KİK Kararı: 2012/UH.III-5012

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/078
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 27.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-5012
BAŞVURU SAHİBİ:
Akdoğan Köm. Hay. Nakl İnş. Gıd.Tar. Oto. San.Tic. Ltd. Şti. Hazar Köm. Taah. Sağ. Tem. Gıda Hayv. Turz. Nak. Elektronik San. Tic. Ltd. Şti., KURTULUŞ MAH. ATATÜRK CAD. NO : 114/1 MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Avşaadası (Türkeli Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü, Denız Mahallesı Beledıye Caddesı 10 10940 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/163084 İhale Kayıt Numaralı "Temizlik Ve Çöp Toplama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Avşa Adası Türkeli Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 30.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Temizlik ve Çöp Toplama Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Akdoğan Köm. Hay. Nakl İnş. Gıd. Tar. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. - Hazar Köm. Taah. Sağ. Tem. Gıda Hayv. Turz. Nak. Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 04.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2012 tarih ve 41154 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4733 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak asgari işçilik maliyetinin hesaplandığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin (252.363,96 TL) de KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplanan asgari işçilik maliyetine eşit olduğu, ancak söz konusu modülün yanlış sonuç verdiği, el ile yapılan hesaplama ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 252.363,72 TL olduğu, asgari işçilik maliyetini karışılmadığı gerekçesiyle kendi teklifinin reddedildiği, ancak elde hesaplanan teklif bedelinin asgari işçilik maliyetini karşıladığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Temizlik ve Çöp Toplama

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

Toplam 9 işçi ile 01 Ocak 2013-31 Aralık 2013 tarihleri arası Temizlik ve Çöp Toplama Hizmet Alımı …” düzenlemesi,

Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tümü, isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sözleşme kapsamında çalıştırılacak 7 personele brüt asgari ücretin %85 fazlası, 2 personele brüt asgari ücretin %135 fazlası ödeme yapılması öngörülmüştür.

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir: %2,5” düzenlemesi yer almaktadır.

23.10.2008 tarihli ve 2008/DK.D-123 sayılı Düzenleyici Kurul Kararı ile “ 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ‘Prim oranları ve Devlet katkısı’ başlıklı 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ’malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %20'sidir. Bunun %9'u sigortalı hissesi, %11'i işveren hissesidir’; (f) bendinde, ‘Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82’nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın %12,5'idir. Bu primin %5'i sigortalı, %7,5'i ise işveren hissesidir.’ hükmü yer almaktadır. Genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esaslar, 28/8/2008 tarihli ve 26981 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Genel sağlık sigortası prim oranlarına yönelik düzenleme de bu Yönetmelik’in 13’üncü maddesinde yer almaktadır. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar için Yönetmelik’in bu maddesi 1/10/2008 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi için Düzenleyici Kurul Kararı alınmasına gerek görülmüştür.

Bu çerçevede, ‘malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi’ ile ‘genel sağlık sigortası primi işveren hissesi’ toplamında meydana gelen değişiklik sebebiyle;

1) İhale/son başvuru tarihi, 1/10/2008 tarihinden önce olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dâhil olmak üzere) 1/10/2008 tarihinden önce geçerli olan işveren sigorta primi oranının (‘malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi’ ile ‘genel sağlık sigortası primi işveren hissesi’ toplamı olan %18) esas alınmasına ve fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanun’una Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar çerçevesinde fiyat farkı hesaplanmasına,

2) İhale/son başvuru tarihi, 1/10/2008 ve sonrası olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde (Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi de dâhil olmak üzere) 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren geçerli olan işveren sigorta primi oranının (‘malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi’ ile ‘genel sağlık sigortası primi işveren hissesi’ toplamı olan %18.5) esas alınmasına… ” karar verilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin “ Toplam 9 işçi ile 01 Ocak 2013-31 Aralık 2013 tarihleri arası Temizlik ve Çöp Toplama Hizmet Alımı ” işi olduğu, çalıştırılacak 7 personele brüt asgari ücretin %85 fazlasının, diğer 2 personele de brüt asgari ücretin %135 fazlasının ödeneceği, ihale konusu işe ilişkin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranın %2,5 olduğu, ihale konusu işteki aşırı düşük teklif açıklamasına konu hususun yalnızca asgari işçilik maliyeti olduğu,

İdare tarafından KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak %3 sözleşme ve genel gider dâhil, kâr hariç yaklaşık maliyetin toplam 252.363,96 TL olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin 252.363,72 TL olduğu ve %3 sözleşme ve genel gider dâhil asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, ihalenin de teklif tutarı 252.363,96 TL olan Münir Temelli üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Modül tarafından yapılan hesaplama incelendiğinde %18,5 işveren sigorta primi, %2 işsizlik primi ve %2,5 risk prim oranı olmak üzere toplam %23 oranı dikkate alınarak işveren payının hesaplandığı ve yuvarlamanın tek aşamada yapıldığı, her bir oran üzerinden ayrı ayrı prim tutarı hesaplanmak suretiyle toplam prim tutarının belirlenmediği görülmüştür.

Sosyal Güvenlik Kurumu Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünce Kuruma gönderilen 03.12.2012 tarihli yazıda, işveren hisselerinin prime esas kazanç tutarı üzerinden 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinde belirtilen her bir sigorta koluna ait prim oranına göre ayrı ayrı hesaplanması, yuvarlamanın da her bir işlem sonucunda bulunan rakam üzerinden yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinde “Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

a) Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, %11'i işveren hissesidir.

...

c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre %1 ilâ %6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder.

...

f) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82’nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın %12,5'idir. Bu primin %5'i sigortalı, %7,5'i ise işveren hissesidir. Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanların genel sağlık sigortası primi, prime esas kazancın %12'sidir…” hükmü,

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “İşsizlik sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler” başlıklı 49’uncu maddesinde “İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46’ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 ve 82’nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından %1 sigortalı, %2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınır.

...

İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından, sigortalı ve işyeri bazında kayıtların tutulmasından, toplanan primler ile uygulanacak gecikme cezası ile gecikme zammının Fona aktarılmasından, teminat ve hak edişlerin prim borcuna karşılık tutulmasından, yersiz olarak alınan primlerin iadesinden Sosyal Güvenlik Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur...” hükmü,

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde “Primlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç, sigortalının, bir ay için prime esas tutulan kazancının otuzda biridir. Ancak günlük kazancın hesabına esas tutulan ay içindeki bazı günlerde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış sigortalının günlük kazancı, o ay için prime esas tutulan kazancının ücret aldığı gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükümleri, Sosyal Güvenli Kurumunun görüş yazısı ve anılan Şartname düzenlemesi çerçevesinde %11 oranındaki “malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi”, %7,5 oranındaki “genel sağlık sigortası primi”, %2 oranındaki “işsizlik sigortası primi” ve %2,5 oranındaki “kısa vadeli sigorta kolları primi” ayrı ayrı dikkate alınarak her bir işlem sonucunda yuvarlama yapılarak gerçekleştirilen hesaplama neticesinde modülden farklı değerlerin ortaya çıktığı görülmüştür.

Öte yandan 5510 sayılı Kanun’un anılan maddesinde primlerin hesabına esas tutulacak günlük kazancın, sigortalının bir ay için prime esas tutulan kazancının otuzda biri olduğu hüküm altına alındığından, günlük ücrete ait prim hesabında prime tabi ücretin 30’da biri üzerinden işveren payı hesaplanmış ve bulunan bu tutara %3 sözleşme ve genel gider dâhil edilerek birim fiyatlara ulaşılmıştır. Asgari işçilik maliyetinin elde ve KİK işçilik modülü ile hesaplanmasındaki işveren hissesi farkını gösteren tablolar aşağıda yer almaktadır.

TABLO-1;

7 kişi (Brüt Asgari Ücretin %85 fazlası)

KİK İşçilik Modülü

Hesaplaması

El ile Yapılan

Hesaplama

Prime Tabi Ücretler

1.739,93 TL

1.739,93 TL

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranı (A)

%2,5

%2,5

Malullük Yaşlılık ve Ölüm Prim Oranı (B)

%11

%11

Genel Sağlık Prim Oranı (C)

%7,5

%7,5

İşsizlik Sigortası İşveren Payı Oranı (D)

%2

%2

İŞVEREN PAYI TOPLAMI

Yuvarlama ((A+B+C+D)x1.739,93) =400,18

Yuvarlama(Ax1.739,93)+

Yuvarlama(Bx1.739,93)+

Yuvarlama(Cx1.739,93)+

Yuvarlama(Dx1.739,93)=400,18

TABLO-2;

2 kişi (Brüt Asgari Ücretin %135 fazlası)

KİK İşçilik Modülü

Hesaplaması

El ile Yapılan

Hesaplama

Prime Tabi Ücretler

2.210,18 TL

2.210,18 TL

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranı (A)

%2,5

%2,5

Malullük Yaşlılık ve Ölüm Prim Oranı (B)

%11

%11

Genel Sağlık Prim Oranı (C)

%7,5

%7,5

İşsizlik Sigortası İşveren Payı Oranı (D)

%2

%2

İŞVEREN PAYI TOPLAMI

Yuvarlama ((A+B+C+D)x2.210,18)

=508,34

Yuvarlama(Ax2.210,18)+

Yuvarlama(Bx2.210,18)+

Yuvarlama(Cx2.210,18)+

Yuvarlama(Dx2.210,18)=

508,33

Brüt Asgari Ücretin %85 fazlasını alacak 7 kişi için aylık işçilik hesabında esas alınacak birim fiyatın;

Prime Tabi Ücret

1.739,93

İşveren Payı

400,18

Toplam

2.140,11

%3 sözleşme ve genel gider dâhil toplam tutar

2.204,31

Brüt Asgari Ücretin %135 fazlasını alacak 2 kişi için aylık işçilik hesabında esas alınacak birim fiyatın;

Prime Tabi Ücret

2.210,18

İşveren Payı

508,33

Toplam

2.718,51

%3 sözleşme ve genel gider dâhil toplam tutar

2.800,07

Şeklinde olduğu, Anılan Kanun hükümleri ve Sosyal Güvenlik Kurumunun görüş yazısı çerçevesinde yapılan hesaplama neticesinde kârsız yaklaşık maliyet tutarına eşit olan %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin elde hesaplanması neticesinde toplam 252.363,72 TL olarak bulunduğu,

İşçiler

Teklif edilmesi gereken asgari birim fiyat

İşin Süresi

7 kişi (Brüt Asgari Ücretin %85 fazlası)

2.204,31

15.430,17

12 ay

185.162,04

2 kişi (Brüt Asgari Ücretin %135 fazlası)

2.800,07

5.600,14

12 ay

67.201,68

Toplam

252.363,72

KİK işçilik modülü dikkate alınarak 252.363,96 TL şeklinde idarece tespit edilen kâr hariç yaklaşık maliyetin hatalı olduğu, aradaki farkın işveren sigorta primi oranı içerisinde yer alan “malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi işveren hissesi” ile “genel sağlık sigortası primi işveren hissesi”nin ayrı ayrı hesaplanması sonucunda ortaya çıkan farklı yuvarlamalardan kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “…Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

…

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4…Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin anılan maddesi uyarınca hakediş ödemelerinin teklif edilen birim fiyatlar dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca da asgari işçilik tutarlarının altında ücret ödemesi mümkün bulunmamaktadır.

KİK İşçilik Modülünün bilgi amaçlı olması ve elde yapılan hesaplamanın doğru sonuç vermesinden ötürü, aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde elde yapılan hesaplama neticesinde elde edilen asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderler dâhil toplamının (252.363,72 TL) dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Netice itibarıyla, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemi için başvuru sahibi tarafından teklif edilen tutarların, elde yapılan hesaplama sonucu bulunan %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetlerine eşit olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği sonucuna varılmış olup söz konusu iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Akdoğan Köm. Hay. Nakl İnş. Gıd. Tar. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. - Hazar Köm. Taah. Sağ. Tem. Gıda Hayv. Turz. Nak. Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi