KİK Kararı: 2012/UH.III-524 (23 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/007
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 23.01.2012
Karar No : 2012/UH.III-524
BAŞVURU SAHİBİ:
Tureks Turizm Taşımacılık İnş. Akaryakıt İstasyon Temz. Hizmetleri İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş., FATİH MAHALLESİ ADİLE NAŞİT BULVARI 139.SOKAK NO:4 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Su Kanal İdaresi İski Genel Müdürlüğü, Kagıthane Tesıslerı Nurtepe Mevkıı Alıbey Cad. 1 34406 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/133217 İhale Kayıt Numaralı "Sürücüsüz Binek Aracı Kiralama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[4489].(0139)./2011-89Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Su Kanal İdaresi İSKİ Genel Müdürlüğütarafından 14.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sürücüsüz Binek Aracı Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Tureks Turizm Taşımacılık İnş. Akaryakıt İstasyon Temz. Hizmetleri İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş.’nin 01.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.12.2011tarih ve 54349sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif tutarı ile idarece belirlenen yaklaşık maliyet dikkate alındığında, söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. İdari şartnamenin "Diğer Hususlar" başlıklı 47 nci maddesinin 3 üncü bendinde " ... istekliler bütün araçlar için aynı markayı teklif edebileceği gibi birim fiyat teklif cetvelindeki her bir kalem araç grubu için farklı marka araç teklif edebilecektir." düzenlemesine, 7 nci fıkrasında ise "yüklenici firma sözleşme aşamasında teklif ettiği araçlara ait katalogları verecektir." düzenlemesine yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hangi aracın teklif edildiğinin belirtilmediği ve buna ilişkin katalog sunulmadığı,

3. İdari şartnamenin "Diğer Hususlar" başlıklı 47.8 maddesinde yapılan düzenlemeye göre ihaleye katılan firmalardan, şehir dışına çalışacak olan araçlara ilişkin A1 yetki belgesinin istenilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı ikinci maddesinin (a) bendinde işin adının “Sürücüsüz Binek Aracı Kiralama” olarak belirtildiği, aynı şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde ise; “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine,

Aynı şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1. Ödenecek vergi (KDV Hariç); resim, harç ile nakliye ve her türlü sigorta giderleri ile KİK Payı, damga vergisi ve karar pulu giderleri teklif fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Araçların fenni ve egzoz muayeneleri yapılmış olacaktır. Muayeneleri biten araçların muayeneleri yüklenici tarafından yapılacak olup masrafı da yükleniciye aittir. Kiralama ile ilgili her türlü sözleşme ve trafik masrafı yükleniciye aittir. Ayrıca İdari şartnamenin 47. maddesinde belirtilen hususlara ait masraflar da teklif fiyata dahildir.”

…

“Diğer Hususlar” başlıklı 47.1 inci maddesinde;

“1- Kiralanacak araçlar gerekli kontroller yapılarak tutanakla teslim edilecek ve hizmet sonunda da araçların yıpranması gerekçesiyle herhangi bir hak talep edilmeden tutanakla teslim alınacaktır.

2- Köprü ve otoyol geçiş ücretleri İdare tarafından karşılanacaktır.

3- İstekliler, bütün araçlar için aynı marka araç teklif edebileceği gibi birim fiyat teklif cetvelindeki her bir kalem araç grubu için farklı marka araç teklif edebilecektir.

4- İş kapsamındaki her türlü konuda İdare’nin muhatabı yüklenici olacaktır.

5- Bütün araçlar en az 2012 model olup araçların renkleri İdare tarafından belirlenecektir.

6- İdare açısından zaman ve yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla, lastik değiştirme işlemi İSKİ Genel Müdürlüğü’nün bulunduğu Kağıthane veya civarı bölge ile İdaremizin Kartal Soğanlık'taki hizmet binası civarında gerçekleştirilecektir.

7- Yüklenici firma, sözleşme aşamasında teklif ettiği araçların teknik kataloglarını verecektir.

8- Araçlar şehir içinde ve gerektiği durumlarda ilgi mevzuata uygun olarak şehirlerarası güzergâhlarda kullanılabilecektir.

9. Yüklenici teslim edeceği araçların tamir, bakım ve onarımlarını yetkili servislerde yaptıracak olup yetkili servislerin adlarını İdare’ye bildirecektir. Araçların İstanbul’un Asya ve Avrupa yakasında yetkili servisi olacaktır. Yetkili serviste 24 (yirmidört) saat hizmet verecek bir gezici servis bulundurulacak veya yetkili gezici servislerce yapılacak hizmet bedeli yüklenici tarafından karşılanacak olup, bu iş için gerekli tedbirleri alacaktır (tamir, bakım, yolda kalma halinde çekici temini ve ücretinin karşılanması vb.).

10-Yüklenici, araçların İdare’ye teslimi sırasında araçlarla birlikte ruhsatları, kasko ve trafik sigortalarını ve OGS cihazlarını da teslim edecektir. Bu belgelere sahip olmayan araçlar red edilerek teslim alınmayacaktır. Ayrıca araçlara ait ruhsat ve sigorta poliçelerinin birer fotokopisinden meydana gelen bir dosya hazırlayacaktır. Bu dosyada teslim edilen araçların marka, model yılı, mal sahibi ve plaka bilgilerini kapsayan bir liste bulunacaktır.

11- Kısa süreli günlük periyodik bakımların dışında kalan tamiratlarda veya herhangi bir sebeple (arıza , kaza vb.) araç eksilmesinde hizmetin aksamaması için asgari eşdeğerde bir araç 24 (yirmidört) saat içinde yüklenici tarafından İdare’ye tahsis edilecektir.

12- Sözleşme süresince araçlarda, ayrı ayrı yazlık ve kışlık paspas takımı bulundurulacaktır.” düzenlemesine yer verildiği,

Birim fiyat teklif cetvelinin;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Sürücüsüz Binek Araç Kiralama (Teknik Şartnamenin 2.1. Maddesindeki 1. Grup Araçlar) (10 Adet X 980 Gün)

Adet x gün

9800

2

Sürücüsüz Binek Araç Kiralama (Teknik Şartnamenin 2.2. Maddesindeki 2. Grup Araçlar) (25 Adet X 980 Gün)

Adet x gün

24500

3

Sürücüsüz Binek Araç Kiralama (Teknik Şartnamenin 2.3 Maddesindeki 3. Grup Araçlar) (10 Adet X 980 Gün)

Adet x gün

9800

4

Sürücüsüz Binek Araç Kiralama (Teknik Şartnamenin 2.4 Maddesindeki 4. Grup Araçlar) (136 Adet X 980 Gün)

Adet x gün

133280

5

Sürücüsüz Binek Araç Kiralama (Teknik Şartnamenin 2.5. Maddesindeki 5. Grup Araçlar) (54 Adet X 980 Gün)

Adet x gün

52920

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

şeklinde belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;
“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

1. İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3. Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

…”

hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek , özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. ” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde;

“ 79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almakta olup, incelemeye konu “Sürücüsüz Binek Aracı Kiralama” hizmet alımı ihalesi personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi niteliği taşımadığı ve akaryakıt giderlerinin idarece karşılanacağı görülmüştür.

Söz konusu ihalede; idarece, yaklaşık maliyet 13.751.457,33 TL olarak tespit edilmiştir. 23 adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen ihaleye dört (4) isteklinin teklif verdiği ve bu isteklilerin teklifinin geçerli olduğu, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif ettikleri bedeller sırasıyla, Alkar Otomotiv 6.894.819,40 TL(ekonomik açıdan en avantajlı teklif), Tureks 13.304.480 TL (başvuru sahibi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif), Platform 13.994.400 TL ve Efa 13.994.400 TL bedeli teklif etmişlerdir.

İhale sürecindeki tekliflere bakıldığında iki isteklinin (Alkar ve Tureks) teklif bedelinin yaklaşık maliyetin altında olduğu, diğer geçerli iki isteklinin ise hem aynı bedeli (13.994.400 TL) teklif ettiği hem de bu bedellerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

İdarenin yaklaşık maliyet hesabına bakıldığında; sürücünün ve akaryakıtın yüklenici tarafından karşılanmayacağı idarece temin edileceği anlaşılmaktadır.

Kanun Koyucu, yukarda zikredildiği üzere aşırı düşük teklifler için iki kriter öngörmüştür. Bu kriteri “ yaklaşık maliyet veya diğer teklifler ” olarak belirlememiz kanun koyucunun iradesine uygun bir tespit olacaktır. İhale üzerinde kalan isteklinin teklif ettiği 6.894.819 TL bedel, hem yaklaşık maliyet hem de diğer tekliflere göre aşırı düşük bir teklif olarak kabul etmemiz hem 4734 sayılı Kanunun 38. Maddesine hem de Kamu İhale Mevzuatındaki diğer düzenlemelere uygun bir değerlendirme olacaktır.

Ancak; “ sürücüsüz binek aracı kiralama hizmet alım işi ” personel çalıştırmasını gerektirmeyen ve kullanılacak akaryakıtın da idare tarafından yüklenicilere verilecek olması sebebiyle tespit edilen yaklaşık maliyetin reel ve güncel durumu yansıtmadığı, bir başka deyişle ihale konusu iş ile uyumlu ticari hayatın gerçekleri ile örtüşen bir yaklaşık maliyetin tespit edilmediği anlaşılmıştır.

Bu sebeple; Kamu İhale Mevzuatı, herhangi bir isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak tespit edilip edilmemesi konusundaki takdir yetkisini, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine uygun kullanılmak koşuluyla idareye vermiştir. İdarenin, kendisine tanınan takdir hakkı çerçevesinde ihale üzerinde kalan isteklinin teklif bedelini aşırı düşük bir teklif olarak değerlendirmemesi işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihaleye ait idari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 47 nci maddesinde;

“ …

3 - İstekliler, bütün araçlar için aynı marka araç teklif edebileceği gibi birim fiyat teklif cetvelindeki her bir kalem araç grubu için farklı marka araç teklif edebilecektir.

…

7- Yüklenici firma, sözleşme aşamasında teklif ettiği araçların teknik kataloglarını verecektir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İdari şartnamede yukarda yer verilen düzenlemelerden, ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin aynı veya farklı marka araç teklif edilebileceği hususunun düzenlendiği, teklif edilen araçların markalarının belirtilmesi şartının getirilmediği, ayrıca araçlara ilişkin teknik katalogların ise ihaleye katılan isteklilerden teklif ekinde sunulması gereken belgeler olarak anlaşılmaması gerektiği,söz konusu düzenleme ile yükleniciden sözleşme aşamasında teklif ettiği araçlara ilişkin teknik katalogların sunulmasının istenildiği anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin bu konudaki iddiası yerinde görülmemiştir.

1. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihaleye ait idari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 47 nci maddesinde;

“8 - Araçlar şehir içinde ve gerektiği durumlarda ilgi mevzuata uygun olarak şehirlerarası güzergâhlarda kullanılabilecektir.” düzenlemesine yer verildiği,şehir dışına çalışacak olan araçlara ilişkin A1 yetki belgesinin istenilmemesinin mevzuata aykırı olduğuna ilişkin iddiaların inceleme konusu ihaleye ait ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesi ve İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde, “ İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda, ihalenin 14.11.2011 tarihinde yapıldığı, 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin yukarıda belirtilen hükümleri gereği ihale dokümanına yönelik şikayetlerin, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce ve en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 01.12.2011 tarihinde yapıldığı, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 17 nci maddesinde, “ 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde; “ İtirazen şikayet başvuruları üzerine Kurul tarafından gerekçeli olarak; İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarda yapılan açıklamalar çerçevesinde incelenen iddiayla ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin 10 uncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden başvurunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesindeki birinci iddiaya yönelik olarak, Kurul çoğunluğunca, yaklaşık maliyete göre 6.894.819,40 TL tutarındaki teklifi oldukça düşük olan istekli nezdinde, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, bu istekli üzerinde ihalenin bırakılarak, ihalenin sonuçlandırılması yönündeki, ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilen işlemlerin, mevzuata uygun olduğuna ilişkin “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” kararı verilmiştir.

İnceleme konusu ihaleye ilişkin yapılan incelemede;

İstanbul Su Kanal İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü tarafından “** Sürücüsüz Binek Aracı Kiralama Hizmet Alımı** ” işine ilişkin yaklaşık maliyetin [m1] piyasa rayiçleri esas alınarak;

1. 10 adet sürücüsüz otomatik vites binek araç (980 gün x 72,22 TL) (tekn. şart. 2.1.1 maddesinde yer alan araçlar) 707.756,00 TL,
2. 25 adet sürücüsüz otomatik vites binek araç (980 gün x 66,67 TL) (tekn. şart. 2.2.2 maddesinde yer alan araçlar) 1.633.333,33 TL,
3. 10 adet sürücüsüz otomatik vites binek araç (980 gün x 63,33 TL) (tekn. şart. 2.3.3 maddesinde yer alan araçlar) 620.634,00 TL,
4. 136 adet sürücüsüz binek araç kiralama (980 gün x 60,00 TL) (tekn. şart. 2.4.4 maddesinde yer alan araçlar) 7.996.800,00 TL ve,
5. 54 adet sürücüsüz binek araç kiralama (980 gün x 52,78 TL) (tekn. şart. 2.5.5 maddesinde yer alan araçlar) 2.792.934,00 TL,

Bileşenleri üzerinden, toplam 13.751.457,33 TL olarak hesaplandığı**,** anılan ihalede 23 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İsteklilerin teklif bedellerinin, Alkar Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 6.894.819,40 TL, Tureks Turizm Taşımacılık İnş. Akaryakıt İstasyon Temz. Hizmetleri İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş.’nin 13.304.480,00 TL, Platform Turz. Taşm. Gıda İnş. Tem. Hizm. San. ve Tic. A.Ş.’nin 13.994.400,00 TL ve Efa Turz. ve Seyh. Acentası Ltd. Şti.’nin 13.994.400,00 TL, şeklinde olduğu,

Verilen dört teklifin de idarece geçerli kabul edilerek; “ yakın zamanda gerçekleştirilen benzer iş bedelleri ve piyasa ekonomik verilerin değerlendirilmesi sonucunda, ikinci el satış bedelleri ve tahmini işletme giderleri de dikkate alındığında ihalede verilen en düşük teklif bedelinin gerçekçi olduğu ” şeklindeki ihale komisyonunun değerlendirmesine dayanılarak, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, ihalenin 6.894.819,40 TL teklif bedelli Alkar Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde ihalenin bırakıldığı ve 13.304.480,00 TL tutarlı teklif sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmakta olup, benzer hükme ayrıca Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. maddesinde de yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. maddesinde; “ … Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. …” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat uyarınca, ihale komisyonunca diğer tekliflere veya belirlenen yaklaşık maliyete göre, aşırı düşük olan teklifleri tespit zorunluluğu vardır. Aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye ise Kurum yetkili kılınmıştır.

Her ne kadar mevzuatta personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi ve açıklamaların ne şekilde yapılacağına dair Kurum tarafından yapılmış ayrı bir düzenleme bulunmamakta ise de, bu durumun personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmayacağı şeklinde değerlendirilemeyeceği açıktır.

Kurumun, bu hususa ilişkin olarak, kendisine Kanun tarafından verilmiş yetkiyi Kamu İhale Kurulu tarafından verilen kararlar marifetiyle kullandığı izahtan varestedir.

İstikrar kazanmış Kurul Kararlarına göre kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerin, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması, üstünde kalan isteklilere ise sorgulama yapılmaması esastır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere, yüklenici kârı ekleneceği hüküm altına alınmıştır. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan, incelemeye konu ihalede, 13.751.457,33 TL olarak hesaplanan yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, anılan Yönetmelik hükmü gereği en fazla % 20 oranında kâr belirlenebileceğinden hareketle, yaklaşık maliyettin 1,20’ye bölünmesi sonucu kârsız yaklaşık maliyetin asgari 11.459.547,77 TL olabileceği anlaşılmaktadır.

İhalenin 6.894.819,40 TL bedelli teklif sahibi istekli üzerine bırakıldığı ve bu teklifin kârsız yaklaşık maliyetin altında, hem yaklaşık maliyete hem de diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu hususları ile yukarıda aktarılan değerlendirmeler bir arada değerlendirildiğinde, idare tarafından “ yakın zamanda gerçekleştirilen benzer iş bedelleri ve piyasa ekonomik verilerin değerlendirilmesi sonucunda, ikinci el satış bedelleri ve tahmini işletme giderleri de dikkate alındığında ihalede verilen en düşük teklif bedelinin gerçekçi olduğu” gerekçesine dayanılarak, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden, ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak sonuçlandırılması işlemlerinin, istikrar kazanmış Kurul Kararlarına uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; asgari kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli nezdinde, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği hususunda, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” yönelik karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” ilişkin karara katılmıyoruz.

Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi Kurul Üyesi

[m1]Bu bölümde idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan hesaplama yöntemi/yöntemleri belirtilecektir (piyasa rayiçleri, bayındırlık birim fiyatları baz alınarak, vb.). Yaklaşık maliyet hesabında esas alınan yöntemin tespit edilememesi halinde bu durum belirtilecektir.