KİK Kararı: 2012/UH.III-519 (23 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/007
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 23.01.2012
Karar No : 2012/UH.III-519
BAŞVURU SAHİBİ:
Kahramangıda San.Tic.Taah.Ve Paz.Ltd.Şti., İsmet Paşa Mah. Yeni Hükümet Cad. Merkez Apartmanı B.Blok Kat : 5 No : 29/B KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yetiştirme Yurdu-Erkek, Akçakoyunlu Mahallesı 5 Sokak 9 46050 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/208163 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Mamul Yemek Alımı Dağıtımı Ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[193].(0085)/2012-3Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Erkek Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü tarafından 26.12.2011tarihinde pazarlık (21/b) usulüile yapılan “Malzemeli Mamul Yemek Alımı Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kahramangıda San. Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti.’nin 02.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.01.2012tarih ve 1360sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;Kahramanmaraş Erkek Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü tarafından “Malzemeli Mamul Yemek Alımı Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı İşi’’nin 26.12.2011 tarihinde ihale edildiği, firmaları tarafından sunulan teklifin idare tarafından aşırı düşük olarak değerlendirildiği ve vermiş oldukları 28.12.2011 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması cevap yazısına karşılık ilgili idarenin yapmış olduğu değerlendirme sonucunda aşağıda belirtilen dört nedenden dolayı açıklamalarının kabul edilmediğinin belirtildiği,

1. Firmalarının sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 (f) ve 79.4.2.11 maddelerine aykırı olması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak sunulan aşırı düşük açıklamalarının Kanun ve Tebliğ hükümleri doğrultusunda vergi dairesine bağlı olan mükelleflerden alınmış proforma faturalara dayanmakta olduğu ve bu durumun Tebliğin ilgili hükümlerine uygun olduğu,

2. 1 inci kap yemekte bulunan balığın proforma faturasının olmadığının belirtildiği, ancak teknik şartnamedeki düzenlemeler dikkate alındığında her bir öğün için şartnamede yer alan yemeklerden seçilerek yemek listesinin oluşturulacağının belirtildiği, teknik şartnamede yer alan listenin hepsinin yapılacağına dair bir ibarenin yer almadığı, firmalarının maliyet analizinde herhangi bir balık yemeğinin yer almadığı, ayrıca idare tarafından 1 haftalık, 1 aylık ya da 1 günlük yemek listesinin belirtilmediği, açıklamalarının teknik şartnameye uygun olduğu, belirtilen bu nedenle de açıklamalarının reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı,

3. İcmalde yazım hatası yapıldığı gerekçesi ile açıklamalarının reddedildiğinin belirtildiği, ancak Kamu İhale Kanunu’nun 38 inci maddesinde belirtilen hususlara ilişkin yapılan belgelere dayalı açıklamaların mevzuata uygunluğunun incelenmesi gerektiği, icmalde yapıldığı belirtilen yazım hatasının değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olamayacağı,

4. İdari şartnamede işçiler için belirtilen yol bedelinin 6.00 TL yerine 4.00 TL olarak hesaplandığı, ancak ilgili idareye sunulmuş olan açıklama dosyasında 6 işçiye 2 ay içerisinde 26 gün üzerinden 4.00 TL yol bedeli öngörerek açıklama yapıldığında işçilik maliyetinin 14.340,96 TL olarak hesaplandığı, oysaki idari şartnamedeki kriterler esas alınarak hesaplama yapıldığında 5 işçi 2 ay 26 gün üzerinden 6.00 TL yol bedeli ile 11.950,80 TL’lik tutar elde edildiği, böylece firmaları tarafından yapılan hatanın düzeltilmesi durumunda kârlılık miktarının artmakta olduğu ve bu hatanın işin yapılmasına engel bir hata olmadığı,

Sonuç olarak ilgili idarenin 4 maddeden oluşmakta olan gerekçesi ile firmalarının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında; şikâyet dilekçesi ile ilgili olarak yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 üncü maddesinin (f) bendi gereği ve idari şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil giderlere göre işçilik maliyetinde yol bedelinin 4.00 TL değil 6.00 TL olması gerektiği belirtilerek başvuru reddedilmiştir.

İhale dokümanında yer alan belge ve bilgilerden şikâyet konusu ihalenin 01.01.2012-29.02.2012 tarihleri arasında, Kahramanmaraş Erkek Yetiştirme Yurdu mutfağında 4543 öğün kahvaltı, 8850 ara öğün, 10098 öğün ana öğle ve akşam yemeği, 432 öğün özel hizmet personeli için yemek, 300 öğün özel gün için olmak üzere toplam 24223 öğün malzemeli mamul yemek alımı, dağıtımı ve sonrası hizmeti alımı işi olduğu, söz konusu işin pazarlık usulüne göre (21/b) ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği belirlenmiştir.

26.12.2011 tarihinde ihale edilen söz konusu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeden sonra 6 isteklinin de geçerli teklif olarak belirlendiği ve daha sonraki aşamada % 20 kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan Kahraman Gıda San. Tic. Taah. Paz. Ltd. Şti., Arayan Nak. Gıda Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Ceyaş Yemek İmalatı ve Gıda Ürn. Tem. İlaç. Tic. ve San. A.Ş. ve Şölen Taş. Tem. Ürn. Gıda Petrol Ürn. Turizm Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği, anılan isteklilerden 26.12.2011 tarihli yazı ile tekliflerinin detayına ilişkin belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulmasının istenildiği, verilensüre içerisinde Arayan Nak. Gıda Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. hariç diğer üç isteklinin açıklamalarını sunduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda Arayan Nak. Gıda Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklama sunmaması nedeniyle, diğer üç isteklinin da açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve 29.12.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Bupe Tabildot Gıda Tes. Tem. Otopark Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Çelikkan Yem. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun“Aşırı düşük teklifler”başlıklı 38 inci maddesinde;“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

...” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise; “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14**.** Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

….

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“ _25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 4543 adet sabah kahvaltısı, 8850 adet ara öğün, 10098 adet öğle yemeği ve akşam yemeği 300 adette özel gün menüsü özel hizmet personeli 432 öğün olmak üzere toplam 24223 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde ayda 1 defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı özel gün menüsü (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.

Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (30) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(1) aşçı,

(1) aşçı yardımcısı,

(2) servis elemanı,

(1) bulaşıkçı personelin

Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1 - İş elbisesi tüm personel için

2 - Maske yemek dağıtımı yapan personel için

3 – Eldiven

4 - Çizme bulaşık yıkayan personel 1 adet

5 – Bone

Çalışan personele günlük 6 TL yol bedeli

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

_25.5. Bu madde boş bırakılmıştır**.** ” _düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde yer alan; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine yönelik düzenleme dışında, Kamu İhale Kurumu tarafından, hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin bağlayıcı kurallar getirilmemiştir.

Şikâyet konusu ihalede de % 20 kâr oranı hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren istekliler aşırı düşük teklif olarak belirlenmiş ve anılan isteklilerden tekliflerinin detayına ilişkin açıklamalarını sunmaları istenilmiştir.

Teknik şartnamenin ilgili maddelerinde ana öğünlerde ve ara öğünlerde verilmesi gereken birinci kap, ikinci kap ve üçüncü kap yemek çeşitleri listelenmiş, hangi öğünde kaç kap yemek bulunacağı ve yemek menüsünün nasıl oluşturulacağı belirtilmiştir.Ancak teknik şartnamede, örnek bir haftalık menü verilmediği, fakat şartname ekinde Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından belirlenmiş yaş gruplarına göre porsiyon miktarları (gramajları) ile gıda malzemelerinin özelliklerini belirten dokümanın eklendiği görülmüştür. Şartnamede yüklenicinin, idare tarafından hazırlanan aylık yemek listesine göre yemek çıkarmak zorunda olduğu belirtilmiştir.

26.12.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında, teklifin önemli bileşenlerinin belirtilmediği, isteklilerden tekliflerini oluşturan maliyetleri ile ilgili genel olarak açıklamalarının istenildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 28.12.2011 tarihli yazı ekinde sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Anılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin % 64,947’sine tekabül ettiği ve birim fiyat cetvelinde birim maliyetlerin;

İş kalemi

Teklif Edilen Birim Fiyat (TL)

Toplam Tutar

(TL)

13+ yaş kahvaltı

1,90

8.631,70

13+ yaş ara öğün

0,95

8.407,50

13+ yaş ana öğün (öğle ve akşam)

3,80

38.372,40

Özel hizmet personeli yemeği

3,80

1.641,60

Özel gün menüsü

5,00

1.500,00

Toplam Teklif

58.553,20

Olarak belirtildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ise;

6 adet personelin işçilik maliyeti = 14.340,96 TL

6 adet personelin giyim gideri = 1.063,00 TL

Teknik şartnamede belirtilen demirbaşlar = 5.601,20 TL

Elektrik, doğalgaz, su gideri = 1.981,19 TL

Yemek maliyeti = 30.428,4416 TL

Sözleşme ve genel giderler = 731,50 TL

Kâr = 4.386,6081 TL

Toplam = 58.533,20 TL

Olmak üzere teklif detayına yer verilmiştir.

Söz konusu isteklinin açıklamaları kapsamında özel gün menüsü, 13+ yaş öğlen ana yemeği, 13+ yaş akşam ana yemeği, 13+ yaş grubu kahvaltısı için örnek bir menü hazırladığı ve bu menüde yer alan malzemelere ilişkin belgelendirme yapmak suretiyle açıklamalarını oluşturduğu belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden ilki;firmalarının sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 (f) ve 79.4.2.11 maddelerine aykırı olması olarak ifade edilmiştir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında sunduğu açıklamalar incelendiğinde, yaş sebze ve meyve giderlerine ilişkin olarak Cemal Kartutlu’dan alınan 26.12.2011 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın SMMM tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, mevzuat uyarınca bulunması gereken beyanın bulunduğu, dolayısıyla Tebliğ’in 79.4.2.3 üncü maddesinin (a) bendine uygun olduğu belirlenmiştir.

İsteklinin yaş sebze ve meyve için anılan Tebliğin 79.4.2.3 (f) ve 79.4.2.11 inci maddelerine göre değil,79.4.2.3 üncü maddesinin (a) bendine göre açıklama yaptığı ve açıklamanın uygun olduğu anlaşıldığından, idarenin bu gerekçesinin yerinde olmadığı belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden ikincisi;1 inci kap yemekte bulunan balığın proforma faturasının sunulmaması olarak ifade edilmiştir.

Bu açıdan değerlendirme yapıldığında; anılan isteklinin birinci kap yemekleri olan et yemekleri arasından tavuk döner ve haşlama tavuk seçilerek iki ayrı menü oluşturulduğu, açıklamaların da oluşturulan menü üzerinden yapıldığı belirlenmiştir. Teknik şartnamenin “Öğle ve akşam yemekleri” başlığı altında, ana yemeklerde her öğünde şartnamede listelenen birinci, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden birisinin mutlaka bulunacağı belirtilmiş olup, isteklinin de bu düzenleme çerçevesinde menüsünü oluşturduğu ve açıklamalarını mevzuata uygun şekilde sunduğu belirlenmiştir. İdarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında da isteklilerden belli bir menüye göre açıklama yapmalarının istenmediği görülmüştür. Oluşturulan menü içerisinde yer alan malzemelere ilişkin belgelendirmenin yine Tebliğin 79.4.2.3 üncü maddesinin (a) bendine göre yapıldığı ve mevzuata uygun olduğu, yemek analizlerinde yer alan malzemelerin miktarlarının da teknik şartnamenin ekinde yer alan Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından belirlenmiş yaş gruplarına göre porsiyon miktarları (gramajları) listesine uygun olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, idarenin bu gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gereçlerinden üçüncüsü;icmalde yazım hatası yapılması olarak ifade edilmiştir. İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını sunduğu yazının ilk dört sayfasında teklif maliyetinin hangi bileşenlerden oluştuğu ve nasıl bir belgelendirme yapıldığı açıklanmıştır. Bu açıklamanın son sayfasında teklif maliyeti icmali toplamında teklif bedeli 58.533,20 TL olarak belirtilmiştir. Ancak isteklinin teklif mektubundaki teklif bedeli 58.553,20 TL.’dir. İsteklinin teklif mektubunda ve eki birim fiyat cetvelinde belirttiği rakam icmalde belirtilen ve açıklama yapılan rakamdan daha yukarıda olduğundan, bu gerekçenin de uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden dördüncüsü; idari şartnamede işçiler için belirtilen yol bedelinin 6.00 TL yerine 4.00 TL olarak hesaplanması olarak belirtilmiştir. İdari şartnamede söz konusu işte (1) aşçı, (1) aşçı yardımcısı, (2) servis elemanı, (1) bulaşıkçı olmak üzere 5 personel çalıştırılacağı ve bu personel için günlük 6 TL yol bedeli ödeneceği düzenlenmiştir. Başvuru sahibinin işçilik giderleri hesabında 6 işçi için günlük 4,00 TL öngörülerek hesaplama yapıldığı görülmüştür. Bu hesaplama sonucu ulaşılan rakam 14.340,96 TL.’dir. İdari şartname uyarınca5 işçi için günde 6,00 TL yol bedeli ödenecek şekilde yapılan işçilik maliyeti ise, 12.601,50 TL’dir. Dolayısıyla başvuru sahibinin işçilik maliyeti daha yüksek olduğundan, bu gerekçenin de uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bunların dışında, başvuru sahibinin elektrik gideri için Aked A.Ş.’den almış olduğu 1 yıllık elektrik gideri maliyetini dikkate alarak 2 aya ilişkin maliyeti hesapladığı, doğalgaz maliyetine ilişkin olarak idarenin doğalgaz abone kayıtlarının Armadaş Doğalgaz Dağıtım A.Ş.’den temin edildiği ve 2 aylık maliyetin eklendiği, su giderine ilişkin olarak Kahramanmaraş Belediyesi’nden alınan yıllık tüketim miktarı esas alınarak 2 aylık su maliyetinin hesaplandığı ve teklif fiyatlarına dahil edildiği belirlenmiştir. Bu giderlere ilişkin olarak alınan belgelerin de açıklamalar kapsamında sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin yerinde olmadığı belirlendiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kahramangıda San. Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihaleye katılan firmaların sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.3.2 (f) ve 79.4.2.11 aykırı olması sebebiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak sunulan aşırı düşük açıklamalarının kanun ve tebliğ hükümleri doğrultusunda vergi dairesine ve bağlı olan mükelleflerden alınmış proforma faturalara dayanmakta olduğu ve bu durumun tebliğin ilgili hükümlerine uygun olduğu……..” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzemeli Mamul Yemek Alımı Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 90.154,50 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 78.832,20 TL bedel karşılığında Bupe Tabildot Gıda Tes. Tem. Otopark San. ve Tec. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibine ait teklifin tekrar değerlendirmeye alınması gerektiği yönündeki karara katılmakla birlikte, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi