KİK Kararı: 2012/UH.III-4411

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/068
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 21.11.2012
Karar No : 2012/UH.III-4411
BAŞVURU SAHİBİ:
Altıntat Yemek Tem. İnş. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti., YAVUZ SULTAN SELİM MAHALLESİ SEDA CADDESİ NO:1 KAT:1 KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Tıbbiye Caddesi No: 40 34668 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/135057 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliğitarafından 31.10.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Altıntat Yemek Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.11.2012tarih ve 35928sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4021sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’de üretim-personel müdürü olarak şirket diyet uzmanı veya gıda mühendisi dâhil olmak üzere toplam 86 kişi çalıştırılacağının belirtildiği, bununla birlikte söz konusu Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Yeri” başlıklı bölümünde “ Yemekler hastanemize en fazla 5 km mesafe içinde bulunan, hastane idaresinin temin edeceği yerde (mutfakta) pişirilecek olup, buradan hastanemize taşınarak hastane ve bağlı bulunduğu poliklinik yemekhaneleri ile kliniklere yemek dağıtımı yapılacak, şayet yıl içerisinde hastane kendi bünyesinde mutfak yeri tahsis edebilirse, yemekler hastanemizde pişirilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak ihale dokümanında yemek taşıma işini gerçekleştirecek aracın ve bu araçta çalıştırılacak şoförün maliyeti ile ilgili herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu durumun isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde hazırlamasını engellediği, idarenin yaklaşık maliyetinin tespitinde söz konusu giderlere yer verilip verilmediğinin bilinmediği, yaklaşık maliyet hesabına “ araç ve şoför ” maliyeti dâhil edilmemiş ise bu hususun aşırı düşük teklif sorgulamasında belirsizliğe yol açacağı, rekabeti ve eşit muameleyi engelleyeceği,

2. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “…İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir …” düzenlemesinin yer aldığı,

Teknik Şartname’nin giriş bölümünde “… Personel, hasta ve refakatçılarına her öğün için üç kap yemek verilir. Diyet hastalarına ise dört çeşit yemek verilir. Ayrıca hastanenin hizmet satın aldığı taşeron şirketlerin personellerine de yemek verilir. Aşağıda belirtilen kişi ya da öğün sayıları dışardan hizmet alımı yöntemiyle temin edilen elemanları da kapsamaktadır …” düzenlemesinin; “İşin Niteliği, Yapılma Şekli ve Tarafların Yükümlülükleri” bölümünün 21’inci maddesinde “ Personel yemekhanesi girişine ilgili şirket tarafından turnike koydurulacak ve elektronik kart sistemine geçilecektir. Günlük yemek dağıtımında öğünün belirlenmesi için her personel için kartlar firma tarafından temin edilip, eksildikçe yerine yenileri alınacak ve idare tarafından dağıtımı yapılacaktır. Böylece kartla yenilen yemek kadar ücret ödenecektir. Yemek hizmetleri personelleri yemek giderleri firma tarafından karşılanacağı için kesinlikle yemek kartı ile yemek yemeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemeler incelendiğinde hizmet satın alınan şirket işçilerinin hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanacağının açık olduğu, bu nedenle işçilerin yemek gideri ile ilgili olarak bir bedel öngörülmesine gerek bulunmadığı, ancak idare tarafından kartla yenilen yemek sayısı kadar ödeme yapılacağının belirtildiği, işçilerin yemek giderlerinin firma tarafından karşılanacağı ve yemek kartı verilmeyeceği yönündeki düzenlemelerin birbiriyle çeliştiği,

3. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “… Personelin yol ve giyecek gibi giderleri teklif fiyata dâhildir. Çalışan tüm personelin aylık yol bedeli ayni olarak günlük 2 (İki) bilet üzerinden 26 (Yirmialtı) iş günü olarak yol ücreti hesaplanarak teklif fiyata dâhil edilecektir. İstekliler maliyet hesaplamalarında İETT Müdürlüğünün ücret tarifesi üzerinden K.D.V hariç olan tutarı göz önüne alacaklardır …” düzenlemesinin yer aldığı, ancak İstanbul ilinde ulaşım ile ilgili olarak tek kullanımlık biletlerin kaldırıldığı, akbil, akıllı kart, mavikart, jeton vs. kullanıldığı ve bunların fiyatlarının farklılıklar gösterebildiği, işçilere tek kullanımlık bilet verme imkânı bulunmadığından dolayı iş süresince her bir işçiye bir defa olmak üzere akıllı kart verilmesi gerektiği, söz konusu akıllı kartların da ayrı bir maliyet gerektirdiği, yaklaşık maliyet içindeki yol giderinin hesabında bu hususa yer verilmemiş ise yaklaşık maliyetin sağlıklı olmayacağı ve bu durumun ihalenin iptalini gerektireceği,

4. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “… Her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olmasa da; işin özelliğinden dolayı hizmet veren personel mesaisini sürekli olarak kurumda geçireceğinden aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ihalesinde toplam personel sayısı 86 (seksenaltı) kişidir. İşin süresi 12 ay olup, 365 (üçyüzaltmışbeş) takvim günüdür.

Personel için (86 kişi) brüt asgari ücret ödenecek olup, teklif fiyata dâhildir. İhale süresince 14,50 gün resmi ve dini bayram tatili bulunmaktadır. Bu günlerde teknik şartnamede belirtildiği üzere toplam 33 kişi görev yapacaktır. Bu personel için toplam 478,50 mesai günü 4857 sayılı iş kanunun 47. maddesi uyarınca ücret hesaplanacaktır… ” düzenlemesinin yer aldığı, ancak diyetisyenin, gıda mühendisinin, aşçıbaşının veya aşçıların yanı sıra İstanbul koşullarında işçilerin de asgari ücret üzerinden çalıştırılmasının imkânsız olduğu, yaklaşık maliyet oluşturulurken personel ücretlerinin asgari ücret üzerinden hesaplanmasının isteklileri zarara uğratacak sonuçlar doğurabileceği, 16 isteklinin teklif verdiği ihalede 14 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasının yaklaşık maliyetin gerçekçi temellere dayanmadığını gösterdiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde “ Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3.1.

Her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olmasa da; işin özelliğinden dolayı hizmet veren personel mesaisini sürekli olarak kurumda geçireceğinden aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ihalesinde toplam personel sayısı 86 (seksenaltı) kişidir. İşin süresi 12 ay olup, 365 (üçyüzaltmışbeş) takvim günüdür. Personel için (86 Kişi) brüt asgari ücret ödenecek olup, teklif fiyata dâhildir.
İhale süresince 14,50 gün resmi ve dini bayram tatili bulunmaktadır. Bu günlerde teknik şartnamede belirtildiği üzere toplam 33 kişi görev yapacaktır. Bu personel için toplam 478,50 mesai günü 4857 sayılı iş kanunun 47. maddesi uyarınca ücret hesaplanacaktır…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Yeri” başlıklı bölümünde “ Yemekler hastanemize en fazla 5 km mesafe içinde bulunan, hastane idaresinin temin edeceği yerde (mutfakta) pişirilecek olup, buradan hastanemize taşınarak hastane ve bağlı bulunduğu poliklinik yemekhaneleri ile kliniklere yemek dağıtımı yapılacak, şayet yıl içerisinde hastane kendi bünyesinde mutfak yeri tahsis edebilirse, yemekler hastanemizde pişirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işin “ Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri ” olduğu, söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet türü olmadığı, ancak haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek 86 personelin belirlendiği, bu nedenle teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderlerine yer verildiği tespit edilmiştir. Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeden, yemeklerin hastaneye en fazla 5 km mesafe içinde bulunan, hastane idaresinin temin edeceği yerde pişirileceği ve buradan taşınarak ilgili birimlere dağıtılacağı, yıl içerisinde hastanenin kendi bünyesinde mutfak yeri tahsis etmesi halinde yemeklerin hastanede pişirileceği anlaşılmaktadır.

Söz konusu yemek taşıma işini gerçekleştirecek şoförün tam zamanlı çalışma koşulunun bulunmadığı, bununla birlikte yıl içerisinde hastanenin kendi bünyesinde mutfak yeri tahsis etmesi halinde, yemeklerin hastanede pişirileceği ve bu durumda taşıma işinin gerekmeyeceği dikkate alındığında, çalıştırılacak olan şoförün işçilik maliyetinin teklif fiyata dâhil giderler arasında ayrıca belirtilmemiş olmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği, öte yandan idare tarafından taşıma mesafesinin verildiği, dağıtım yapılacak yerlerin belli olduğu, bunlar dikkate alınarak söz konusu maliyetin teklif fiyatına yansıtılabileceği, yemek hizmet alımı ihalelerinde, maliyeti etkileyen birbirinden bağımsız birçok parametrenin bulunduğu, isteklilerin hizmet gereklerini dikkate alarak ortaya çıkabilecek giderleri öğün birim fiyatına dâhil etmesi gerektiği, bu nedenle yemek taşıma işini gerçekleştirecek aracın ve bu araçta çalıştırılacak şoförün maliyetinin özellikle belirtilmemiş olmasının isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde hazırlamasına engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

…

78.9. İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır.

…

78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.

…

78.15. Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. İstekliler, ayni olarak karşılayacakları yemek ve yol maliyetleri için bir bedel öngörecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta bu bedeli belgelendirecektir.

78.16. İdari şartnamede çalışacak personelin yemek veya yol maliyetinin idarenin yemekhanesinden veya personel servisinden karşılanacağı ve bedelinin yüklenicinin hakedişinden kesileceğine dair bir düzenleme yapılmışsa, yemek ve yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecektir. Bu durumda her bir personel için hakedişten kesilecek yemek veya yol bedelinin tutarı idari şartnamede gösterilecektir. Hakedişten kesilecek bu yemek veya yol bedelinin, idare personeli için öngörülen yemek veya yol bedelinde bir artış yapılsa bile değiştirilemeyeceği göz önünde bulundurularak, yemek ve yol bedelinin yıl içinde meydana gelecek artışları da kapsayacak şekilde tahmini bir bedel olarak belirlenmesi gerekecektir.

…

78.18. Yemek, yol ve giyecek gibi ihtiyaçların isteklilerce karşılanmasının öngörülmediği durumlarda ise idari şartnamelerde bunlara ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmayacak ve sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciden çalışanlara ait bu tür giderleri karşılaması istenmeyecektir.

…

78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dâhil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dâhil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3.1. Her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olmasa da; işin özelliğinden dolayı hizmet veren personel mesaisini sürekli olarak kurumda geçireceğinden aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ihalesinde toplam personel sayısı 86 (seksenaltı) kişidir. İşin süresi 12 ay olup, 365 (üçyüzaltmışbeş) takvim günüdür.

…İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

…Ayrıca maliyete esas olan kalemler teknik şartname esas alınarak hesaplanacaktır…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin giriş bölümünde “ Hastanemiz 727 kadro yatak kapasiteli olup, personel sayısı 1930 kişi civarındadır. Hastanemizin eğitim hastanesi olması nedeniyle rotasyona gelen doktorlar, stajyer öğrencilerle ve geçici görevle hastanemizde çalışan kişilerle bu sayı artabilmektedir. Aşağıda belirtilen normal öğünlere personel, hasta, hasta refakatçısı dâhildir. Diyet öğünlerine diyetli personel ve hastalar dâhildir. Personel, hasta ve refakatçılarına her öğün için üç kap yemek verilir. Diyet hastalarına ise dört çeşit yemek verilir. Ayrıca hastanenin hizmet satın aldığı taşeron şirketlerin personellerine de yemek verilir. Aşağıda belirtilen kişi ya da öğün sayıları dışardan hizmet alımı yöntemiyle temin edilen elemanları da kapsamaktadır …” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin “İşin Niteliği, Yapılma Şekli ve Tarafların Yükümlülükleri” bölümünün 21’inci maddesinde “ Personel yemekhanesi girişine ilgili şirket tarafından turnike koydurulacak ve elektronik kart sistemine geçilecektir. Günlük yemek dağıtımında öğünün belirlenmesi için her personel için kartlar firma tarafından temin edilip, eksildikçe yerine yenileri alınacak ve idare tarafından dağıtımı yapılacaktır. Böylece kartla yenilen yemek kadar ücret ödenecektir. Yemek hizmetleri personelleri yemek giderleri firma tarafından karşılanacağı için kesinlikle yemek kartı ile yemek yemeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalardan, idari şartnamede çalışacak personelin yemek ihtiyacının idarenin yemekhanesinden karşılanacağı ve bedelinin yüklenicinin hakedişinden kesileceğine dair bir düzenleme yapılmışsa, yemek bedelinin ayni olarak karşılanacağının kabul edileceği, bu durumda her bir personel için hakedişten kesilecek yemek bedeli tutarının idari şartnamede gösterilmesi gerektiği, bu düzenlemenin çalışacak personelin yemek ihtiyacının yüklenici tarafından karşılanmadığı, dolayısıyla yemek maliyetinin idarece karşılandığı halleri belirlediği, dolayısıyla bu maliyet daha sonra hakedişten kesileceği için, hakedişten kesilecek bu giderin teklife dâhil giderler arasında belirtilmesinin istenildiği,

Çalışacak personelin yemek maliyetinin “isteklilerce” ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde ise bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı hususunun idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilmesi, aylık gün sayısının gösterilmesi, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmemesi gerektiği; isteklilerin ise ayni olarak karşılayacakları yemek maliyetleri için bir bedel öngöreceği, bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirme yapılacağı ve aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında isteklinin bu bedeli belgelendirilmesi gerekeceği, yemek ihtiyacının isteklilerce karşılanmasının öngörülmediği durumlarda ise idari şartnamelerde herhangi bir düzenleme yapılmaması ve sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciden çalışanlara ait bu tür gideri karşılamasının istenilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanının incelenmesinden; ihale konusu işin 12 aylık süre boyunca verilecek “ Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri ” olduğu, söz konusu işte mesaisini sürekli olarak idarede geçirecek toplam 86 kişinin belirlendiği, İdari Şartname’de işçilerin yemek ihtiyaçlarının yüklenici tarafından karşılanacağı, ancak yükleniciye bir bedel ödenmeyeceği, isteklilerin de tekliflerinde bu gider için bir bedel öngörmeyeceği, hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanma imkânının verileceği yönünde düzenlemelerin yer aldığı,

Teknik Şartname’de de elektronik kart sistemi ile yemek yenileceği ve yenilen yemek sayısı kadar yükleniciye ücret ödeneceği, yemek hizmetleri personellerinin yemek giderleri firma tarafından karşılanacağı için bu işçilerin yemek kartı ile yemek yemeyeceği yönünde düzenlemelerin yer aldığı görülmüştür.

Yemek ihtiyacının isteklilerce karşılanmasının öngörülmediği durumlarda idari şartnamede herhangi bir düzenleme yapılmaması gerektiği dikkate alındığında, ihale konusu işe ait İdari Şartname’de işçilerin yemek ihtiyacının yüklenici tarafından karşılanacağı açıkça belirtildiğinden ihale konusu işte çalışacak personele yemek verileceğinin açık olduğu, İdari Şartname’de söz konusu işçilere hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanma imkânı verileceği belirtilmiş ise de yemek hizmetinin yüklenici tarafından verildiği dikkate alındığında maliyete yüklenicinin katlanacağı, bu nedenle çalışacak personelin yemek maliyetinin “isteklilerce” ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü ancak Tebliğin 78.15’inci maddesine aykırı olarak yemek için bir maliyet öngörülmemesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İdari Şartname’de isteklilerin tekliflerinde işçilerin yemek gideri için bir bedel öngörmeyeceği, idare tarafından da yükleniciye bir bedel ödenmeyeceği belirtilmiş ise de yemek maliyetinin isteklilerce ayni olarak karşılanacağı hallerde, isteklilerin yemek maliyetleri için bir bedel öngörmesi gerekeceği açıktır.

Sonuç olarak, teklif fiyata dâhil olacak giderler arasında, ihale konusu işi yürütecek personele verilecek ayni yemek giderinin yer aldığı, ancak söz konusu giderin yaklaşık maliyete dâhil edilmediği ve istekliye bu gider için ödeme yapılmayacağının belirtildiği, ihale dokümanında yer alan düzenlemelerin mevzuata uygun olmadığı ve söz konusu düzenlemelerin isteklilerin tekliflerini hazırlarken tereddüt yarattığı sonucuna varıldığından ihalenin iptali gerekmektedir.

1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.15. Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. İstekliler, ayni olarak karşılayacakları yemek ve yol maliyetleri için bir bedel öngörecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta bu bedeli belgelendirecektir.

…

78.17. Yol giderine ilişkin olarak personele mutat taşıt bileti verilmesi öngörülürse, yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecek ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanacaktır. Aylık bilet, abonman kartı ya da toplu olarak alınan bilet fiyatlarının günlük bilet fiyatlarından daha düşük olması halinde, günlük bilet fiyatı yerine bu fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır… ” açıklaması,

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “… Personelin yol ve giyecek gibi giderleri teklif fiyata dâhildir. Çalışan tüm personelin aylık yol bedeli ayni olarak günlük 2 (İki) bilet üzerinden 26 (Yirmialtı) iş günü olarak yol ücreti hesaplanarak teklif fiyata dâhil edilecektir. İstekliler maliyet hesaplamalarında İETT Müdürlüğünün ücret tarifesi üzerinden K.D.V hariç olan tutarı göz önüne alacaklardır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalardan, çalışacak personelin yol maliyetinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, idari şartnamelerin ilgili maddesinde aylık gün sayısının belirtileceği, ancak buna ilişkin bir bedelin öngörülmeyeceği,

Yol giderine ilişkin olarak personele mutat taşıt bileti verilmesi öngörülürse, yol bedelinin ayni olarak karşılanacağının kabul edileceği, aylık bilet, abonman kartı ya da toplu olarak alınan bilet fiyatlarının günlük bilet fiyatlarından daha düşük olması halinde, günlük bilet fiyatı yerine bu fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapılacağı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’de yer alan düzenlemede; çalışan tüm personelin aylık yol bedelinin ayni olarak “günlük 2 bilet ve 26 iş günü” üzerinden hesaplanarak teklif fiyata dâhil edileceği, isteklilerin maliyet hesaplamalarında İETT Genel Müdürlüğünün ücret tarifesi üzerinden K.D.V. hariç olan tutarı dikkate alarak tekliflerini oluşturacağı belirtilmektedir.

Çalışacak personelin yol maliyetlerinin karşılanmasının idareler açısından bir zorunluluk olmadığı, ancak şikâyet konusu ihalede günlük 2 bilet ve 26 iş günü üzerinden ayni olarak yol giderinin işçilik maliyetine dâhil edildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.17’nci maddesine yer alan açıklamalar uyarınca isteklilerin İETT Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen günlük bilet fiyatını ya da daha düşük olması halinde aylık bilet, abonman kartı ya da toplu olarak alınan bilet fiyatlarını esas alarak yol maliyetini hesaplayabileceği, dolayısıyla ihale dokümanında mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3’üncü maddesinde “ Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır. ” açıklaması,

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde “… Her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olmasa da; işin özelliğinden dolayı hizmet veren personel mesaisini sürekli olarak kurumda geçireceğinden aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ihalesinde toplam personel sayısı 86 (seksenaltı) kişidir. İşin süresi 12 ay olup, 365 (üçyüzaltmışbeş) takvim günüdür.

Personel için (86 kişi) brüt asgari ücret ödenecek olup, teklif fiyata dâhildir …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale tarihinde yürürlükte bulunan “ brüt asgari ücret ”in veya idari şartnamede “ brüt asgari ücretin yüzde fazlası olarak belirlenen ücret ”in asgari işçilik maliyetinin bileşenlerinden biri olduğu, İdari Şartname’de çalışacak her personel için “brüt asgari ücret”ödenmesinin öngörüldüğü, ihale dokümanındaki düzenleme ile asgari sınırın belirlendiği, isteklilerin çalıştıracağı personel için idare tarafından belirlenen ücretten fazla ücret ödemesinin her zaman mümkün olduğu ve bunu teklif fiyatına yansıtabileceği, bu nedenle söz konusu düzenlemenin teklif vermeye engel teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi