KİK Kararı: 2012/UH.III-4823

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/075
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 18.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-4823
BAŞVURU SAHİBİ:
Vural Taşımacılık Halis Vural, VURALLAR CAD. NO : 34 AĞRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Iğdır Devlet Hastanesi, İstiklal Cad.Kışla Mah. 76100 IĞDIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/138582 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı Araç Kiralama İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Iğdır Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 07.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Yılı Araç Kiralamaİşi” ihalesine ilişkin olarak Vural Taşımacılık-Halis Vural’ın 19.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.11.2012tarih ve 39294sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4438sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,başvuru konusu ihalenin personel çalışmasına dayalı bir ihale olmaması nedeniyle, idarece kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, ancak idarece tekliflerin sorgulanmadığı, ihale kararının mevzuata aykırı alındığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan belge ve bilgilerden şikâyet konusu ihalenin 2013 yılı içerisinde kullanılacak 5 adet aracın kiralanması işi olduğu, söz konusu işin açık ihale usulüne göre ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği ve kısmi teklife açık olduğu belirlenmiştir.

07.11.2012 tarihli söz konusu ihaleye 15 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeden sonra 13 teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği ve daha sonraki aşamada 4 kısımdan oluşan ihalede her kısım için geçerli teklifler arasında en düşük fiyatlı teklif üzerinde ihalenin bırakıldığı, ikinci düşük tekliflerin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür. İdarece ihale kararı alınmadan önce aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı anlaşılmıştır.

İşe ait Diyaliz Hastalarının Taşınması İşi Teknik Şartnamesi’nin 19’uncu maddesinde ve 1 Adet Makam Aracı,1 Adet Gündüz Hizmet-Gece İcap Aracı 7/24 365 Gün, 1 Adet Evde Sağlık Hizmetleri Aracı Kiralama İşi Teknik Şartnamesi’nin 11’inci maddesinde ” 11.Araçların her türlü yakıt yağ, revizyon, lastik vb. tamir, bakım ve onarım giderleri ile bu işte çalıştıracakları şoförlerin maaş ve tüm özlük hakları yükleniciye aittir. Çalıştırılacak şoförlerin; ehliyet, sabıka kaydı, nüfus cüzdanı fotokopisi işe başlamadan önce idareye teslim edilecek olup şoför değişiklikleri de aynı gün içinde yazılı olarak idareye bildirecektir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ _25.1._vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri, teklif fiyata dâhil edilecektir. Yükleniciye Aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.“ düzenlemesi yapılmıştır.

Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Diyaliz Hasta Taşıması İçin Araç Kiralama İşi (2 adet araç)

GÜN

313

2

Makam Aracı Kiralama İşi (1 adet araç)

GÜN

249

3

Gündüz Hizmet -Gece İcap Aracı Kiralama İşi 7/24 (1 adet araç)

GÜN

365

4

Evde Sağlık Hizmetleri Araç Kiralama İşi

(1 adet araç )

GÜN

249

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

….

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10**.** İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14**.** Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

….

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 7’nci ve 8’inci maddelerinde yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler belirtilmiş ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında esas alınacak miktar ve fiyatların tespitine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Aynı Yönetmelik’in 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında ihale konusu hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların, tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği, bulunan tutarın, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihalede en düşük teklif esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenmiştir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğunu, teklif edilen fiyatla söz konusu hizmet ediminin yapılamayacağını iddia etmektedir.

İnceleme konusu ihalede işin yaklaşık maliyetinin tespitinde, özel sektörde faaliyet gösteren firmalardan alınmış olan fiyat tekliflerinin ortalama tutarı dikkate alınarak gün bazında birim maliyetin belirlendiği, belirlenen bu maliyete herhangi bir kâr oranı eklenmeksizin, öngörülen gün sayısı ile birim maliyetin çarpılması sonucu yaklaşık maliyetin toplam 319.136,25 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Ancak, iş kısmi teklife açık olduğundan, aşağıda her kısım için 1,20 kâr oranına bölünmek suretiyle ayrıca hesaplama yapılmıştır:

1’inci kısım için yaklaşık maliyet:140.067,50 olup, kâr oranı %20 kabul edilerek elde edilen kârsız yaklaşık maliyet tutarının 116.722,92 TL olduğu, bu kısma verilen 10 tekliften 7’sinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu,

2’ncikısım için yaklaşık maliyet: 48.866,25 TL olup, kâr oranı %20 kabul edilerek elde edilen kârsız yaklaşık maliyet tutarının 40.721,88 TL olduğu, bu kısma verilen 8 tekliften 4’ünün kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu,

3’üncü kısım için yaklaşık maliyet: 82.581,25 TL olup, kâr oranı %20 kabul edilerek elde edilen kârsız yaklaşık maliyet tutarının 68.817,71 TL olduğu, bu kısma verilen 10 tekliften 9’unun kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu,

4’üncü kısım için yaklaşık maliyet: 47.621,25 TL olup, kâr oranı %20 kabul edilerek elde edilen kârsız yaklaşık maliyet tutarının 39.684,38 TL olduğu, bu kısma verilen 9 tekliften 8’inin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilmiştir.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer veya sorgulama kriteri bulunmamakla birlikte, Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları gereğince teklif tutarları kârsız yaklaşık maliyetin altında olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, yaklaşık maliyetten %20 kâr oranı düşülmek suretiyle elde edilecek sınır değer dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi, bununla birlikte sunulacak aşırı düşük teklif açıklamalarının objektif kriterlere göre değerlendirilebilmesi için idare tarafından açıklama istenilecek “ önemli maliyet bileşenleri ”nin açıkça belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi