KİK Kararı: 2012/UH.III-4831

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/075
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 18.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-4831
BAŞVURU SAHİBİ:
Akmak İnşaat Tesisat San. ve Tic. Ltd. Şti., ATATÜRK CADDESİ HAVUZLAR SOKAK NO:9/13 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü (1. Bölge Müdürlüğü), Hamidiye Mah. Kemerburgaz Cad. No:170 34408 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/132472 İhale Kayıt Numaralı "Karayolları 1.Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Şube Ve Bakım İşletme Şeflikleri İle Bağlı Yerler, Şantiyeler Ve Köprü Başmühendislikleri Binalarındaki Kalorifer Tesisatlarının Bakımı, Onarımı Ve Çalıştırılması Hizmet Alımı İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü - 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Şube ve Bakım İşletme Şeflikleri ile Bağlı Yerler, Şantiyeler ve Köprü Başmühendislikleri Binalarındaki Kalorifer Tesisatlarının Bakımı, Onarımı ve Çalıştırılması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Akmak İnşaat Tesisat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2012tarih ve 39896sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4503sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin birim fiyat teklif cetvelinin 66 ve 75 sıra nolu kalemlerinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu iş kalemlerinin müstakil pozlar olmadığı, bazı iş kalemleri kapsamında temin edilecek borulara ait montaj malzemelerine ilişkin olduğu, ihale dokümanında özel poz olarak belirlenmiş olan bu iş kalemlerine ilişkin poz tarifinin de verilmediği ve Teknik Şartname’de özel pozlar için piyasa araştırmasına göre teklif verileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda ölçü birimi “metre” olmayan boru montaj malzemelerinin birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen “metre” birimi üzerinden piyasa araştırması yapılamayacağından ve boru montaj malzemelerine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatlarında ölçü birimi “%” şeklinde belirlenmiş olduğundan, 66 ve 75 numaralı iş kalemleri için bu kalemlerin ait oldukları boru teminine ilişkin kalemlere yazmış oldukları teklif tutarları toplamının % 45’ini hesaplayarak teklif verdikleri, sonuç olarak anılan iş kalemlerinde uyguladıkları hesaplama şeklinin poz tariflerine uygun olduğu ve ortaya çıkan durumun teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmadığı, bu itibarla tekliflerinde aritmetik hata bulunmadığı, diğer taraftan bahse konu iş kalemlerinin ölçü birimi metre olarak kabul edilse dahi idarece bu kalemlere ilişkin yaklaşık maliyet oluşturulurken “metre” birimi üzerinden hesaplama yapılamayacağından bu konuda çelişkiler bulunduğu, hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede söz konusu iş kalemlerinin yapım işine ilişkin olduğu hususu ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin birim fiyat tariflerinin idarelerce ihtilafa meydan vermeyecek biçimde hazırlanacağını belirten sekizinci maddesi çerçevesinde bu durumların mevzuata aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikâyete konu ihalede, başvuru sahibinin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinin 66’ncı ve 75’inci iş kalemlerinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetvelinin şikâyete konu durumla ilgili bölümleri aşağıda yer almaktadır:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

…

58

1/2" PN 20 Polipropilen Boru

Mt

1.000

59

3/4" PN 20 Polipropilen Boru

Mt

1.000

60

1" PN 20 Polipropilen Boru

Mt

1.000

61

1 1/4 " PN 20 Polipropilen Boru

Mt

500

62

1 1/2" PN 20 Polipropilen Boru

Mt

500

63

2" PN 20 Polipropilen Boru

Mt

500

64

2 1/2" PN 20 Polipropilen Boru

Mt

500

65

3" PN 20 Polipropilen Boru

Mt

300

66

Boru Mont. Malz. Bedeli

(58,59,60,61,62,63,64 ve 65 sıra nolu pozlar için)

Mt

5.300

67

Alimünyum Folyolu Polipropilen boru 1/2"

Mt

1.000

68

Alimünyum Folyolu Polipropilen boru 3/4"

Mt

1.000

69

Alimünyum Folyolu Polipropilen boru 1"

Mt

1.000

70

Alimünyum Folyolu Polipropilen boru 1 1/4"

Mt

500

71

Alimünyum Folyolu Polipropilen boru 1 1/2"

Mt

500

72

Alimünyum Folyolu Polipropilen boru 2"

Mt

500

73

Alimünyum Folyolu Polipropilen boru 2 1/2"

Mt

500

74

Alimünyum Folyolu Polipropilen boru 3 "

Mt

300

75

Boru Mont. Malz. Bedeli (67,68,69,70,71,72,73 ve 74 sıra nolu pozlar için)

Mt

5.300

4 Hesaplama yapılırken her bir iş kaleminin miktar sütunundaki/sütunlarındaki rakam/rakamlar ile teklif edilen birim fiyat çarpılarak o iş kalemine ait teklif tutarı bulunacaktır.

Birim fiyat teklif cetvelinin yukarıda yer verilen bölümlerinden görüldüğü üzere, başvuru sahibinin aritmetik hata yaptığı idarece tespit edilen, 66’ncı iş kalemi kendisinden önceki sekiz iş kalemi kapsamında temin edilecek olan muhtelif çaplarda polipropilen borulara ait boru montaj malzemelerinin, 75’inci iş kalemi ise kendisinden önceki sekiz iş kalemi kapsamında temin edilecek olan muhtelif çaplarda alimünyum folyolu polipropilen borulara ait boru montaj malzemelerinin teminine ilişkindir. Söz konusu boru montaj malzemesine ilişkin iş kalemlerinin ölçü birimin “metre” olarak belirlendiği, miktarlarının ise ait oldukları borulara ilişkin iş kalemlerinin miktarlarının toplanması sonucunda elde edildiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, idarece oluşturulan birim fiyat teklif cetveli, isteklilerin boru montaj malzemesine teklif edeceği birim fiyatı, bir metre borunun montajı için gereken miktarda boru montaj malzemesine karşılık gelen bedeli esas alarak oluşturmasını gerektirmektedir. Bu kapsamda, ihale dokümanında bir metre borunun montajı için ne miktarda boru montaj malzemesi kullanılacağına ilişkin bir düzenleme olup olmadığı hususu incelendiğinde, doküman kapsamında birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerine ilişkin olarak herhangi bir tarife yer verilmemekle birlikte Özel Teknik Şartname’nin (D) bölümünün 16’ncı maddesinde “Poz numaraları verilen malzemeler için; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatları kitabındaki malzemelerin tariflerine göre teklif verilecektir. Özel pozlar için ise piyasa araştırmasına göre teklif verilecektir. Malzeme için kesinlikle fiyat farkı verilmeyecektir.” düzenlemesine yer verildiği veidareye yapılan bir başvuru üzerine de 12.10.2012 tarihli zeyilname ile Özel Teknik Şartname’nin söz konusu maddesinin sonuna “Birim Fiyat Teklif Cetvelinde görülmeyen birim fiyat poz numarları ile ilgili liste ektedir.” cümlesi eklenerek,anılan Şartname’de “İş Kalemlerine ait Poz Numaralarını Gösteren Liste”ye yer verildiği tespit edilmiştir.

Bahse konu listede, şikâyete konu duruma sebebiyet veren 66’ncı iş kalemi için “204-3300” poz numarası belirtilmiş, 75’inci iş kalemi ve bu kalemle ilgili 67-74 numaraları aralığındaki kalemler için ise poz numarası belirtilmeyerek “özel” poz olduğu ifade edilmiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 204-3300 pozu için yayımlanmış olduğu birim fiyat tanımı “Bina içinde fizyoterm kaynak ve vidalı olarak döşenmiş polipropilen boru montaj malzemesi bedeli. (% 45 zamlı ödenecektir)” şeklinde yapılmış ve bu poza ilişkin birim fiyat % 45 olarak belirtilmiştir.

Başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde ise, miktar ve birimi 5.300 metre olan 66’ncı kalemde 15.160,00 TL birim fiyat teklif edildiği, ancak kaleme ait toplam tutar hanesine bu iki sayının çarpımı olan 80.348.000,00 TL yerine 6.822,00 TL bedel yazıldığı, aynı şekilde miktar ve birimi 5.300 metre olan 75’inci kalemde 36.230,00 TL birim fiyat teklif edildiği halde kaleme ait toplam tutar hanesine bu iki sayının çarpımı olan 192.019.000,00 TL yerine 16.303,50 TL bedel yazıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 66’ncı ve 75’inci kalemlere teklif edilen birim fiyatların (15.160,00 ile 36.230,00) ilgili oldukları 58-65 ve 67-74 numaralı iş kalemlerine ait “tutarı” adlı sütunda bulunan sayıların toplamı olduğu, 66’ncı ve 75’inci kalemlere teklif edilen toplam tutarlara ise (6.822,00 ile 16.303,50) bahse konu birim fiyatların 0,45 ile çarpılması neticesinde ulaşıldığı tespit edilmiştir.

Son olarak, idarece yaklaşık maliyet oluşturulurken, 66’ncı iş kalemine ait yaklaşık maliyetin 58-65 numaralı iş kalemlerine ilişkin maliyetlerin toplamı olan 28.062,00 TL’lik tutar 0,45 ile çarpılarak 12.627,90 TL tutarında, 75’inci iş kalemine ait yaklaşık maliyetin ise 67-74 numaralı iş kalemlerine ilişkin hesaplanan maliyetlerin toplamı olan 109.500,00 TL’lik tutar 0,45 ile çarpılarak 49.275,00 TL tutarında hesaplandığı görülmüştür. Dolayısıyla yaklaşık maliyet oluşturulurken 66’ncı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımlamış olduğu birim fiyat tarifinin esas alındığı, yayımlanmış tarifi bulunmayan 75’inci iş kalemi için de 66’ncı kalem için yapılan hesaplamanın esas alındığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan, söz konusu iş kalemleri için ölçü biriminin metre olarak belirlenmesinin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında bir etkisi bulunmamakta, toplam boru teminine ilişkin yaklaşık maliyet tutarının % 45’i alınarak montaj malzemelerinin yaklaşık maliyeti doğru şekilde hesaplanabilmektedir. Bu noktada, isteklilerce de ölçü biriminden bağımsız olarak söz konusu iş kalemlerine ilişkin toplam teklif tutarlarının hesaplanması mümkün olmakla birlikte, teklif edilecek birim fiyatın birim fiyat teklif cetvelindeki ölçü birimi ve buna bağlı olarak miktar dikkate alınarak yazılmasının gerektiği belirtilmelidir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “ Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “ Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5.1’inci maddesinde “Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat ile yapılan tespitler çerçevesinde, henüz ihaleye teklif verilmeden önce ihale dokümanında yer alan standart birim fiyat teklif cetvelinde bir hata, eksiklik veya tereddüt doğuran husus yer aldığı düşünülüyorsa, bu hususa ilişkin olarak öngörülen koşullara uygun şekilde idareye şikâyet başvurusunda veya açıklama talebinde bulunulabileceği halde başvuru sahibi Akmak İnşaat Tesisat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin böyle bir başvuruda bulunmadığı ve birim fiyat teklif cetvelinin 66’ncı ve 75’inci kalemlerinde yer verdiği çarpımların hatalı olması nedeniyle teklifinde aritmetik hata bulunduğunun açık olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın birim fiyat sistematiğinde boru montaj malzemesine ilişkin birim fiyatların ilgili oldukları ana malzemeye ilişkin iş kalemleri toplam tutarının oranı (%) şeklinde ifade edildiği, bu kapsamda başvuruya konu ihalede söz konusu iş kalemlerine konu boru montaj malzemelerinin ölçü biriminin “metre” şeklinde tespit edilmesinin anılan Bakanlığın belirlediği sistematiğe uymasa da, bir metre borunun döşenmesi sırasında gerekecek miktarda malzemeyi ifade ettiği ve tereddüde yol açmadığı, bu itibarla isteklilerce, ihale dokümanı kapsamında poz numarası belirtilen 66’ncı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımladığı birim fiyat tarifine uygun şekilde, söz konusu Bakanlıkça yayımlanmış olan bir tarifi bulunmayan ve idarece de tarif edilmeyen 75’inci iş kalemi için ise piyasa araştırması doğrultusunda tespit ettikleri oranda bu kalemlere teklif edilmek istenen toplam fiyat belirlenerek, bu toplam fiyatlara ulaşacak şekilde birim fiyat satırının doldurulmasının gerektiği anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin teklifinin aritmetik hata içermesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki başvuru sahibinin iddia ettiği gibi birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hatanın, şikâyete konu duruma sebebiyet veren iş kalemlerinin ölçü birimi bakımından arz ettikleri kendilerine has özelliklerden kaynaklandığının, bahse konu hatanın öngörülen anlamda ve türde bir aritmetik hata olmadığının değerlendirilmesi durumunda, bu değerlendirmenin gerçekleştirilen işlere ilişkin hakediş ödemelerinin, yüklenici tarafından birim fiyat teklif cetvelinde o işin karşılığında teklif edilmiş olan birim fiyatlar üzerinden hesaplanarak yapılacağıbaşvuruya konu ihalede fazla ödemelere sebebiyet verebileceği de göz önünde bulundurulması gerekli olan bir husustur.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi