KİK Kararı: 2012/UH.III-5007

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/078
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 27.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-5007
BAŞVURU SAHİBİ:
Tuarek Taşımacılık Turizm İnşaat Tekstil Temizlik Ve Gıda Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., PİRİ MEHMET PAŞA MAH. HAYDAR ARSLAN SOK. NO : 25/2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aile Ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü, Karakas Mahallesı 100.Yıl Caddesı Vılayet Bınası B Blok Kat:2 39100 KIRKLARELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/151676 İhale Kayıt Numaralı "Araç Kiralama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından 21.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Tuarek Taşımacılık Turizm İnşaat Tekstil Temizlik ve Gıda Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin 04.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2012 tarih ve 41068 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4708 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu iş kapsamında istenen araçların il içerisinde ve dışında ticari amaçlı yük taşıma işi yapacağı, dolayısıyla ihaleye katılacak isteklilerden K1 yetki belgesinin sunulmasının istenmesi gerektiği,

2. İhale komisyonunca işçilik maliyetinin 16.721,00 TL olarak açıklandığı, ihaleye sunulan tekliflerin ise bu maliyetin altında kaldığı, ayrıca İdari Şartname’de asgari ücretin % kaç fazlası verileceğinin, giyim gideri içerisinde neler olacağının, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının belirtilmediği, söz konusu hususların incelenmesi gerektiğiiddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından 12.11.2012 tarihli dilekçe ile ihale dokümanında K1 yetki belgesinin istenmemiş olmasının ilgili mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 14.11.2012 tarihli kararı ile şikâyet başvurusunun uygun bulunmadığı, başvuru sahibi tarafından ihaleye teklif verildiği, 30.11.2012 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edilen 26.11.2012 tarihli kesinleşen ihale kararına karşı 04.12.2012 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyete ilişkin olarak alınan 05.12.2012 tarihli kararın 06.12.2012 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edilmesi üzerine başvuru sahibinin 12.12.2012 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55 inci maddesinde: idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya işlemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Başvuru sahibinin 12.11.2012 tarihinde yaptığı ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurusuna ilişkin olarak idarece alınan 14.11.2012 tarihli karara karşı, kararın bildiriminden sonraki on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 12.12.2012 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinin altıncı fıkrasında; “İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin İdari Şartname’de asgari ücretin % kaç fazlası verileceğinin, giyim gideri içerisinde neler olacağının, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının belirtilmediği, söz konusu hususların incelenmesi gerektiği yönündeki iddiasının ihale dokümanına itiraz mahiyetinde olduğu anlaşılmaktadır. Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir. İhaleye teklif veren başvuru sahibinin teklif mektubunda, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiğine dair beyanda bulunduğu ve teklifini buna göre vermiş olduğu, bu nedenle bu aşamadan sonra ihale dokümanına yönelik itirazen şikâyet ehliyetinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, 4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde yer alan “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü uyarınca, dokümana yönelik başvurular, ihale dokümanının satın alındığı tarihten sonraki on gün içindeve ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceğinden, 03.11.2012 tarihinde ihale dokümanı satın alan başvuru sahibinin anılan iddiasına yönelik başvurusunun süre yönünden de uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, söz konusu iddiaya yönelik başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ihaleye sunulan tekliflerin işçilik maliyetinin altında kaldığı yönündeki iddiasına yönelik inceleme de aşağıdaki gibidir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükmüne göre ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği anlaşılmaktadır. Aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi ve sorgulanmasına yönelik bu genel hüküm dışında ikincil mevzuatta personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde ve yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine yönelik özel düzenlemeler yapılmıştır. Kamu ihale mevzuatında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin ne şekilde belirleneceğine dair ise açık bir düzenleme bulunmamakta, ancak Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararlarında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında kalan teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği belirtilmiştir.

İdarece tespit edilen yaklaşık maliyet tutarının, maliyetin hesaplanma yöntemi göz önüne alındığında, kâr dahil maliyet olduğu kabul edilmelidir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesine göre, yüklenici kâr oranının azami % 20 olarak belirlenebileceği dikkate alındığında, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kar içerdiği kabulünden hareket edilmesi gerekmektedir.

İdarece yaklaşık maliyetin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 2012/21 sayılı Genelgesi esas alınarak toplam 56.700,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının ayrıca belirtilmediği görülmüş, yaklaşık maliyet tutarından idarelere tanınan azami % 20 kâr oranı düşüldüğünde 47.250,00 TL’ye ulaşılmıştır. İhaleye sunulan tekliflerin bu tutarın üzerinde olduğu görüldüğünden idarece ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağından, anılan istekli tarafından öngörülen işçilik maliyeti ile ilgili bir değerlendirme yapılması imkânı bulunmamaktadır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi