KİK Kararı: 2012/UH.III-4906

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/076
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 20.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-4906
BAŞVURU SAHİBİ:
Azık Yemek San. Tic. A.Ş., MOLLA GÜRANİ MAHALLESİ KAPTAN SİNAN SOKAK NO:1/2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Dr. Ayten Bozkaya Spastik Çocuklar Hastanesi ve Rehabilatasyon Merkezi, Altınova Mah. Yolgör Sok. 016240 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/136411 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı 12 Ay Süre İle (01/01/2013-31/12/2013 Tarihleri Arası) Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Dr. Ayten Bozkaya Spastik Çocuklar Hastanesi ve Rehabilatasyon Merkezitarafından 02.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013 Yılı 12 Ay Süre İle (01/01/2013-31/12/2013 Tarihleri Arası) Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Azık Yemek San. Tic. A.Ş.nin 21.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 05.12.2012 tarih ve 40065 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4530 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sona erdirilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2013 Yılı 12 Ay Süre İle (01/01/2013-31/12/2013 Tarihleri Arası) Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek 5812 / 12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek: 27996 / 1 md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ 1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmüyer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin yanı sıra hastane mutfağında yüklenici tarafından yapıldığı idare tarafından tespit edilen elektrik tüketimi, su tüketimi, yemek ısıtma gideriyle birlikte hijyenik su sağlanması gideri, yemekhane masa (13 adet) örtüleri ve yemekhanede kullanılan bardak, sürahi (cam), tuzluk, biberlik, baharatlık, kürdanlık, yağdanlık, limonluk, peçete vb. giderler her türlü sigorta ve sigorta giderleri teklif birim fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük teklifler başlıklı 38’nci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaları, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işini yerine getirmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendireceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde de bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin, geçmiş yıllarda alınan hizmete ilişkin birim fiyatların yıllık ortalama %10 TÜFE farkı ilave edilerek güncellenmesi ve piyasada bu alanda faaliyet gösteren üç firmadan farklı kahvaltı ve yemek öğünleri için alınan fiyatlar ve benzer bir alımı daha önce yapmış diğer bir idareden (Bursa Zübeyde Hanım Doğumevi) alınan birim fiyatların ortalaması hesaplanmak suretiyle toplam 367.212,50 TL olarak tespit edildiği ve idarece yaklaşık maliyet tespitinde herhangi bir kâr oranı öngörülmediği anlaşılmıştır.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer veya sorgulama kriteri bulunmamakla beraber, istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, yaklaşık maliyet tutarından (367.212,50 TL) istikrar kazanmış Kurul Kararları uyarınca % 20 kâr tutarının çıkarılması ile ulaşılan kârsız yaklaşık maliyetin (367.212,50 /1,20 =) 306.010,42 TL olduğu, bu tutarın altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu tarafından 05.11.2012 tarihinde alınan kararla, herhangi bir istekliden teklifine ilişkin açıklama istenilmeksizin ihalenin sonuçlandırıldığı görülmüştür.

Şikâyete konu ihaleye sunulan tekliflere bakıldığında, ihale üzerinde kalan istekli Özenez Gıda Sanayi Şeref ÖRENLER’in teklif tutarının 286.787,50 TL, ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi Egemen SANCAR Yemek Sanayi’nin teklif tutarının 291.000,00 TL ve başvuru sahibi Azık Yemek Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin teklif tutarının ise 296.437,50 TL olduğu ve kârsız yaklaşık maliyetin (306.010,42 TL) altında teklif veren bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan istekli Özenez Gıda Sanayi Şeref ÖRENLER’in, ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi Egemen SANCAR Yemek Sanayi’nin ve Azık Yemek Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak tekliflerinin yeniden değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi