KİK Kararı: 2012/UH.III-477 (19 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/006
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 19.01.2012
Karar No : 2012/UH.III-477
BAŞVURU SAHİBİ:
İştem Temizlik Hizmetleri Turizm Ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti., ŞİRİNEVLER MAHALLESİ M.AKİF CAD. 4.SOKAK NO:27 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Afyonkarahisar Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü, Karaman Mahallesı Albay Resat Çıgıltepe Cad. 11 03100 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/152217 İhale Kayıt Numaralı "Afyonkarahisar İli 2. Bölgesindeki Mahalle, Cadde Ve Sokakların Temizlenmesi, Çöp Ve Curuflarının Toplanması Ve Nakliyesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[4568].(0266)./2011-58Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Afyonkarahisar Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 16.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Afyonkarahisar İli 2. Bölgesindeki Mahalle, Cadde ve Sokakların Temizlenmesi, Çöp ve Cüruflarının Toplanması ve Nakliyesi İşi” ihalesine ilişkin olarak İştem Temz. Hiz. Turz. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 19.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.12.2011tarih ve 54878sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin yapmış oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülmesinin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde, ihale komisyonunun, verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve belirlediği süre içinde bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğininözel hükümlerine ilişkin ikinci kısmının “Hizmet Alımı İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen üçüncü bölümünün “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinin 3 üncü alt maddesinde; “Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğin 79.4.2.3. üncü alt maddesinde, isteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler ile 79.4.2 nci maddenin diğer alt maddelerinde de, söz konusu bilgi ve belgelerin taşıması gerekli özellikler sayılmıştır.

İdarece, ihaleye ilişkin hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin;

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Şoför (Kamyon),(Çöp, Harfiyat Traktörü),(Denetim Aracı)

işçi x gün

18,00

366

2

Şoför (Cüruf)

işçi x gün

5,00

214

3

Şoför (Denetim)

işçi x gün

1,00

366

4

Formen

işçi x gün

1,00

366

5

Çavuş

işçi x gün

8,00

366

6

Düz İşçi

işçi x gün

66,00

366

7

Arka İşçisi

işçi x gün

44,00

366

I. Ara Toplam (K.D.V Hariç)

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Sıkıştırmalı Kamyon (13+1,5)

saat

24156

2

Çöp Traktörü

saat

10980

3

Cüruf Traktörü

saat

6420

4

Harfiyat Traktörü

saat

2196

5

Denetim Aracı

saat

2928

6

Denetim Aracı

saat

2512

7

Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışacak Düz işçi Personelin Mesaileri

Gün

1650

8

Resmi ve Dini Bayramlarda Asgari Ücretin % 15 Fazlası Çalıştırılacak Personelin Mesaileri (Formen)

Gün

15

9

Resmi ve Dini Bayramlarda Asgari Ücretin % 10 Fazlası Çalıştırılacak Personelin Mesaileri (Çavuş, Şoför)

Gün

450

10

Pazar Yerinde Çalışacak Personel Mesaileri

Saat

9360

II. Ara Toplam (K.D.V. Hariç)

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Şeklinde olduğu görülmüştür.

İhale dokümanının zeyilname ile değişikliğe uğrayan idari ve teknik şartnamesinin bütünü incelendiğinde, idari şartnamenin teklif fiyata dahil masraflara ilişkin 25 nci maddesi kapsamında, normal çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması ücreti ve fazla mesai ücretinin yanı sıra, çalışacak 143 personele günlük brüt 3,00 TL olmak üzere 26 gün üzerinden nakdi yemek bedelinin verileceği, işçilerin ayni giyim giderinin de teklife dahil edilmesinin gerektiği ve giyim giderinin miktarı ile özelliklerinin idarece belirlenmiş olduğu, işin ifası sırasında kullanılacak olan malzemelerin, giyim giderinde olduğu şekilde, miktarı belirlenmek suretiyle dokümanda sayıldığı, teknik şartnamenin ikinci bölümünün 2.11 inci maddesinde hizmet araçlarının listesine ve özelliklerine yer verildiği, anılan şartnamenin beşinci bölümünün 9 uncu maddesi kapsamında ise, araçların akaryakıt ihtiyacı ile tamir, bakım onarım, yedek parça, amortisman, vb. giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, bu çerçevede, söz konusu giderlerin tamamının, tekliflerin oluşturulmasında ve aşırı düşük teklif açıklamasında dikkate alınmasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır. İhalede, idare tarafından, isteklilerin tekliflerinin karşılaştırılması suretiyle geçerli teklifler içinde ilk iki teklifin aşırı düşük olduğunun değerlendirildiği ve bu isteklilerden açıklama istendiği, yapılan açıklamaların da uygun bulunması üzerine ihalenin sonuçlandırıldığı görülmüştür.

Belirtilen hususlar çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli Çetiner Temz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama kapsamında, hizmet araçları arasında yer alan çöp kamyonlarının şirketin demirbaş listesinde yer aldığı, bu nedenle, herhangi bir maliyet kalemi oluşturmadığı, ayrıca, şirketin faaliyetleri arasında makine bakım onarım hizmetlerinin de yer aldığı ve söz konusu giderlerin şirketin kendi imkanları dahilinde yapılacağı beyanında bulunulduğu görülmüştür.İhale dokümanında, araçların tamir, bakım onarım, yedek parça ve amortisman giderlerinin de teklife dahil olduğunun düzenlendiği dikkate alındığında, isteklinin ilgili giderleri teklifine yansıtmamasının yerinde olmadığı ve açıklamasında belirttiği hususların, ticari hayatın gerekleri bakımından, avantajlı koşul olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. Nitekim, idarenin, yaklaşık maliyet araştırması kapsamında anılan istekliden de fiyat teklifi aldığı ve kâr ile KDV tutarı hariç, diğer tüm giderler yükleniciye ait olmak şartıyla, sıkıştırmalı çöp kamyonunun (13+1,5 ton teknik özellikli) saatlik ücretinin 35,00 TL olarak idareye bildirildiği, ihalede söz konusu giderin ise teklif cetvelinde 18,20 TL şeklinde yer aldığı, yapılan açıklamada da, bu tutarın kâr hariç 16,10 TL olarak öngörüldüğünün beyan edildiği tespit edilmiştir.

Çetiner Temz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin, araçların akaryakıt gideri kapsamında, bir litrelik motorin fiyatını teklifinde 3,0424 TL olarak hesapladığı, bu gideri tevsik etmek üzere, Biryıldıran Akaryakıt Ltd. Şti.’den alınan proforma faturayı sunduğu görülmüştür.Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde; “Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir...” açıklaması yer almaktadır.

Çetiner Temz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin akaryakıta ilişkin olarak aldığı proforma faturada ise, SMMM’nin yalnızca imzasının yer aldığı ancak belge üzerinde meslek mensubunun herhangi bir beyanının bulunmadığı görülmüştür. Proforma faturanın ekinde, yine aynı meslek mensubu tarafından imzalanmış 2011 yılı 11 inci ayına ait iki adet alış faturasının sunulduğu tespit edilmişse de, Genel Tebliğin 79.4.2.16 ncı maddesine göre, alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilmesine imkân bulunmamaktadır.Ayrıca, meslek mensuplarının proforma faturalardaki onaylarının, Tebliğin 79.4.2.16 ncı maddesi uyarınca, mükelleflerin son geçici vergi beyanname dönemlerinin dikkate alınması suretiyle yapılan hesaplamalar çerçevesinde düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına göre yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, dayanağı ekli alış faturasında SMMM’nin onay işleminin mükellefin son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, proforma faturada yer alan, beyan içermeyen ve yalnızca imzaya dayalı bir işlemin, ilgili giderin mevzuata uygun şekilde tevsik edilmesi bakımından yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, isteklinin, araçların bir saatlik akaryakıt sarfiyatı miktarını piyasadan aldığı beyanlara göre hesapladığı ve bu durumun mevzuatta öngörülen bir açıklama yöntemi olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.19. uncu maddesine göre, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderlerinin ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmamakta ve bu giderlerin ilgili mevzuatına göre hesaplanması gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik giderleri üzerinden 15.170,79 TL, araç giderleri üzerinden ise 522,61 TL olmak üzere toplam 16.233,40 TL kâr ve sözleşme giderleri öngördüğü, bu tutarın % 3’ü olan 487,00 TL’yi sözleşme gideri, geri kalan tutarı ise kâr olarak hesapladığı, dolayısıyla, sözleşme giderlerini, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde olması gereken şekilde hesaplamadığı anlaşılmıştır. İsteklinin, giyim ve malzeme giderlerine ilişkin sunmuş olduğu proforma faturaların meslek mensupları tarafından onaylanmamasına karşın, ekli maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da sunulmuş olması ve bu belgelerde meslek mensuplarının onaylarının yer alması nedeniyle, idarenin, belirtilen iki maliyet grubuna ilişkin açıklamayı uygun bulmasının yerinde olduğu tespit edilmekle birlikte, yukarıda belirtilen diğer gerekçelerle, Çetiner Temz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, idarenin söz konusu açıklamayı kabul etmesinin yerinde olmadığı ve anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak belirlenen Sektör Temz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, çöp kamyonu, yol süpürme aracı ve denetim aracının kendilerine ait olması nedeniyle, belirtilen unsurlar için herhangi bir kira bedeli öngörülmediği beyanında bulunulduğu, ancak, bu durumda, araçların amortisman giderinin de teklife yansıtılmadığı görülmüştür. İsteklinin, araçların akaryakıt gideri kapsamında, bir litrelik motorin fiyatını teklifinde 3,0424 TL olarak hesapladığı, bu gideri tevsik etmek üzere, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında olduğu üzere, Biryıldıran Akaryakıt Ltd. Şti.’den alınan proforma faturayı sunduğu, proforma faturada, meslek mensubunun (SMMM) yalnızca imzasının yer aldığı ancak belge üzerinde herhangi bir beyanının bulunmadığı tespit edilmiştir.Ayrıca, isteklinin işçilik giderleri üzerinden 64.303,79 TL, araç giderleri üzerinden ise 393,52 TL olmak üzere toplam 64.697,31 TL kâr ve sözleşme giderleri öngördüğü, bu tutarın % 3’ü olan 1.940,92 TL’yi sözleşme gideri, geri kalan tutarı ise kâr olarak hesapladığı, dolayısıyla, sözleşme giderlerini, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde olması gereken şekilde hesaplamadığı anlaşılmıştır. Belirtilen hususlar kapsamında, Sektör Temz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının da idarece uygun görülmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı anlaşılan Çetiner Temz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Sektör Temz. San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi