KİK Kararı: 2012/UH.III-4828

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/075
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 18.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-4828
BAŞVURU SAHİBİ:
Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sos. Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ K BLOK NO:1 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Bursa Yenişehir Devlet Hastanesi, Kurtulus Mah. Atatürk Cad. 60 16900 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/136287 İhale Kayıt Numaralı "Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtma Ve Sonrası Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sağlık Bakanlığı Bursa Yenişehir Devlet HastanesiBaştabipliği tarafından 01.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtma ve Sonrası Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sos. Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.11.2012tarih ve 38607sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4349sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak;

İdarenin cevabında “… aşırı düşük fiyat teklifi için ilgili firmadan birim fiyat teklif mektubundaki fiyat ile ilgili gerekli bileşenler ve evraklar istenmiş yapılan incelme ve değerlendirme sonucu Serkan Boyalı – Yenişehir Yemek San. firmasının vermiş olduğu birim fiyatlar komisyonumuzca uygun bulunmuştur” denilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” 79’uncu maddesinde, “…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları bulunmaktadır.

01.11.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin, en düşük fiyat teklifi veren Serkan Boyalı – Yenişehir Yemek San. üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük olduğu iddiasının yer aldığı 09.11.2012 tarihli şikayet dilekçesini idareye sunması üzerine, 13.11.2012 tarihli yazı ile anılan istekliden “… teklif bileşenlerinin açıklaması ve belgeler ile birlikte … teslim edilmesi” istendiği anlaşılmıştır.

21.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararıyla da söz konusu isteklinin açıklamalarının uygun bulunduğu ve başvuru sahibinin 09.11.2012 tarihli şikayetinin uygun olmadığına karar verildiği görülmüştür.

Anılan isteklinin 346.000,00 TL toplam [2,95 TL (normal ve diyet yemek) ve 1,70 TL (kahvaltı) birim] fiyat teklifine ilişkin olarak sadece 1 günlük menü üzerinden yapılan hesaplamayı içeren 15.11.2012 tarihli aşırı düşük teklif fiyat açıklaması yazısı ve ekleri incelendiğinde,

Normal yemek birim fiyatının tespitinde esas alınan ve teknik şartnamede yer alan menüdeki çiğ yemek malzeme miktarının düşük tutulduğu (normal yemek menüsünde ezogelin çorba içindeki mercimek teknik şartnamede 30 gr iken isteklinin açıklamasında 20 gr), teknik şartnamede malzeme ve gramajları belirtilenlerden farklı yemek çeşitlerinin esas alındığı,

Esas alınan yemek malzemesi birim fiyatlarına ilişkin olarak alış faturaları sunulmuş olmakla birlikte, söz konusu fiyatları belgelendirme amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde sayılan belgelerden herhangi birinin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Bu durumda teklif fiyatın belirlenmesine esas alınan iş miktarı teknik şartnameye uygun olmayan ve birim fiyatları belgelendirilmeyen, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen 79.4.1, 79.4.2.3 ve 79.4.2.16’ncı maddelerine uygun olmadığı anlaşılan aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının uygun görülmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Serkan Boyalı – Yenişehir Yemek San.nin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının reddedilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurulca,Serkan Boyalı – Yenişehir Yemek San.’nin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının uygun olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin teklifinin reddedilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Sağlık Bakanlığı Bursa Yenişehir Devlet Hastanesi tarafından gerçekleştirilen “ Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtma ve Sonrası Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin diğer idarelerin sözleşme fiyatları ve piyasadan alınan fiyat teklifinin ortalaması esas alınarak, 80.000 adet normal yemek için 4,9667 ?birim fiyat üzerinden 397.336,00 ?, 20.000 adet diyet yemek için 4,6333 ?birim fiyat üzerinden 92.666,00 ?ve 30.000 adet kahvaltı için 2,50 ?birim fiyat üzerinden 75.000,00 ?olarak belirlenen bileşenler üzerinden toplam 565.002,00 ?olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede (6) adet ihale dokümanı satın alındığı, 01.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ geçici teminat mektubu yeterli olmadığı ” gerekçesi ile, bir isteklinin teklifinin de “ teklif mektubunun uygun doldurulmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye kalan iki teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (?)

Serkan Boyalı – Yenişehir Yemek San.

346.000,00

Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

516.400,00

Şeklinde verildiği, Yenişehir Yemek San.-Serkan BOYALI’dan 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamanın idarece uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi