KİK Kararı: 2012/UH.III-4460

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/070
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 28.11.2012
Karar No : 2012/UH.III-4460
BAŞVURU SAHİBİ:
Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım Ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi, TOPTACILAR SİTESİ 9. BLOK NO : 33 SİVAS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tokat İl Milli Eğitim Müdürlüğü-, Tokat Valiliği Hükümet Konağı İl Milli Eğitim Müdürlüğü Kat 3 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/86872 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında Tokat Merkez İlçede Taşımalı İlköğretim Kapsamına Alınan 1579 Öğrenciye Ait Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tokat İl Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 07.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında Tokat Merkez İlçede Taşımalı İlköğretim Kapsamına Alınan 1579 Öğrenciye Ait Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Ticaret v Sanayi Limited Şirketi’nin 23.10.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.10.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.11.2012 tarih ve 36377 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4069 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetleTokat İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından “2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında Tokat Merkez İlçede Taşımalı İlköğretim Kapsamına Alınan 1579 Öğrenciye Ait Öğle Yemeği Hizmet Alımı” ihalesinin 07.08.2012 tarihinde yapıldığı, ihaleyi yapan idare tarafından aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen Muzaffer Altıntaş’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı kısmında ihale üzerinde kalan isteklinin hizmetin alınacağı ilde yemek fabrikası yoksa verilecek olan yemek hizmeti işinin aksamaması ve hizmetin yerine getirilmesi için sözleşme süresinde 7.1.h bendinde istenen şartları taşıyan yemek fabrikası ile yapılan noter onaylı sözleşmeyi idareye ibraz edeceğinin belirtildiği, bu aşamada noter masraflarının maliyete katılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin maliyetine bu giderin eklenip eklenmediğinin kontrol edilmesi gerektiği, anılan isteklinin teklifinin hayatın olağan akışı ve ticari gereklere uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin idareye yapılan şikâyet üzerine idarenin cevap yazısında iddia konusu hususun incelendiği ve Muzaffer Altıntaş’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğunun anlaşıldığı belirtilerek başvuru reddedilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyet konusu ihalenin Tokat Milli Eğitim Müdürlüğünün merkez ilçede bulunan taşıma merkezi okullarındaki taşımalı öğrencilerin 2012-2013 öğretim yılı yemek ihtiyacının her türlü malzeme dâhil verilen menüye göre yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşınması, taşımalı okullarda dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb.) ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi olduğu, toplamda 1579 taşımalı öğrenciye 180 iş günü toplam 284220 öğün öğle yemeği hizmeti sağlanacağı belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’ inci maddesinde

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğ’in 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinin devamında 2012-2013 öğretim yılı Eylül-Haziran dönemi için (toplam 180 iş günü) ayrı ayrı yemek menüsüne yer verildiği, 9’uncu maddenin devamında da yemek cinslerine göre kullanılacak malzeme ve gramaj oranları ile kalori değerlerinin belirtildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlığı altında “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergisi, resim ve benzeri personel giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

a) Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergisi, resim ve benzeri personel giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

b)Ayrıca, Taşıma Merkezi Okullarda öğle yemeği servisi ile servis sonrası hizmetleri yürütülecek personellerin maaş ve SSK ve benzeri giderleri teklif fiyatına dâhildir.

c)Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar”başlıklı 47’nci maddesinde “1. Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, belirlenen personeller okul okul listelenerek idareye sözleşme süresinde bildirilecek, hizmetin ifasında görevlendirilen bu personellerin kontrolü taşıma merkezi okul müdürlükleri tarafından yapılacaktır. Bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK primi, vergi vb.) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.

12. İşe başlama tarihinden önce son üç ay içinde denetim, çalışanlarının sağlık kontrolü ve portör muayenesi yaptırdığına dair belgeler bildirilecektir.

…

17- İhale üzerinde kalan isteklinin hizmetin alınacağı ilde yemek fabrikası yoksa verilecek olan yemek hizmeti işinin aksamaması ve hizmetin yerine getirilmesi için sözleşme süresinde 7.1 h bendinde istenen şartları taşıyan Yemek Fabrikası ile yapılan noter onaylı sözleşmeyi idareye ibraz edecektir.

18. İhale konusu hizmetin ifası için gerekli olan araçlardan en az iki adet üzeri kapalı panelvan veya minibüs gibi servis aracı bulunduracaktır. İhale üzerinde kalan istekli sözleşme süresinde araçlar ile ilgili kendi adına ise ruhsatlarını, kiralık ise yapılan noter onaylı sözleşmeyi idareye ibraz edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonunca tekliflerin değerlendirmesinden sonra belge açısından 6 isteklinin de teklifinin geçerli olarak belirlendiği, daha sonra söz konusu isteklilerin tekliflerinin ortalaması alınarak ortalama değerden aşağı teklif vermiş olan Tüm Yemek Tem. Gıda İnş. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti., Muzaffer Altıntaş, Öğün Yemekhane ve Temizlik Hiz. Tic. A.Ş. ve Burç Tadım Gıda Eği. Tem. Hay. İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve idarenin 17.08.2011 tarihli yazısı ile söz konusu isteklilerin fiyat bileşenlerinden olan nakliye, personel, işçilik maliyetleri, üretimde kullanılan ürünlerin temini, Teknik Şartname’de belirtilen yemek yapımı ve dağıtımı maliyetlerinin açıklanmasının istenildiği görülmüştür. İsteklilere gönderilen yazılarda, teklif maliyetini oluşturan önemli bileşenlere ilişkin herhangi bir belirleme yapılmaksızın teklifle ilgili tüm bileşenlerin açıklanmasının istenildiği görülmüştür. Ayrıca anılan yazı ekinde isteklilere örnek bir menü gönderilmediği, teknik şartnameye atıf yapılarak açıklama yapılmasının istenildiği, teknik şartnamede ise 180 iş günü için ayrı ayrı belirtilmiş menülerin yer aldığı tespit edilmiştir. Öğün Yemekhane ve Temizlik Hiz. Tic. A.Ş. hariç diğer isteklilerin açıklamalarını idareye sunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına karar verilerek 29.08.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Söz konusu kararın isteklilere tebliğ edilmesinden sonra Muzaffer Altıntaş’ın 31.08.2012 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 31.08.2012 tarihli yazısı ile şikâyet başvurusunun reddedilmesi üzerine 05.09.2012 tarih ve 30363 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu dilekçede idarece yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ve doğru yapılan hesaplama sonucunda firmalarının teklifinin kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğu, firmalarının teklifinin aşırı düşük olmadığı, öyle olsa bile açıklamalarının mevzuata uygun olduğu iddialarına yer verildiği belirlenmiştir.

Kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde 26.09.2012 tarih ve 2012/UH.III-3757 sayılı Kurul kararı ile Tüm Yemek Tem. Gıda İnş. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ile Muzaffer Altıntaş’ın aşırı düşük teklif olarak belirlenerek aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda teklifin önemli bileşenlerin tespit edilmesi, açıklama yapılması istenen örnek bir menü belirlenmesi ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Anılan karar üzerine idarenin 05.10.2012 tarih ve 6716 sayılı yazısı ile Tüm Yemek Tem. Gıda İnş. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ile Muzaffer Altıntaş’tan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde sunmalarının istenildiği anlaşılmıştır. Bu defa idarenin açıklama isteme yazısı ekinde örnek yemek menüsünün gönderildiği, bu menüde belirtilen yemek maliyetlerinin ve teknik şartnamede belirtilen taşıma merkezi okullara dağıtımında kullanılan işçi ve ulaşım giderlerinin açıklanmasının istenildiği belirlenmiştir.

Muzaffer Altıntaş’ın açıklamalarını süresi içerisinde idareye sunduğu, Tüm Yemek Tem. Gıda İnş. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı belirlenmiş, Muzaffer Altıntaş tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaların kabul edildiği ve 15.10.2012 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Muzaffer Altıntaş’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Burç Tadım Gıda Eği. Tem. Hay. İnş. Tic. San. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Muzaffer Altıntaş’ın aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde söz konusu isteklinin açıklamaları kapsamında teklif maliyetini oluşturan tüm maliyetleri gösteren bir listenin, işin yürütülmesinde kullanılacak işçilik maliyet hesaplarının, yemek malzemeleri için piyasadan alınan proforma faturaların, taşımada kullanılacak araç yakıt maliyet hesaplarının, araçlara ilişkin ruhsat örneklerinin, Tadım Yemek Sanayi ile firmaları arasında yapılan taahhütnameyi, örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin gramaj ve maliyet hesaplarını, demirbaş ve amortisman listesinin örneğini sunduğu belirlenmiştir.

İsteklinin örnek yemek menüsünde yer alan yemeklere ilişkin malzemelerin hepsi için piyasadan aldığı proforma faturaları sunduğu, yemek malzemelerine ilişkin kullandığı gramajların Teknik Şartname’de belirtilen gramajlarla uyumlu olduğu, proforma faturaların ilgili SMMM’lerce imzalanıp onaylandığı, proforma faturaların üzerinde mevzuat uyarınca maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda bulunması gereken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Yemeklerin taşınması işinde kullanılmak üzere 55 AY 710 ve 55 BH 600 plaka nolu Mitsubishi marka panelvan tipi araçlara ilişkin ruhsat örneklerinin sunulduğu, ayrıca Kamer Otomotiv’den alınan ve araçların km’de ortalama yakıt tüketiminin belirtildiği bir yazının alındığı, taşıma yapılacak okulların merkeze uzaklıklarının gösterildiği, günlük ortalama yapılacak mesafelerin dikkate alındığı ve toplam yakıt giderinin hesaplandığı, araç bakım maliyetlerinin de eklenerek teklif fiyatlarına yansıtıldığı görülmüştür. İstekli tarafından yakıt tüketimi için Kamer Otomotiv’den alınan ortalama yakıt tüketimine ilişkin belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen belgelendirme şekillerine uygun olmadığı, okullar arasındaki mesafe bilgisinin dayanağının sunulmadığı anlaşıldığından taşıma giderlerine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru dilekçesinde İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı kısmında ihale üzerinde kalan isteklinin hizmetin alınacağı ilde yemek fabrikası yoksa verilecek olan yemek hizmeti işinin aksamaması ve hizmetin yerine getirilmesi için sözleşme süresinde 7.1.h bendinde istenen şartları taşıyan yemek fabrikası ile yapılan noter onaylı sözleşmeyi idareye ibraz edeceğinin belirtildiği, bu aşamada noter masraflarının maliyete katılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin maliyetine bu giderin eklenip eklenmediğinin kontrol edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu açıdan yapılan incelemede, idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında bu giderin önemli bileşen olarak belirtilmediği ve bu kaleme ilişkin bir belgelendirme yapılmasının istenilmediği, ancak isteklinin teklif maliyetini oluştururken bu gider için teklif fiyatına bir maliyet eklemesi gerektiği belirlenmiştir. Yapılan açıklamalar kapsamında yer alan maliyet cetvelinde bu gider için bir bedel öngörüldüğü, ayrıca açıklamalar kapsamında Tadım Yemek Sanayi ile aralarında yapılan taahhütnamenin eklendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde Muzaffer Altıntaş’ın yemeklerin taşınmasına ilişkin sunduğu belgelendirmenin uygun olmadığı belirlendiğinden, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Muzaffer Altıntaş’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’ üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ …ihaleyi yapan idare tarafından aşırı düşük teklif olarak belirlenen ve değerlendirilen Muzaffer Altıntaş’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı kısmında ihale üzerinde kalan isteklinin hizmetin alınacağı ilde yemek fabrikası yoksa verilecek olan yemek hizmeti işinin aksamaması ve hizmetin yerine getirilmesi için sözleşme süresinde 7.1.h bendinde istenen şartları taşıyan yemek fabrikası ile yapılan noter onaylı sözleşmeyi idareye ibraz edeceğinin belirtildiği, bu aşamada noter masraflarının maliyete katılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin maliyetine bu giderin eklenip eklenmediğinin kontrol edilmesi gerektiği, anılan isteklinin teklifinin hayatın olağan akışı ve ticari gereklere uygun olmadığı,” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurulca, Muzaffer ALTINTAŞ’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Tokat İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında Tokat Merkez İlçede Taşımalı İlköğretim Kapsamına Alınan 1579 Öğrenciye Ait Öğle Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü’nün 21.03.2012 tarih ve 4667 sayılı yazısında belirtilen kişi başı öğle yemeğinin bir günlük bedelinin esas alınarak, 1579 öğrenciye 180 iş günü öğle yemeği bedeli için kâr dahil olmak üzere toplam 690.654,60 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı,07.08.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Tüm Yemek Tem. Gıda İnş. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.

554.229,00

Muzaffer ALTINTAŞ

577.918,26

Öğün Yemekhane ve Temizlik Hiz. Tic. A.Ş.

578.103,48

Burç Tadım Gıda Eği. Tem. Hay. İnş. Tic. San. Ltd. Şti.

579.808,80

Tekten Yem. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

679.285,80

Filiz Gıda Tar. Hay. Amb. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

682.128,00

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalede, söz konusu isteklilerin tekliflerinin ortalaması alınarak ortalama değerden aşağı teklif vermiş olan Tüm Yemek Tem. Gıda İnş. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti., Muzaffer ALTINTAŞ, Öğün Yemekhane ve Temizlik Hiz. Tic. A.Ş. ve Burç Tadım Gıda Eği. Tem. Hay. İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi üzerine, idarece söz konusu isteklilerden, tekliflerinin fiyat bileşenlerinden olan nakliye, personel, işçilik maliyetleri, üretimde kullanılan ürünlerin temini, Teknik Şartname’de belirtilen yemek yapımı ve dağıtımı maliyetlerinin açıklanmasının istenildiği, isteklilerden Öğün Yemekhane ve Temizlik Hiz. Tic. A. Ş. hariç diğer isteklilerin açıklamalarını idareye sunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına karar verilerek 29.08.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile, Tekten Yemekçilik Taşımacılık Temizlik Tarım ve Hayvancılık İnşaat Plastik Otomotiv Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi