarih olan 16.12.2011 tarihinden itibaren 4734 sayılı Kanunun 55. ve 56. Maddelerine uygun bir şekilde “ ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılması gerektiği iddiasıyla” önce ihaleyi yapan idareye daha sonra da Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur. Söz konusu başvuru süresi içerisinde yapılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak, işin “ esasının incelemesine geçilmesine ” karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ”ilişkin karara katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi