KİK Kararı: 2012/UH.III-4454

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/070
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 28.11.2012
Karar No : 2012/UH.III-4454
BAŞVURU SAHİBİ:
İştem Temizlik Hizmetleri Turizm Ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti., ŞİRİNEVLER MAH. M.AKİF CAD. 4. SK. NO : 27 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü, Karaman Mahallesi Albay Reşat Çiğiltepe Cad. 11 03100 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/130802 İhale Kayıt Numaralı "Afyonkarahisar İli 2. Bölgesindeki Mahalle, Cadde Ve Sokakaların Temizlenmesi, Çöp Ve Curuflarının Toplanması Ve Nakliyesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğütarafından 30.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Afyonkarahisar İli 2. Bölgesindeki Mahalle, Cadde ve Sokakaların Temizlenmesi, Çöp ve Curuflarının Toplanması ve Nakliyesi İşi” ihalesine ilişkin olarak İştem Temizlik Hizmetleri Turizm ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.’nin 13.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.11.2012 tarih ve 37973 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4274 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli dahil 5 isteklinin teklif bedellerinin aşırı düşük olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif tutarı ile ancak işçilik ve akaryakıt maliyetlerinin karşılanabilir olduğu, araçlara ait amortisman, yedek parça, bakım onarım ve sigorta giderleri ile diğer giderlerin karşılanamayacağı, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait İdari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu hizmetin adının “ Afyonkarahisar İli 2. Bölgesindeki Mahalle, Cadde ve Sokakların Temizlenmesi, Çöp ve Cüruflarının Toplanması ve Nakliyesi İşi ” olarak belirtildiği,

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

_a) Yüklenici; Çalıştıracağı düz işçilere aylık asgari ücret, vasıflı olarak çalıştırılması düşünülen formene asgari ücretin en az % 20si, çavuşlar ve şoförlere de asgari ücretin en az % 15 fazlası ücret verecektir. Çalıştırdığı personelin maaş bordrolarını, Sigorta Primlerinin yatırıldığına dair dekontunu, takip eden ayın hakedişi öncesi Belediyeye ibraz etmek zorundadır.
_

b) 4857 Sayılı İş Kanununa göre çalışan işçilerin hafta tatilleri iş programı aksatılmayacak şekilde ayarlanarak işçilere izin kullandırılacaktır.

Çalışan işçilere Bayram tatili iş programı aksatılmayacak şekilde ayarlanacaktır.

Ulusal-Dini Bayram ve Genel Tatil Günleri ve Bu Günlerde İstihdam Edilecek Personel Sayısı

_İşçi
Çalışılacak Resmi Tatil Günleri Gün Sayısı Çalıştırılacak İşçi Sayısı _

(1günlük) = Gündüz + Gece

Gündüz Gece

….

Gündüz ve Gece Toplamı

14,5 gün 1632 (Yevmiye) 128 (Yevmiye)

Toplam 14,5 gün 1760 kişi (Yevmiye)

_Formen
Çalışılacak Resmi Tatil Günleri Gün Sayısı Asgari Ücretin % 20 Fazlası _

Çalıştırılacak Personel Sayısı (1günlük) = Gündüz + Gece

Gündüz Gece

….

Gündüz ve Gece Toplamı

14,5 gün 16 (yevmiye)

Toplam 14,5 gün 16 kişi (yevmiye)

Çavuş ve Şoförler

Çalışılacak Resmi Tatil Günleri Gün Sayısı Asgari Ücretin % 15 Fazlası

Çalıştırılacak Personel Sayısı (1günlük) = Gündüz + Gece

Gündüz Gece

….

Gündüz ve Gece Toplamı 14,5 gün 402 (Yevmiye) 80(Yevmiye)

Toplam 14,5 gün 482 kişi (Yevmiye)

Resmi ve Dini Bayramların toplamı 14,5 gündür. Bu 14,5 günde toplam 1760 yevmiye düz işçi, 16 yevmiye Asgari Ücretin % 20 Fazlası Çalıştırılacak Personel ile 482 yevmiye Asgari Ücretin % 15 Fazlası Çalıştırılacak Personel mesai yapılacaktır.

Resmi ve Dini bayramlarda çalışan personelin genel tatil ücretleri bordrolarında gösterilecektir.

Pazar Yerlerinin Temizliğinde Gündüz Ekibinden Fazla Çalışma Yapacak Personel Tablosu

Pazar Yeri 1 İşçi Fazla Çalışma Saati HaftalıkFazla Çalışma Yapacak İşçi Sayısı Yıllık Toplam Fazla Çalışma Yapacak İşçi Sayısı (52hft) Yıllık Toplam Fazla Çalışma Saati

Esentepe Pazarı 3 20 1.040 3.120

Harbiş Pazarı 3 17 884 2.652

Fatih Pazarı 3 17 884 2.652

Sahipata Pazarı 3 15 780 2.340

Toplam 60 3.588 10.764

Pazar yerlerinin temizliğinde gündüz ekibinden çalışan personellerin 4857 sayılı kanunun 41. maddesinden doğan fazla çalışma ücretleri ödenecek ve bu ücretler bordrolarında gösterilecektir.

Yüklenici ihale konusu işten 4857 sayılı iş yasası, 506 sayılı SGK yasası ve diğer yasal düzenlemeler ile kendine verilmiş yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirmek zorundadır. Bu yükümlülüklerin aksatılmasında veya yerine getirilmemiş olmasından dolayı oluşacak borç ve cezalardan Belediye sorumlu tutulmayacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) Yüklenici çalıştırdığı her işçiye günlük brüt 3,00 TL. olmak üzere aylık 26 gün yemek bedelini personele nakdi olarak ödeyecek ve tahakkuk bordrosunda gösterecektir.

b) Yüklenici çalıştırdığı her bir işçiye (Düz İşçi, Şoför, Çavuş ve formen dahil) giyim gideri olarak yılı içerisinde verilmek üzere aşağıda cins ve miktarları belirtilen, Özel ve Teknik şartnamede ise detaylı özellikleri belirtilen giyecekleri temin edecektir. Söz konusu giyecekler ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Giyecek giderleri teklif fiyata dahil edilecek olup, bu giderler için ayrıca ödeme yapılmayacaktır:

S.no Cinsi Miktarı Birimi Özellikleri

1 İş elbisesi 1 takım Yazlık

2 İş elbisesi 1 takım Kışlık

3 Yağmurluk 1 adet Kapüşonlu

4 Çizme 1 çift Dizboyu

5 Eldiven 24 çift Bez işçi eldiveni (Ayda 2 kez verilecek)

25.3.3. Malzeme giderleri:

a) Yüklenici aşağıda cins ve miktarları belirtilen, Teknik şartnamede ise detaylı özellikleri belirtilen malzemeleri söz konusu ihaleli iş kapsamında temin edecektir. Aşağıda belirtilen toplam miktarlar yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Malzeme giderleri teklif fiyata dahil edilecek olup, bu giderler için ayrıca ödeme yapılmayacaktır:

S.no Cinsi Miktarı Birimi Özellikleri

1 Süpürge 15.000 adet Çalı uçlu süpürge

2 Toz maskesi 10.000 adet Ventilsiz

3 Kürek 214 adet Metal uçlu saplı kürek

4 Faraş 214 adet Plastik kovalı faraş

5 Çöp Toplama Arabası 50 adet 120 Litrelik tekerlekli plastik çöp

konteyneri

b) İhale kapsamında kullanılan araçların bakım, onarım ve yakıt giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işle ilgili sigorta müdürlüğünden alınan yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmış olan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları aşağıda belirtilmiştir.

1- Mahalle, cadde ve sokakların temizliği iş riski prim oranı: 1 adet Formen, 8 adet Çavuş ve 66 adet Düz İşçi için 1,5 (Birbuçuk)

2- Çöp ve curufların toplanması ve nakliyesi iş riski prim oranı: 24 adet Şoför ve 44 adet Arka İşçisi için 2,5 (İkibuçuk)

(29.09.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kurulu Kararının 7. Maddesi. “Aynı işyerinde, aynı işveren tarafından yürütülen ve mahiyetleri bakımından ayrı özellikler gösteren ve farklı tehlike sınıflarına dahil olan bütün işler, işyerinde en yüksek tehlike sınıfına giren işin prim oranına tabi olur” hükmüne göre tüm işçiler tek bir ihale kapsamında çalıştırılacağından en yüksek prim oranı olan %2,5 esas alınacaktır.)” düzenlemesinin yer aldığı, ihaleye ait Sözleşme Tasarısının 9.1’inci maddesinde ise işe başlama tarihinin 01.01.2013, işin bitiş tarihinin ise 31.12.2013 olarak belirtildiği görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 30.10.2012 tarihinde yapılan ihaleye 16 isteklinin katıldığı, 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 13 teklifin geçerli bulunduğu, her ne kadar bu tekliflerden 6’sı idarece 3.706.173,83 TL olarak hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olsa da bu isteklilerin sunduğu tekliflerin birbirine çok yakın olduğu, teklifler arasında büyük bir fark olmadığı, aşırı düşük bir teklif olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle bu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde;

“ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir. ” açıklaması,

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin 79.4 üncü maddesinde;

“ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması,

79.5’inci maddesinde ise;

“ Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesindeki açıklamalar dikkate alındığında, inceleme konusu ihalenin konusunun çöp toplama ve nakil hizmeti olduğu, ihale konusu işte 143 kişi çalıştırılması öngörülmekle birlikte işçilik maliyetinin yaklaşık maliyet tutarı içerisindeki ağırlığı dikkate alındığında ve işin ifasında kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın yüklenici tarafından karşılanacağı göz önüne alındığında, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu olduğu anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede yaklaşık maliyetin, işçilik kalemleri için işçilik modülü vasıtasıyla bulunan birim fiyatlara %20 müteahhit kârı eklenerek bulunan kâr dahil birim fiyatların miktarlarla çarpılması yoluyla elde edilen toplam işçilik maliyetleri ile, GPS/GPRS araç takip sistemi ve ihale konusu işte kullanılacak araçlar içinse, piyasada bu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınan, müteahhit kârı ve KDV hariç, akaryakıt, tamir, bakım, onarım vb. giderler dahil birim fiyat tekliflerinin ortalaması alınarak, bulunan birim maliyetlerin miktarlarla çarpılmak ve % 20 müteahhit kârı eklenmek suretiyle elde edilen tutarlar esas alınarak 4.447.408,60 TL olarak tespit edildiği belirlenmiştir.

Yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerine ek olarak yüklenici kârının toplam olarak gösterilmediği, ancak söz konusu kalemlerin münferiden hesaplanması aşamasında, her bir kaleme % 20 yüklenici kârı dahil edildiği, dolayısıyla elde edilen yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği anlaşılmaktadır.

İdarece tesis edilen işlemler yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulanmasına tabi tutulmasına ilişkin istikrar kazanmış Kurul kararları çerçevesinde değerlendirildiğinde; ihale üzerinde bırakılan istekli dahil başvuru sahibinin şikayet dilekçesinde belirtilen isteklilerin fiyat tekliflerinin idarece belirlenen %20 oranındaki kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu göz önüne alındığında, ihale komisyonu tarafından ihale konusu işin teklif edilen fiyatlar ile yapılabilirliğinin sorgulanması gerektiği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi istekli, İştem Temizlik Hizmetleri Turizm ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.’nin 3.706.034,00 TL olan fiyat teklifi idarece 3.706.173,83 TL olarak hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olması nedeniyle bu isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Hastürkler Tem. San. Tic. Ltd. Şti., Sektör Tem. San. Tic. Ltd. Şti., Çetiner Tem. San. Tic. Ltd. Şti., Yayçe Tem. Kimyevi Mad. Nakl. Bil. Bes. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti., Net Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., İştem Tem. Hiz. Turz. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi