KİK Kararı: 2012/UH.III-4829

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/075
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 18.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-4829 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Lider İnş. Tem. Gıda Nak. Peyzaj Özel Güv. Sist. Taahhüt Oto. İth. İhr. San. Ve Tic.Ltd. Şti., REFAHİYE MAH. 3. SK. SALİHOĞLU APT. NO : 16/1 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Şanlıurfa Belediyesi Destek Hizmetler Müdürlüğü, Atatürk Mah. Atatürk Bul. Cad. 66 63100 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/119870 İhale Kayıt Numaralı "Park Ve Bahçe Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Belediyesi Destek Hizmetler Müdürlüğütarafından 10.10.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Park ve Bahçe Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Lider İnş. Tem. Gıda Nak. Peyzaj Özel Güv. Sist. Taahhüt Oto. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.11.2012tarih ve 37260sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4168sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde kalan İş Ortaklığı’nın sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin İdarî Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer alan benzer iş tanımı ile birebir uyuşmadığı, ortaklardan, Karatoprak Nakliyat (Ahmet Karatoprak) firmasının sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin ise farklı bir işe ait olabileceği ve bu firmanın bilanço oranlarının yetersiz olduğu,
İhale üzerinde kalan İş Ortaklığı’ndaki firmaların iş deneyimlerinde malzeme veya makine ile yapılan hizmet işi varsa, bu hizmetlerin ayrıştırılması ve o şekilde hesaplanması gerektiği, İdari Şartname’de belirlenen asgari iş deneyim tutarlarının karşılanmadığı söz konusu ise tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
İhale üzerinde kalan İş Ortaklığı’nı oluşturan firmaların ortaklıkları oranında sunması gerekli her bir cironun hisse oranlarına bakılarak yeniden hesaplanması bu oranların tutmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
İdarece yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan tekliflerin tespit edilip aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, sorgulama yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarî şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

_“2.1._İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Park ve Bahçe Hizmet Alımı” düzenlemesi,

İdarî Şartname’nin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde,

“7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Personel hizmet alımı, Park Bahçe ve refüjlerin Bakımı, Temizlenmesi ve Sulanması İşleri kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ (1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) (Değişik: 27996 / 5 md.) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) (Değişik: 27996 / 5 md.) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

…

(2) (Değişik: 27996 / 5 md.) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) (Değişik: 27996 / 5 md.) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde, yaklaşık maliyetin %25’i ile % 50’si aralığında, idarece belirlenecek parasal tutardan az olmamak üzere,

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması istenir.

(4) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde 2/5’i alınarak hesaplanır ve bu oranlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar yeterlik kriteri olarak öngörülür.

(5)(Değişik: 27996 / 5 md.) İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdarî Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70?ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10?unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30?undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’de, iş deneyim belgesi tutarının teklif bedelinin yüzde 30’undan az olmaması ve iş deneyim belgesinin, benzer iş olarak belirlenen personel hizmet alımı, park bahçe ve refüjlerin bakımı, temizlenmesi ve sulanması işlerine ilişkin olması gerektiği düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu görülmüş, benzer iş olarak “Personel hizmet alımı, Park Bahçe ve refüjlerin Bakımı, Temizlenmesi ve Sulanması” işlerinin kabul edileceği düzenlenmiş olup, ihale üzerinde kalan İş Ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin dayanağını oluşturan ihalelerde ise işin konusunu “Makine ve ekipmanlı genel temizlik”, “Gönderilerin işlenmesi, taşınması ve dağıtılması hizmeti” ve “Park bahçe ve refüjlerin sulaması hizmet alımı” işlerinin oluşturduğu görülmüştür.

İhale üzerinde kalan İş Ortaklığı tarafından üç adet iş deneyim belgesi sunulduğu görülmüştür. Bu kapsamda Babacan Öğr. Ser. San. Tic. Ltd. Şti. (Pilot Ortak % 51) tarafından sunulan iş bitirme belgesinin 06.01.2012 tarihli olduğu, Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü tarafından düzenlendiği, anılan belgede yer alan 1.215.211,20 TL olan ilk sözleşme bedelinin tamamının gerçekleştirildiği ve KDV hariç belge tutarının 1.319.290,90 TL olduğu, Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti. (Özel Ortak %34) tarafından sunulan iş bitirme belgesinin 11.01.2012 tarihli olduğu, Manisa PTT Başmüdürlüğü tarafından düzenlendiği, anılan belgede yer alan 449.828,50 TL olan ilk sözleşme bedelinin, tamamının gerçekleştirildiği ve KDV hariç belge tutarının 512.419,01 TL olduğu, Karatoprak Nakliyat (Ahmet Karatoprak) (Özel Ortak %15) tarafından sunulan iş bitirme belgesinin 20.04.2010 tarihli olduğu, Şanlıurfa Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, anılan belgede toplam sözleşme ve KDV hariç belge tutarının toplam 4.911.496,52 TL olduğu görülmüştür.

İhale üzerinde kalan İş Ortaklığı’nın sunmuş olduğu iş deneyim belgelerine konu ihalelerin, ihale dokümanları incelendiğinde; Babacan Öğr. Ser. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesine dayanak teşkil eden 2010/540037 İKN’li ihalede, ihale konusu işin “Makine ve Ekipmanlı Genel Temizlik” olduğu, anılan ihalenin İdarî Şartnamesi’nin 2’nci maddesinde _“2.1._İhale konusu hizmetin;

Adı: Makine ve Ekipmanlı Genel Temizlik
Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

90 kişi 12(on iki) ay” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu alımın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu,

Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinine dayanak teşkil eden 2010/581957 İKN’li ihalede, ihale konusu işin “Müdürlüklere ait gönderilerin (34) otuzdört işçi ile işlenmesi, taşınması ve dağıtılması hizmet alımı işi ” olduğu, ihale ilanının 2’nci maddesinde “ 2- İhale konusu hizmetin a) niteliği, türü ve miktarı: Müdürlüklere ait gönderilerin (34) otuzdört işçi ile işlenmesi, taşınması ve dağıtılması hizmet alımı işi.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu alımın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu,

Karatoprak Nakliyat (Ahmet Karatoprak) tarafından sunulan iş deneyim belgesinin 20.04.2010 tarih ve 137 sayı ile Şanlıurfa Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, iş deneyim belgesinde işin adının “Arazöz kiralama hizmet alım işi” , tanımının “Park bahçe ve refüjlerin sulaması hizmet alım işi” olarak yer aldığı, anılan ihalenin ihale konusu alıma ilişkin olarak ihaleyi yapan idarece daha önce yapıldığı görülmüştür.

Karatoprak Nakliyat (Ahmet Karatoprak) tarafından sunulan iş deneyim belgesini düzenleyen Şanlıurfa Belediyesinden, 27.11.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08-101.01.02[4168]-3601 sayılı yazı ile anılan belgenin ne kadarlık tutarının personel gideri, ne kadarlık tutarının ise arazöz gideri olduğuna ilişkin bilgi ve belgeler istenilmiş, 28.11.2012 tarih ve M.63.ŞAN.0.23.01-504-505/12276 sayılı cevabi yazıda, toplam 371.648,90 TL tutarında olan söz konusu belgenin, 234.090,00 TL tutarındaki kısmının araç tutarı, 137.558,90 TL tutarındaki kısmının ise personel gideri olduğu belirtilmiştir.

İş deneyim belgesinin kaynağını oluşturan ihalenin adı “Arazöz kiralama hizmet alım işi” olsa da, işin tanımının, “Park bahçe ve refüjlerin sulaması hizmet alım işi” olduğu, buna göre sunulan iş deneyim belgesinin ayrıştırılmadan bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Karatoprak Nakliyat (Ahmet Karatoprak) tarafından sunulan iş deneyim belgesinin toplam tutarının 371.648,90 TL ve güncellenmiş tutarının ise 470.273,72 TL olduğu göz önüne alındığında, özel ortak için sunulması gerekli asgari tutarı (209.959,78 TL) sağladığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri” başlıklı 7.4.2.’nci maddesinde,

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Diğer yandan; başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer vermiş olduğu Karatoprak Nakliyat (Ahmet Karatoprak) firmasının (özel ortak %15) bilanço oranlarının yetersiz olduğu, bu durumun daha önce birlikte katıldıkları ihalelerden de anlaşılacağı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, Karatoprak Nakliyat (Ahmet Karatoprak) firmasının sunmuş olduğu bilanço bilgilerine göre cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) 170,96, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) 0,995, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,00 olduğu ve yukarıda yer verilen İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak öngörülen üç kriterin birlikte sağlandığı anlaşılmıştır.

Yapılan değerlendirme sonucunda, İş Ortaklığı’nı oluşturan firmalar tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin İdarî Şartname’de belirtilen benzer iş tanımına ve İş Ortaklığı tarafından sunulan mali tabloların mevzuata uygun olduğu görüldüğünden idarece tesis edilen işlemde hukuka aykırılık olmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı sekizinci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “…(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in sekizinci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Başvurusu kapsamında şikâyete konu işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunu belirtmeksizin “iş ortaklığındaki firmaların iş deneyimlerinde malzeme veya makine ile yapılan hizmet işi varsa… ayrıştırılması ve hesaplanması gerekmektedir… idari şartnamede belirlenen asgari iş deneyim tutarlarının karşılanmadığı söz konusu ise… değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir..” şeklinde soyut ve mesnetsiz iddialara yer verdiği anlaşılan Lider İnş. Tem. Gıda Nak. Peyzaj Özel Güv. Sist. Taahhüt Oto. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verdiği 2’nci iddiasının, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde istenilen şekil şartlarını taşımadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin Kurumca tekrar incelenmesine yönelik talepte bulunulduğu, somut bir mevzuata aykırılık iddiasında bulunulmadığı anlaşıldığından, bu iddiaya ilişkin olarak başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin 10’uncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde, başvurusu kapsamında şikâyete konu işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunu belirtmeksizin “..örneğin özel ortağın hisse oranı %20 ise toplam cirosunun… olması gerekmektedir… ihale uhdesinde bırakılan iş ortaklığının hisse oranlarına bakılarak toplam cirolarının hesaplanması bu oranların tutmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılmalıdır.” şeklinde soyut ve mesnetsiz iddialara yer verdiği anlaşılan başvuru sahibi Lider İnş. Tem. Gıda Nak. Peyzaj Özel Güv. Sist. Taahhüt Oto. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verdiği 3’üncü iddiasının yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde istenilen şekil şartlarını taşımadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nı oluşturan firmaların sunmuş olduğu ciroların Kurumca tekrar incelenmesine yönelik talepte bulunulduğu, somut bir mevzuata aykırılık iddiasında bulunulmadığı anlaşıldığından, bu iddiaya ilişkin olarak başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin 10’uncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

…

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesinde tekliflerin Kanun’un 37’inci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından, tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin, işçilik hesaplama modülü ve piyasa fiyat araştırması esas alınarak toplam 8.915.156,36 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında, 12 ay süre ile çalıştırılacak tüm personele verilecek toplam işçilik bedeli 5.790.227,52 TL olarak belirlenmiş, bu tutar üzerinden yüzde 20 yüklenici kârı hesaplanmış ve işçilik toplam yaklaşık maliyeti 6.948.273,02 TL olarak belirlenmiştir. Yine piyasa fiyat araştırması sonucunda araç ve ekipmana ilişkin olarak hazırlanan yaklaşık maliyet tespit raporunda 7 firmadan alınan fiyat ortalamasının 1.966.883,33 TL olarak belirlendiği ve herhangi bir kâr oranı öngörülmediği görülmüştür.

İstikrar kazanmış Kurul kararları göz önüne alındığında Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında öngörülen yüklenici kâr marjının üst sınırı olan % 20 oranı indirgenerek yapılan hesaplama sonucunda araç ve ekipmana ilişkin kârsız yaklaşık maliyet 1.639.069,44 TL olarak bulunmuştur.

Buna göre teklif edilmesi gerekli asgari işçilik tutarının 5.790.227,52 TL olduğu, araç ve ekipmana ilişkin kârsız yaklaşık maliyet tutarının 1.639.069,44 TL olduğu, toplam kârsız yaklaşık maliyetin ise (5.790.227,52 +1.639.069,44 =) 7.429.296,96 TL olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede yaklaşık maliyet tutarı olan 8.915.156,36 TL’nin ilgili mevzuat hükmü uyarınca %20 kâr içerdiğinden hareketle, kârsız yaklaşık maliyet tutarının 7.429.296,96 TL’ye tekabül ettiği hesaplanmıştır.

Şikâyete konu ihaleye sunulan tekliflere bakıldığında, Kutludağ İnş. Nak. Mad. Tem. Hiz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından geçici teminat belgesi ve banka referans mektubu sunulmadığından bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İhale üzerinde kalan Babacan Öğr. Ser. San. Tic. Ltd. Şti.- Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti- Karatoprak Nakliyat (Ahmet Karatoprak) İş Ortaklığı tarafından işçilik toplamı için 5.802.173,52 TL ve makine ve ekipman toplamı için 1.196.486,00 TL olmak üzere ihaleye toplam 6.998.659,52 TL teklif verildiği, bu tutarın kârsız yaklaşık maliyet tutarının (7.429.296,96 TL) altında olduğu ve anılan İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihale üzerinde kalan Babacan Öğr. Ser. San. Tic. Ltd. Şti.- Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bil. Don. San. Tic. Ltd. Şti- Karatoprak Nakliyat (Ahmet Karatoprak) İş Ortaklığı’na aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak tekliflerin yeniden değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2012/UH.III-4829

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin