KİK Kararı: 2012/UH.III-5015

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/078
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 27.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-5015
BAŞVURU SAHİBİ:
Par Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti., CUMHURİYET MAH. VATAN CAD. NO:20/B KAT:5-6 KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Talas Yolu 5. Km 38039 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/137937 İhale Kayıt Numaralı "90 Kişilik Özel Güvenlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 06.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “90 Kişilik Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Par Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin 06.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2012 tarih ve 41507 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4785 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, kıyafet için sunduğu proforma faturayı tevsik amacıyla Ek-O.7 tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda sunulabileceği, ancak 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında faaliyet göstermek zorunda olan isteklinin mal alımı, satımı ya da üretimi yapamayacağı, bu nedenle giyim bedelini tevsik için sunulan Ek-O.7 tutanağının kabul edilemeyeceği, ayrıca söz konusu tutanağa dayanak teşkil eden fatura ve muhasebe kayıtları gibi belgelerin de ilgili taraflardan istenilerek inceleme yapılması gerektiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin hukukun temel ilkelerine, eşitlik ilkesine ve mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un “Özel güvenlik şirketleri” başlıklı 5’inci maddesinde “ Şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunması İçişleri Bakanlığının iznine tâbidir. Faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin nama yazılı olması ve faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması zorunludur ….” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.__” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde;“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden %3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dâhil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de %3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

…

79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Özel güvenlik hizmetinin kampüs gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 90 Kişilik Özel Güvenlik… ” düzenlemesi,

Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: Tatil gününün ismi süre ay gün kişi sayısı

Yılbaşı 1 gün 1 Ocak salı 1x25 (yirmibeş kişi)

Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı 1 gün 23 Nisan salı 1x25 (yirmibeş kişi)

Emek ve Dayanışma Günü 1 gün 1 Mayıs çarşamba 1x25 (yirmibeş kişi)

Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı 1 gün 19 Mayıs pazar 1x25 (yirmibeş kişi)

Ramazan Bayramı Arifesi 1/2 gün 07 Ağustos çarşamba 1x25 (yirmibeş kişi)

Ramazan Bayramı 1. Gün 08 Ağustos perşembe 1x25 (yirmibeş kişi)

Ramazan Bayramı 2. Gün 09 Ağustos cuma 1x25 (yirmibeş kişi)

Ramazan Bayramı 3. Gün 10 Ağustos cumartesi 1x25 (yirmibeş kişi)

Zafer Bayramı 1 gün 30 Ağustos cuma 1x25 (yirmibeş kişi)

Kurban Bayramı Arifesi 1/2 gün 14 Ekim pazartesi 1x25 (yirmibeş kişi)

Kurban Bayramı 1. Gün 15 Ekim salı 1x25 (yirmibeş kişi)

Kurban Bayramı 2. Gün 16 Ekim çarşamba 1x25 (yirmibeş kişi)

Kurban Bayramı 3. Gün 17 Ekim perşembe 1x25 (yirmibeş kişi)

Kurban Bayramı 4. Gün 18 Ekim cuma 1x25 (yirmibeş kişi)

Cumhuriyet Bayramı 1/2 gün 28 Ekim pazartesi 1x25 (yirmibeş kişi)

Cumhuriyet Bayramı 1. Gün 29 Ekim salı 1x25 (yirmibeş kişi)

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek ve Yol bedeli nakdi verilecektir.
Bir güvenlikçi için bürüt yemek bedeli:
26 (iş günü) x 7,50.-TL. (günlük yemek bedeli) üzerinden=195,00.-TL. (yemek bedeli) x 12 ay = 2.340,00.-TL. x 90 kişi için = 210.600,00.-TL. ( toplam yemek bedeli) ödenecektir.
Bir güvenlikçi için yol bedeli:
26 (iş günü) x 6,00.-TL. ( günlük yol bedeli) üzerinden = 156,00.-TL. (yol bedeli) x 12 ay = 1.872,00.-TL. x 90 kişi için =168.480,00.-TL. ( toplam yol bedeli) ödenecektir.
Teknik şartnamede sayısı ve türü belirtilen giyecek giderleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak ve teklif fiyata dâhil edilecektir. Söz konusu kıyafetler yüklenici tarafından, idare onayını aldıktan sonra personele dağıtılacaktır. Üniformada şirketi tanıyıcı isim, işaret ve logo bulunacaktır. Özel güvenlik şirketince kullanılacak üniforma ve üniformayı tamamlayan unsurlar ile teçhizat İçişleri Bakanlığı'nca onaylanmış olacaktır.

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu özel güvenlik işinde çalıştırılacak toplam personel sayısı 90 kişidir. Personelin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları %1 olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin“Yüklenici Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.14. Özel Güvenlik görevlilerinin, giyim ve teçhizat ücretleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yüklenici, personeline 5188 sayılı Kanuna ve ikincil mevzuatına uygun yazlık ve kışlık olmak üzere 2 takım kıyafet ve teçhizatlarını verecektir.

1. Yazlık:

Pantolon: 2 adet/kişi

Gömlek (kısa kollu): 2 adet/kişi

Ayakkabı: 1 çift/kişi

Çorap: 2 çift/kişi

Kep: 1 adet/kişi

1. Kışlık:

Pantolon: 2 adet/kişi

Gömlek (uzun kollu): 2 adet/kişi

Bot: 1 çift/kişi

Kravat: 2 adet/kişi

Mont: 1 adet/kişi

Kaban: 1 adet/kişi

Kazak: 1 adet/kişi

Eldiven: 1 çift/kişi

Çorap: 2 çift/kişi

Kep: 1 adet/kişi

Yağmurluk: 1 adet/kişi (göğüs ve koltuk altı hizasından beyaz fosforlu tek şeritli)

c) Teçhizat

Düdük: 1 adet/kişi

Düdük askısı: 1 adet/kişi

Kelepçe: 1 adet/kişi

Kelepçe kılıfı: 1 adet/kişi

Kemer: 1 adet/kişi

Jop: 1 adet/kişi

Jop Kılıfı: 1 adet/kişi

7.15.Yüklenici, Özel güvenlik hizmetini yürüten elemanlarda,

a) 25 adet el tipi metal detektörü,

b) 20 adet el feneri,

c) 20 adet ışıldak,

d) Bütün birimlerde haberleşmeyi sağlamak üzere 25 adet telsiz, kulaklık ve yaka mikrofonu bulundurulacaktır. Telsizler Müdürlüğümüzce kullanılan telsizlere uyumlu ve aynı kapasitede olacaktır… ” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin 90 güvenlik görevlisi ile 12 ay boyunca yapılacak özel güvenlik hizmeti olduğu, yaklaşık maliyetin işçilik, giyim ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderlerinden oluştuğu, giyim gideri hariç toplam asgari işçiliğin idare tarafından 1.748.074,47 TL olarak hesaplandığı, %20 kâr (348.340,36 TL) öngörüldüğü, kârsız yaklaşık maliyetin 1.793.952,87 TL olduğu,

Teklif tutarı 1.609.006,50 TL olan Furkan Güvenlik Ltd. Şti.nin teklifinin, geçici teminat mektubu sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif sahibi diğer tüm isteklilerin teklifinin idarece hesaplanan giyim hariç asgari işçilik maliyetini karşıladığı, teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin altında olan 5 istekliden 07.11.2012 tarihli yazılar ile “ teklif bileşenleri (giyim ile mali sorumluluk sigortası) ” hakkında aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği,

Aşırı düşük sorgulamasına cevap vermeyen 2 istekli olan ABS Özel Güvenlik Ltd. Şti.nin ve Aksaray Anadolu Özel Güv. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 3 isteklinin sunduğu açıklamaların ise uygun kabul edilerek ihalenin en düşük teklifi veren Yaşar Süslü Özel Güvenlik Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Par Özel Güvenlik Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunulan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde;

Teklif bileşenlerine ilişkin bir açıklama tablosunun sunulduğu,

Giyim gideri hariç işçilik maliyetini tevsik amacıyla 2 KİK işçilik hesaplama modülü çıktısının sunulduğu,

Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası maliyetini tevsik amacıyla, Dubai Group Sigorta A.Ş.nden alınmış bir fiyat teklifinin sunulduğu,

Giyim gideri için öngörülen toplam 20,70 TL’yi tevsik amacıyla bir adet maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) sunulduğu, maliyete dayalı açıklama yapıldığı ve teklif edilen birim fiyatların ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının yarısından daha fazla alış yapılmış olduğu, söz konusu tutanağın yetkili SMMM tarafından düzenlendiği ve her sayfanın taraflarca imzalanarak kaşelendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.12’nci maddesi gereğince isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda (Ek-O.7) maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulabileceği, bununla birlikte 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereğince özel güvenlik şirketlerinin faaliyet izin belgesi alabilmesi için faaliyet alanlarının münhasıran “koruma ve güvenlik hizmeti” olması gerektiği, anılan Kanun kapsamında faaliyet göstermek zorunda olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin malın ticareti ile iştigal etmemesi gerektiği için giyim bedelini tevsik amacıyla Ek-O.7 tutanağı ile satışlar üzerinden açıklama yapamayacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte söz konusu isteklinin giyime ilişkin aşırı düşük teklif açılamasını “aldığı mallara” dayandırarak Ek-O.7 tutanağı ile “maliyete dayalı açıklama” yapmasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında mevzuatın aradığı şartları taşıyan tevsik edici belgelerin sunulduğu görülmüş olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

A-1 Özel Güvenlik Ltd. Şti. tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunulan açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde;

Teklif bileşenlerine ilişkin bir açıklama yazısının sunulduğu,

Giyim gideri dâhil işçilik maliyetini tevsik amacıyla bir KİK işçilik hesaplama modülü çıktısının sunulduğu,

Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası maliyetini (141,75 TL) tevsik amacıyla, Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürlüğü’nden alınmış bir fiyat teklifinin sunulduğu,

Giyim gideri için öngörülen toplam 4.950,00 TL’yi tevsik amacıyla Kahraman Temizlik Tekstil-Ö. Devrim Kahraman’dan alınan 05.11.2012 proforma faturanın sunulduğu, sunulan bu faturanın SMMM tarafından onaylı olduğu ve üzerinde mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin yer aldığı, faturalardaki bilgileri teyit amacıyla bir maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) da sunulduğu, söz konusu tutanağın son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

Açıklama yazısında, işçilik maliyetine, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderine ve genel giderlere ilişkin olarak aşağıdaki tabloların yer aldığı;

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Özel Güvenlik Hizmeti Personeli İşçilik maliyeti (nakdi yol, nakdi yemek ve ayni giyim dâhil)

kişixay

90

12 (ay)

1.610,14

1.738.951,20

2

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma Maliyeti

kişixay

25

14,5 gün

39,23

14.220,87

KDV HARİÇ TOPLAM

1.753.172,07

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası

90 Kişi/ yıl

1

141,75

141,75

KDV HARİÇ TOPLAM

141,75

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Genel Giderler ve Kâr

247,05

KDV HARİÇ TOPLAM

247,05

Söz konusu isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin ise;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

90 Kişilik Özel Güvenlik Hizmet Alımı

kişi x ay

90

12

1.610,00

1.738.800,00

I. ARA TOPLAM(K.D.V Hariç)5

1.738.800,00

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalıştırılacak Özel Güvenlik Personeli

Gün (25kişix14,5)

362,5

39,23

14.220,87

2

90 Kişilik Özel Güvenlik Personelinin Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası

90 kişi/Yıl

1

540,00

540,00

II. ARA TOPLAM(K.D.V. Hariç)7

14.760,87

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

1.753.560,87

Şeklinde olduğu görülmektedir.

Anılan istekli tarafından sunulan KİK işçilik hesaplama modülünde giyim dâhil birim maliyet “1.610,14 TL” olarak yer almaktadır. Ancak söz konusu istekli tarafından işçilik için teklif edilen birim fiyatın (1.610,00 TL), açıklama kapsamında sunulan KİK işçilik hesaplama modülündeki tutardan daha düşük olduğu görülmüştür.

Bununla birlikte, birim fiyat teklif cetvelinde özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortası için teklif edilen birim maliyetin ve toplam maliyetin 540,00 TL olarak belirtildiği görülmektedir. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarın, toplam tutar olarak yazılması gerektiği dikkate alındığında, söz konusu istekli tarafından özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortası için teklif edilen birim fiyatın belirtilmemiş olduğu, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinin mevzuata uygun olarak hazırlanmadığı tespit edilmiştir.

A-1 Özel Güvenlik Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında mevzuatın aradığı şartları taşıyan tevsik edici belgelerin sunulduğu görülmekle birlikte, giyim gideri dâhil olarak teklif edilen işçilik maliyetinin, açıklama kapsamında belirtilen tutardan daha düşük olduğu ve özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortası için teklif edilen birim fiyatın belirtilmemesi nedeniylebirim fiyat teklif cetvelinin mevzuata uygun hazırlanmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak,söz konusu isteklinin teklifinin yukarıda belirtilen gerekçeler ile değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte ise de yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde görülmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin değişmediği dikkate alındığında,A-1 Özel Güvenlik Ltd. Şti.nin değerlendirme dışı bırakılması işleminin esasa etkili sonuç doğurmayacağı anlaşıldığından idare tarafından bu aşamada herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak; ihale üzerinde bırakılan Yaşar Süslü Özel Güv. Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Par Özel Güv. ve Kor. Hizm. Ltd. Şti., geçerli teklif olarak belirlenen A-1 Özel Güv. ve Kor. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin yapmış oldukları aşırı düşük açıklamaları yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

İhale üzerinde bırakılan istekli Yaşar Süslü Özel Güv. Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; ağırlıklı ortalama birim maliyeti, 1 adet pantolon için 0,01 TL, 1 adet gömlek için 0,01 TL, 1 adet kravat için 0,01 TL, 1 adet kazak için 0,01 TL, 1 adet mont için 0,01 TL, 1 adet kep için 0,01 TL, kemer için 0,01 TL ve bir çift ayakkabı için 0,01 TL olarak gösterilen, malın üreticisi olunması veya mala ilişkin alış veya satış yapılması durumunu gösteren, maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.7) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen ağırlıklı ortalama birim bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İhalede, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Par Özel Güv. ve Kor. Hizm. Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin tevsiki için; 1 adet pantolon için 0,70 TL, 1 adet gömlek için 0,60 TL, 1 adet kravat için 0,10 TL, 1 adet kazak için 1,00 TL, 1 adet mont için 1,20 TL, 1 adet kep için 0,10 TL, kemer için 0,20 TL ve bir çift ayakkabı için 1,20 TL birim fiyat üzerinden toplamda 410,00 TL fiyat öngören Emiroğlu Giyim İnş. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 08.11.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İhalede aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak geçerli teklif olarak kabul edilen A-1 Özel Güv. ve Kor. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin tevsiki için; 1 adet kep için 0,50 TL ve 1 çift çorap için 0,10 TL birim fiyatların belirtildiği Kahraman temz. Tekstil-Ö. Devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 05.11.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdiği proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, Yaşar Süslü Özel Güv. Eğt. Alarm ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Par Özel Güv. ve Kor. Hizm. Ltd. Şti. ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak geçerli teklif sahibi olarak belirlenen A-1 Özel Güv. ve Kor. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin, bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi