KİK Kararı: 2012/UH.III-4830

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/075
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 18.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-4830
BAŞVURU SAHİBİ:
Eray Temizlik Hizmetleri Tur. İnş. Mak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., CİHANGİR MAHALLESİ TALATPAŞA CADDESİ AVCI ÇIKMAZI KÜÇÜK SOKAK NO:3/4 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Afyonkarahisar Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü, Karaman Mahallesi Albay Reşat Çiğiltepe Cad. No:11 03100 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/130800 İhale Kayıt Numaralı "Afyonkarahisar İli 1. Bölgesindeki Mahalle, Cadde Ve Sokakaların Temizlenmesi, Çöp Ve Curuflarının Toplanması Ve Nakliyesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Afyonkarahisar Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğütarafından 30.10.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Afyonkarahisar İli 1. Bölgesindeki Mahalle, Cadde ve Sokakların Temizlenmesi, Çöp ve Cüruflarının Toplanması ve Nakliyesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Eray Temizlik Hizmetleri Tur. İnş. Mak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 23.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.11.2012tarih ve 39210sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4428sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sona erdirilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarî Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Afyonkarahisar İli 1. Bölgesindeki Mahalle, Cadde ve Sokakların Temizlenmesi, Çöp ve Cüruflarının Toplanması ve Nakliyesi İşi” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

…

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ekinde; 1 adet Formen, 8 adet Çavuş, 21 adet Şoför (kamyon), 5 adet Şoför (cüruf), 2 adet şoför (süpürge ve arazöz), 2 adet Şoför (denetim), 125 adet düz işçi ve 52 adet arka işçinin, iş kapsamında çalışacağıifade edilmiş, Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde, tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin; işçilik hesaplama modülü ve piyasa fiyat araştırması esas alınarak, işçiliğe ilişkin kalemlere de kâr eklenmesi suretiyle, % 20 kâr dahil toplam 6.425.391,50 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük teklifler başlıklı 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaları, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işini yerine getirmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendireceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarını düzenleyen 79.4’üncü maddesinde, ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde, asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca, teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenileceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiştir.

İhale komisyonu tarafından 07.11.2012 tarihinde alınan kararla, herhangi bir istekliden teklifine ilişkin açıklama istenilmeksizin ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, yaklaşık maliyet tutarından (6.425.391,50 TL) idarece öngörülen % 20 kâr tutarının çıkarılması ile ulaşılan kârsız yaklaşık maliyetin (6.425.391,50/1,20 =) 5.354.492,92 TL olduğu, bu tutarın altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihaleye sunulan tekliflere bakıldığında, Şahinoğulları Nakliyat Hafriyat İnşaat Otomotiv Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı, Yüntaş Akaryakıt Gıda İçecek Turizm Mermer Elek. Nak. San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin süresinin sona erdiği gerekçesiyle, bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İhale üzerinde kalan istekli Hastürkler Taşımacılık Oto Alım Satım Kömür Temizlik Sulama İnşaat Malzemeleri Gıda Maddeleri Akaryakıt Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 4.499.050,10 TL teklif verildiği, bu tutarın kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, yine teklif bedelleri kârsız yaklaşık maliyetin altında olan, ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi İştem Temizlik Hizmetleri Tur. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 4.609.149,50 TL teklif verildiği, ihaleye geçerli teklif veren Sektör Temizlik Taşımacılık Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 4.684.890,00 TL teklif verildiği, Çetiner Temizlik Nakliyat Taşımacılık Ormancılık Maden Makine Otomotiv Gıda İnşaat Taahhüt İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 4.949.508,50 TL teklif verildiği ve Hüseyin Çoban İnşaat Temizlik Taahhüt Tıbbi Malzeme Bilgisayar Güvenlik Turizm ve Hizmet Müteahhitliği Tic. Ltd. Şti. tarafından 5.146.407,34 TL teklif verildiğinden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiası yerinde görülmüştür.

Diğer yandan, başvuru sahibinin itîrazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği, ihale konusu işin önceki dönem ihalesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, oysa başvuruya konu ihalede sorgulama yapılmadığı, bu ikili durumun idarenin tarafsız davranma ilkesine aykırı hareket ettiği kanısını uyandırdığı iddiasına ilişkin olarak; mevzuat gereği aşırı düşük teklif sorgulamasının yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu belirlenen isteklilere yapıldığı, ihale konusu iş veya dönemle ilgili olmadığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin bu hususuna ilişkin iddiasının hukuki dayanağı olmadığı anlaşılmış olup, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kârsız yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif veren ihale üzerinde kalan Hastürkler Taşımacılık Oto Alım Satım Kömür Temizlik Sulama İnşaat Malzemeleri Gıda Maddeleri Akaryakıt Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi İştem Temizlik Hizmetleri Tur. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti, Sektör Temizlik Taşımacılık Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., Çetiner Temizlik Nakliyat Taşımacılık Ormancılık Maden Makine Otomotiv Gıda İnşaat Taahhüt İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Hüseyin Çoban İnşaat Temizlik Taahhüt Tıbbi Malzeme Bilgisayar Güvenlik Turizm ve Hizmet Müteahhitliği Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması suretiyle tekliflerin yeniden değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi