KİK Kararı: 2012/UH.III-4684

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/072
Gündem No : 103
Karar Tarihi : 05.12.2012
Karar No : 2012/UH.III-4684
BAŞVURU SAHİBİ:
Tilmen Temizlik Nak. Gıda Teks. Ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti., ATATÜRK MH. GÜLLÜHÜYÜK YOLU ÜZERİ GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Hastanesi -İslahiye, Çamlıca Mah. Garnızon Cad. 1 27800 GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/122587 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı Personel İle Hastane Ve Ek Binaları Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İslahiye Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 02.10.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Yılı Personel ile Hastane ve Ek Binaları Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tilmen Temizlik Nak. Gıda Teks. ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti.nin 05.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.11.2012tarih ve 37772sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4233sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhaleye sunduğu bilanço ve gelir tablosunun onaylı olmasına karşın, bu bilanço ve gelir tablosunun onaylı olmadığı gerekçesiyle idare tarafından teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmasına karşın, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu,

3. İhalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli ile diğer isteklilerin bilanço ve iş hacmine ilişkin belgelerinin yeterli olmadığı,

4. İhaleye teklif veren isteklilerin sunduğu iş deneyim belgelerinin ihale dokümanındaki benzer iş tanımına uygun olup olmadığının tespitinin yapılması ve isteklilerin iş deneyim belgelerinin tutarlarının yeterli olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerektiği, bu yönden iş deneyim belgeleri yeterli olmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

5. İhaleye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kontrollerinin yapılarak aşırı düşük teklif açıklaması yeterli olmayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

6. İhaledeki isteklilerin sunduğu ticaret sicil gazetelerinin örneklerinin mevzuata uygun olup olmadığının gözden geçirilerek, mevzuata uygun olmayan ticaret sicil gazetesi örnekleri sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

7. İhaledeki isteklilerin sunduğu belgelerin aslı gibidir şeklinde mevzuata uygun bir şekilde onaylanıp onaylanmadığı hususunun tespit edilmesi gerektiği, bu yönden mevzuata aykırı belgeleri sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

8. İdare tarafından yapılan işlemlerin mevzuata aykırı olduğu,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde “ Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

7.4.3. İsteklinin;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

İsteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi Tilmen Temizlik Nak. Gıda Teks. ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 2011 yılına ait bilanço tablosu ile 2011 yılına ait Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin sunulduğu, başvuru sahibinin sunduğu bilanço tablosunun serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylı olduğu, ancak başvuru sahibinin bilanço ve iş hacmine ilişkin bilgilerinin yer aldığı Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli müşavir veya vergi dairesi tarafından onaylı olmadığı tespit edildiğinden, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesi ve anılan Yönetmeliğe pareler hükümler içeren idari şartnamenin 7.4 maddesi uyarınca başvuru sahibinin iş hacmine ilişkin belgeler yönünden yeterli olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhalesi konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2013 Yılı Personel İle Hastane Ve Ek Binaları Genel Temizlik Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

1 Ekip Sorumlusu

33 Temizlik Personeli

Koruyucu Gözlük Adet 2,000

Tıbbi Atıkların Atılmasında Kullanılmak Üzere Eldiven Adet 2,000

Özel Koruyucu Turuncu Renkli Elbise (Tıbbi Atık Yönetmeliğine Uygun Bio Amblemli) Adet 2,000

Yağmurluk Adet 5,000

Çizme Adet 10,000

İş Gömleği (Yazlık) Adet 34,000

Pantolon (Yazlık) Adet 34,000

Ayakkabı (Yazlık) Adet 34,000

İş Gömleği (Kışlık) Adet 34,000

Pantolon (Kışlık) Adet 34,000

Ayakkabı (Kışlık) Adet 34,000

c) Yapılacağı yer: İslahiye Devlet Hastanesi olarak tarif edilen tüm bahçe ve binanın,Diyaliz ünitesinin,Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinin ve Ek Poliklinik binasının temizlik hizmeti,

… ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ …25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sözleşme kapsamında çalıştırılacak hastane ve ek binaları genel temizlik hizmet alımı 1 ekip sorumlusuna ,33 temizlik işçisine 12 ay sürede brüt asgari ücret, ödeme yapılması öngörülmüştür.

Ayrıca: 4857 sayılı kanunun 47. Maddesi çerçevesinde 2013 yılı için Ulusal bayram ve genel tatil günü olan 14,5 günde her bir gün 3 vardiya olup,her vardiyada 4 kişi olmak üzere toplam 12 temizlik işçisi çalıştırılacaktır.

12x14,5=174 gün x işçi

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir. İsteklilerde tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

Yol : Bu bedel nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir.

1 kişi için günlük brüt tutarı 2,00 TL olup ayda 26 gün olmak üzere yol bedeli verilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

1-Cila ve paspas makinesi 1 adet (en az 180 d/d olmalı, min 39-40 kg olmalı,motor hareket iletimi mutlaka kayış,kasnak ile yapılmalı,deterjan tankı, yer yıkama fırçası ve pad taşıyıcısı bulunmalı, disk çapı 43 cm olmalı,sprey ünitesi olmalıdır.Birinci sınıf korumalı olmalı,motor gücü 1200 watt olmalıdır.230/50 hz olmalı).

2-Halı yıkama makinesi 1 adet(en az 1.sınıf korumalı,emme motoru 2x850 watt,vakum 225 mbar,hava akışı 60 lt/sn,basınç motoru 370 watt,net tank kapasitesi 45 lt, membranlı tank,pompa basma oranı 1,7-3,3 lt/sn,basınç pompası 2-10 bar. Ayarlanabilir olmalı)

3-Karo,mermer,granit v.b. zeminler için özel vakumlu yıkama makinesi ( 1 adet şarjlı 1 adet kablolu) 1 adet (Fırça çapı en az 40 cm olmalı, kazan kapasitesi en az temiz, kirli 30-40 lt olmalı, fırça devri an az 150-200 devir /dk.olmalı).

4-Kapaklı, kilit sistemli tekerleri olan 40-60 kg kapasiteli çöp konteynırı 2 adet tıbbi atıklar için (turuncu renkli,tıbbı atık sembolu olan), 2 adet evsel atıklar için (siyah renkli),1 adet cam atıklar için (mavi renkli )

5-Sanayi Tipi vakumlu profosyonel ıslak-kuru Elektrik Süpürgesi (1200 Walt) Sessiz 1 adet

6.Kat temizlik servis arabası 12 adet (sert plastik gövdeli,bilyalı,tekerlekli,üzerinde pres bulunmalı, hijyen için 4 adet farklı renklerde temizlik,solüsyon kovaları olmalı,kirli paspas vs. için torba sistemi olmalıdır).

7- Merdiven 2 adet …

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 1,5 olarak dikkate alınacaktır ” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013

… ” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir… ” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda anılan ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusunda ihale konusu işin 12 ay boyunca 34 personelle yürütüleceği, personele brüt asgarî ücret ödeneceği, ihale konusu işe ilişkin resmi tatil ve bayram günlerinde toplam 174 gün çalışma yaptırılacağı, ihale konusu işte çalıştırılacak personelin her birisine aylık 26 gün üzerinden 2,00 TL günlük brüt yol bedelinin nakdi olarak verileceği, ihale konusu işte çalıştırılacak personele 2 adet koruyucu gözlük, 2 adet tıbbi atıkların atılmasında kullanılmak üzere eldiven, 2 adet özel koruyucu turuncu renkli elbise, 5 adet yağmurluk, 10 adet çizme, 34 adet iş gömleği (Yazlık), 34 adet pantolon (Yazlık), 34 adet ayakkabı (Yazlık), 34 adet iş gömleği (Kışlık), 34 adet pantolon (Kışlık), 34 adet ayakkabının (Kışlık) verileceği, ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta prim oranının %1,5 olduğu, ayrıca ihale konusu işte bazı araçların (1 adet cila ve paspas makinesi, 1 adet halı yıkama makinesi, v.b.) gerektiği anlaşıldığından, ihale konusu işe ilişkin giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderler toplamının 515.703,30 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin (525.651,34 TL) altında teklif sunan Akel Hizmet Temizlik İnşaat Taahhüt Taşımacılık Otomasyon Turizm ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Karaca Temizlik Tur. Teks. Kağ. San. ve Tic. Ltd. Şti., Şiho Toplar, Kaval Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Tilmen Temizlik Nak. Gıda Teks. ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan Kaval Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yeterli bulunmayan Akel Hizmet Temizlik İnşaat Taahhüt Taşımacılık Otomasyon Turizm ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Şiho Toplar ve başvuru sahibi Tilmen Temizlik Nak. Gıda Teks. ve Yemek San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde;

Giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderlerin doğru hesaplandığı,

Giyime ilişkin Güneydoğu Denge Medikal Temizlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturanın sunulduğu, bu proforma faturanın meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca şerh düşülerek onaylandığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasında “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. ” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin teklifinin iş hacmine ilişkin belgeler yönünden yeterli olmadığı anlaşıldığından, idare tarafından başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddia yönünden ehliyetinin bulunmadığı ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasına ilişkin başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. ” hükmü ,

Aynı Kanunun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında; “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin anılan iddia ile ilgili olarak idareye herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunmadığı, bu nedenle yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiası ile ilgili başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 7’nci ve 8’inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında; “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller …” hükmü ile “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin 8’inci fıkrasında “ Yönetmeliğin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, Kurum tarafından inceleme yapılabilmesi için itirazen şikâyet başvurularında yer alan iddiaların öncelikle, ihale işlemlerinde hukuka aykırılık bulunduğu tespitini içermesi, daha sonra da hukuka aykırılığa ilişkin verilerin ortaya konulması, dolayısıyla iddiaların somut delillere dayandırılması gerektiği, ayrıca şikâyet başvurusunda belirtilmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İhaleye teklif veren isteklilerin sunduğu iş deneyim belgelerinin ihale dokümanındaki benzer iş tanımına uygun olup olmadığının tespitinin yapılması ve isteklilerin iş deneyim belgelerinin tutarlarının yeterli olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerektiği, bu yönden iş deneyim belgeleri yeterli olmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiası, ihaleye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kontrollerinin yapılarak aşırı düşük teklif açıklaması yeterli olmayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği iddiası, ihaledeki isteklilerin sunduğu ticaret sicil gazetelerinin örneklerinin mevzuata uygun olup olmadığının gözden geçirilerek, mevzuata uygun olmayan ticaret sicil gazetesi örnekleri sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiası, ihaledeki isteklilerin sunduğu belgelerin aslı gibidir şeklinde mevzuata uygun bir şekilde onaylanıp onaylanmadığı hususunun tespit edilmesi gerektiği, bu yönden mevzuata aykırı belgeleri sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiası, idare tarafından yapılan işlemlerin mevzuata aykırı olduğu iddiasının sebeplerine ve dayandığı delillere başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilmediği, bu nedenle söz konusu iddiaların soyut ve mesnetsiz olduğu ve bu iddialar yönünden ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelenmesi gereken bazı hususların Kurum tarafından incelenmesinin istenildiği, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme görevinin bulunmadığı, ayrıca başvuru sahibinin söz konusu iddialarıyla idareye herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunmadığı, yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşıldığından, bu iddialar yönünden başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak;aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmasına karşın, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Anılan Kurul kararında başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak; “… Başvuru sahibinin teklifinin iş hacmine ilişkin belgeler yönünden yeterli olmadığı anlaşıldığından, idare tarafından başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu iddia yönündenehliyetinin bulunmadığı ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasına ilişkin başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinde; başvuruların sırasıyla, başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, başvuru sahibinin ehliyeti; başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idare tarafından şikâyet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı yönünden inceleneceği düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığı ve (bu nedenle ihalenin her aşamasına şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceğinden) “teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ya da ihale üzerinde kalmayacak” olsa ve bu işleme karşı yaptığı itirazen şikâyet başvurusu sonucu Kurul tarafından mevzuata aykırılık bulunmasa dahi, itirazen şikâyet başvurusunun, geçerli tekliflerin sıralanmasındaki yerinden veya başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından bağımsız olarak, başvuru sırasında ehliyetinin olduğu gözetilerek incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin 1., 3., 4., 5., 6., 7. ve 8. iddialarına ilişkin olarak, anılan Kurul kararında yer alan tespit ve değerlendirmelere katılmakla beraber, başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak işin, “ esasının incelemesine geçilmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, anılan Kurul kararının bu kısmına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi