KİK Kararı: 2012/UH.III-527 (23 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/007
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 23.01.2012
Karar No : 2012/UH.III-527
BAŞVURU SAHİBİ:
Ersa Temizlik Güvenlik Hiz. Bilgi İşlem Sis. Sayaç Okuma Tıb. Malz. Yemek Güm. Nak. Konf. Meyve Sebze İnş. San. Ve Tic.Ltd.Şti., YILDIRIM MAHALLESİ MİLLİ KUV. CADDESİ ÖZMELEK APT. NO:29 BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Susurluk Devlet Hastanesi, Yenı Mah. Hastane Cad. 10600 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/154152 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme,Dağıtım Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[4607].(G025)./2011-86 Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sağlık Bakanlığı Susurluk Devlet Hastanesitarafından 04.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012-2013 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Ersa Temizlik Güvenlik Hiz. Bilgi İşlem Sis. Sayaç Okuma Tıb. Malz. Yemek Güm. Nak. Konf. Meyve Sebze İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 15.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.12.2011tarih ve 55124sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedel ile bu işin gerçekleştirilemeyeceği ve söz konusu teklif için firmadan aşırı düşük fiyat sorgulamasının yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait idari şartnamenin “ihale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;

“2.1. İhale konusu hizmetin;

1. Adı: “2012-2013 yılları malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır. düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde benzer düzenleme yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 üncü maddesinde,

“Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tamamı isteklilerce tamamı teklif edilecek fiyata dahildir. Ödenecek vergi, resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahil edilerek fiyat verilecektir

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.__” düzenlemesi yer almaktadır.

Teklifi idarece aşırı düşük olarak belirlenen Ersin Ağraş Tahmil Tahliye Yemek, Temizlik ve Nakliye İşleri firmasından 21.11.2011 tarih ve 4527 sayılı yazı ile açıklama istenilen kalemlerin verildiği ve anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması ihale komisyonunca yeterli görülerek teklifi ekonomik açıdan en avantajlı 1 inci istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamasını tevsik amacıyla sunduğu belgeler incelendiğinde;

Ersin Ağraş Tahmil Tahliye Yemek Temizlik ve Nakliye İşleri tarafından tevsik edilmiş olan teklif bedelini oluşturan iş kalemlerinin maliyetlerini gösterir proforma faturaları (Gündüz Ekmek Fırını, Çelebi Mutfak, İmaj Giyim, Özdurak Mobilya Temizlik Ürünleri Gıda İth. İhr. San. Ltd. Şti, Özdurak Mobilya Temizlik Ürünleri Gıda İth. İhr. San. Ltd. Şti, TMS İlaçlama Çevre Sağlığı Peyzaj Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti) sunduğu, sunulan proforma faturalar üzerinde söz konusu proforma faturayı imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” veya “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibarelerinden herhangi birinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede; proforma faturalar üzerinde meslek mensubunun onayı ile maliyete ilişkin beyanının bulunmadığı görülmüş olsa da, proforma faturalar ekinde, proforma faturalara dayanak oluşturan tüm tutanakların (EK-O.5) Tebliğe uygun düzenlenerek onaylı olarak sunulduğu ve proforma faturalardaki birim fiyatların tamamının tutanaklardaki fiyatlarla uyumlu olduğu anlaşıldığından, anılan aykırılığın esasa etkili görülmeyerek tevsikin geçerli kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, idarece açıklama istenilen kalemler arasında yer alan kuskus ve erişte ile ilgili kalemlere ilişkin ihale konusu işe ait teknik şartnamede herhangi bir bilgiye yer verilmediği, dolayısıyla bu hususta bir değerlendirme yapılamayacağı anlaşılmıştır.

İhaleye ait teknik şartnamede, tahin helvasının ayda 3-6 adet ve 75 gr olarak verileceğine ilişkin düzenlemenin yer aldığı, ancak, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece açıklanması istenilen kalemlerden tahin helvası ile ilgili herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı anlaşıldığından Ersin Ağraş Tahmil Tahliye Yemek Temizlik ve Nakliye İşleri firmasının aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, idarece ihale üzerinde bırakılan istekli Ersin Ağraş Tahmil Tahliye Yemek Temizlik ve Nakliye İşleri firmasının sunmuş olduğu işçilik giderleri açıklaması içeriğinde yer alan bir işçi için ödenecek net maaş tutarının 658,00 TL olarak belirlendiği, ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan 2011 yılı ikinci döneminde 16 yaşından büyükler için belirlenen net maaş tutarının ise 658,95 TL olduğu tespit edilmiştir.

Tüm bu değerlendirmeler ışığında, söz konusu istekli tarafından ihale konusu işe yönelik olarak teklif edilen tutarın, Kamu İhale Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun şekilde yapılmadığı anlaşıldığından, Ersin Ağraş Tahmil Tahliye Yemek Temizlik ve Nakliye İşleri firmasının teklifinin dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ersin Ağraş Tahmil Tahliye Yemek Temizlik ve Nakliye İşleri firmasının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedel ile bu işin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012-2013 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım işi olup idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 599.500,00 TL olarak belirlendiği, ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından teklifler aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin 429.850,00 TL en düşük teklif veren Ersin Uğraş Tahmil Tahliye Yemek, Temizlik ve Nakliye İşleri’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere incelemeye konu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi