KİK Kararı: 2012/UH.III-4405

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/068
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 21.11.2012
Karar No : 2012/UH.III-4405
BAŞVURU SAHİBİ:
İda Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Taahhüt Bilgisayar İletişim Telekominasyon Temizlik Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti., HÜRRİYET MEYDANI GENİŞ İŞ MERKEZİ NO:1 BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Yeni Mah. Sakarya Cad. Hükümet Konağı 4. Kat 19 10560 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/90305 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Öğretim Yılı İlkokul Ve Ortaokul Öğrencilerinin 21 Yerleşim Biriminden 5 Taşıma Merkezine 180 İşgünü Taşınması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 03.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2012-2013 Öğretim Yılı İlkokul Ve Ortaokul Öğrencilerinin 21 Yerleşim Biriminden 5 Taşıma Merkezine 180 İşgünü Taşınması” ihalesine ilişkin olarak İda Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Taahhüt Bilgisayar İletişim Telekominasyon Temizlik Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 06.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.11.2012 tarih ve 36861 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4121 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; söz konusu ihalenin, "tek geçerli teklif kaldığı ve rekabet koşullarının oluşmadığı" gerekçesiyle iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalenin Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle yapılan “2012-2013 Öğretim Yılı İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinin 21 Yerleşim Biriminden 5 Taşıma Merkezine 180 İşgünü Taşınması” ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulunun 26.09.2012 tarih ve 2012/UH.III-3763 sayılı kararında; “Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Er-En Taşımacılık Nak. İnş. Hal. Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ve Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadesine yer verilmiştir.

Söz konusu Kurul kararı üzerine alınan 02.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile Er-En Taşımacılık Nak. İnş. Hal. Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ve Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. Tic. A.Ş. nin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış, sonrasında ise ihale idarece iptal edilmiştir.

Kamu İhale Kanununun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde “ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükmünde ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu ve bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği açık olarak ifade edilmiş olup, ihalenin iptalinin Kamu İhale Kanununun temel ilkelerine ve kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı olmamak koşuluyla idarenin takdirindeki bir husus olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede ihalenin iptaline ilişkin olarak idarece belirlenen gerekçenin kamu ihale mevzuatına aykırı olmaması gerekmektedir.

İhale komisyonunun 02.11.2012 tarihli kararında ihalenin iptal edilme gerekçelerine ilişkin olarak; “Kamu İhale Kurumuna yapılan itiraz sürecinde eğitim öğretimin aksamaması amacıyla ihtiyaçların başka şekilde temin edilmesi yoluna gidilerek 93 günlük doğrudan temin yolu ile 140.913,60 TL’ye hizmet alımı yapıldığı,

Söz konusu doğrudan temin usulü ile yapılan ihale işi; açık ihale usulü ile yapılan ve KİK tarafından değerlendirme dışı bırakılan, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan (332.460,00) teklifin de çok altında olduğundan, İdareler ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur ilkesine dayanarak doğrudan temin yolu ile 93 günlük 140.913,60 TL tutarındaki hizmet alımına göre, devlet lehine 30.858,00 TL’lik kaynak sağlandığı,

İlk iki teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı düşünüldüğünde ise 3. Firmanın toplam teklifi olan 399.960,00 TL’nin günlük kısmının 206.646,00 TL tutarına tekabül ettiği, bu rakam doğrudan temin ile kıyaslandığında ise 65.732,40 TL tutarında kamu zararı oluşacağı,

Ayrıca; Kamu İhale Kurumu kararının sonuç bölümünde, Er-En Taşımacılık Nak. İnş. Hal. Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ve Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 3. İstekli olan İda Turizm Taşımacılığa verilmesi yönünde herhangi bir ibare bulunmadığı, “bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” İbaresi ile değerlendirme ve karar yetkisinin İhale Komisyonunun taktirine bırakıldığı anlaşıldığından,

_Söz konusu ihalenin, Kamu İhale Kurumuna yapılan itiraz süresinin beklenilmesi esnasında ihtiyacın başka bir şekilde temin edilmesi sağlanıldığından ve kamu kamu yararı gereği tek teklif kalması sebebiyle ihalede yeterli rekabet ortamının oluşamadığı gerekçelerine dayanılarak ve yukarıda belirtilen gerekçeler de göz önünde bulundurularak iptaline, idarenin ihale sürecini yeniden başlatarak, geriye kalan 87 günlük hizmet süresi için ihalenin yeniden yapılmasına ve bu kararın 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 40. Maddesi gereğince ihale yetkilisinin onayına sunulmasına
Oybirliği ile karar verilmiştir.” _ifadelerine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 20’nci maddesinde yer alan “ 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (b) bendinde ertesi mali yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılabileceği düzenlenmiştir. Böylece ihale ile ilgili ilan süresi ve ihale sürecinin belirli bir zaman alacağı da dikkate alınarak ertesi yılda gerçekleştirilecek bu tür mal ve hizmet alımı ihalelerine mali yıl sona ermeden çıkılabilmesine imkan tanınmıştır. Ancak yılın sonunda ya da ertesi yılın başında çıkılan ihalelerde önceden öngörülemeyen nedenlerle ihale sürecinin uzadığı durumlarda süreklilik arz eden bu alımların kesintiye uğratılmamasını teminen, ihale sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçların 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilerek, anılan madde hükmü ve 62 nci maddenin (ı) bendinde yer alan esaslar da dikkate alınarak aynı Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendi ya da 22 nci maddesinin (d) bendinde belirtilen tutarlara kadar olanların bu maddelere göre temin edilebilmesi idarenin yetki ve sorumluluğundadır.” açıklaması gereğince, idarece eylül ayında başlayacak eğitim sezonu dikkate alınarak 03.08.2012 tarihinde işin ihalesinin yapıldığı, ancak şikayet ve itirazen şikayet süreci nedeniyle ihale sürecinin uzaması nedeniyle yukarıda yer verilen Tebliğ açıklaması uyarınca işin öğrenci taşıma işi olması ve eğitim sürecinin kesintiye uğratılmaması gerekçesiyle bir aksama yaşanmaması için 93 günlük doğrudan temin yolu ile alım yapıldığı, işin kalan kısmının yarıdan daha az olduğu ve fiilen yürütülen taşıma işinde oluşan birim fiyatın işin daha hesaplı yapılabileceğini de gösterdiği anlaşıldığından, başvuru konusu ihalenin idare tarafından belirtilen gerekçeler ile iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde özetle; “ Söz konusu ihalenin, "tek geçerli teklif kaldığı ve rekabet koşullarının oluşmadığı" gerekçesiyle iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu ” şeklinde belirtilen iddiasına yönelik Kurul çoğunluğunca alınan karar ile, ihalenin iptal işleminin mevzuata uygun olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin, itirazen şikâyet dilekçesinde dile getirdiği iddiasına yönelik olarak idarenin iptal gerekçesi ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;

Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2012-2013 Öğretim Yılı İlkokul ve Ortaokul öğrencilerinin 21 Yerleşim Biriminden 5 Taşıma Merkezine 180 İşgünü Taşınması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin, yaklaşık maliyetin Taşımalı İlköğretim Yönetmeliğinde belirlenen esaslara göre hesaplanan okul başına günlük maliyetin taşıma yapılacak gün sayısıyla çarpılması suretiyle 410.505,30 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede dört adet ihale dokümanı satın alındığı, 03.08.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye dört istekli tarafından teklif verildiği, idarece yapılan teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ özel ortağın imza sirkülerinin belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı ” gerekçesi ile, iki isteklinin teklifinin de, “ daha önce verilen düzeltici işlem niteliğindeki 2012/UH.111-3763 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ” gerekçesine dayanılarak değerlendirme dışı bırakılması üzerine ihalede tek geçerli teklifin kaldığı, a nılan Kurul Kararı üzerine ihale komisyonu tarafından 02.11.2012 tarihinde yeniden karar alındığı ve “Kamu İhale Kurumuna yapılan itiraz süresinin beklenilmesi esnasında ihtiyacın başka bir şekilde temin edilmesi sağlanıldığından ve kamu kamu yararı gereği tek teklif kalması sebebiyle ihalede yeterli rekabet ortamının oluşamadığı” gerekçesi ile ihalenin iptal edildiği,

Anlaşılmıştır.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalenin Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle yapılan "2012-2013 Öğretim Yılı İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinin 21 Yerleşim Biriminden 5 Taşıma Merkezine 180 İşgünü Taşınması"ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurulunun 26.09.2012 tarih ve 2012/UH.III-3763 sayılı kararında; "Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Er-En Taşımacılık Nak. Inş. Hal. Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ve Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. Tic. AŞ.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir."ifadesine yer verilmiştir.

Söz konusu Kurul kararı üzerine alınan 02.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile Er­-EnTaşımacılık Nak. Inş. Hal. Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ve Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. Tic. A.Ş.’nin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış, sonrasında ise ihale idarece iptal edilmiştir.

Kamu İhale Kanununun“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali" başlıklı 39 uncu maddesinde ise; “İhale komisyonu karan üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez...” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükmünde ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu ve bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği açık olarak ifade edilmiş olup, ihalenin iptalinin Kamu İhale Kanununun temel ilkelerine ve kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı olmamak koşuluyla idarenin takdirindeki bir husus olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihalenin iptaline ilişkin olarak idarece belirlenen gerekçenin kamu ihale mevzuatına aykırı olmaması gerekmektedir.

İhale komisyonunun 02.11.2012 tarihli kararında ihalenin iptal edilme gerekçelerine ilişkin olarak; “Kamu İhale Kurumuna yapılan itiraz sürecinde eğitim öğretimin aksamaması amacıyla ihtiyaçların başka şekilde temin edilmesi yoluna gidilerek 93 günlük doğrudan temin yolu ile 140,913,60 TL’ye hizmet alımı yapıldığı,

Söz konusu doğrudan temin usulü ile yapılan ihale işi; açık ihale usulü ile yapılan ve KİK tarafından değerlendirme dışı bırakılan, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan (332.460,00) teklifin de çok altında olduğundan, İdareler ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasınıve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur ilkesine dayanarak doğrudan temin yolu ile 93 günlük 140.913,60 TL tutarındaki hizmet alımına göre, devlet lehine 30.658,00 TL’lik kaynak sağlandığı,

İlk iki teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı düşünüldüğünde ise, 3. Firmanın toplam teklifi olan399.960,00 TL'nin günlük kısmının 206.646,00 TL tutarına tekabül ettiği, bu rakam doğrudan temin ile kıyaslandığında ise 65.732,40 TL tutarında kamu zararı oluşacağı,

Ayrıca; Kamu İhale Kurumu kararının sonuç bölümünde, Er-En Taşımacılık Nak. Inş. Hal. Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ve Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 3, İstekli olan Ida Turizm Taşımacılığa verilmesi yönünde herhangi bir ibare bulunmadığı, 'bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir." İbaresi ile değerlendirme ve karar yetkisinin İhale Komisyonunun taktirine bırakıldığı anlaşıldığından,

Söz konusu ihalenin, Kamu İhale Kurumuna yapılan itiraz süresinin beklenilmesi esnasında ihtiyacın başka bir şekilde temin edilmesi sağlanıldığından ve kamu kamu yararı gereği tek teklif kalması sebebiyle ihalede yeterli rekabet ortamının oluşamadığı gerekçelerine dayanılarakve yukarıda belirtilen gerekçeler de göz önünde bulundurularak iptaline, idarenin ihale sürecini yeniden başlatarak, geriye kalan 87 günlük hizmet süresi için ihalenin yeniden yapılmasına ve bu kararın 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 40. Maddesi gereğince ihale yetkilisinin onayına sunulmasına oybirliği ile karar verilmiştir.“ ifadelerine yer verilmiştir.

Kamu ihale Kanununun;

"Belli istekliler arasında ihale usulü " başlıklı 20'nci maddesinde;

“Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. ... İhaleye davet edilebilecek aday sayısının beşten az olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihale iptal edilir” hükmü,

“Pazarlık usulü” başlıklı 21'inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir.

1. Açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması” hükmü,

"Tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin yapılması” başlıklı 52’nci maddesinde, “Danışmanlık hizmet ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi, teknik ve malî değerlendirme olmak üzere iki ¡aşamada yapılır. ... Gerek ön yeterlik sonucunda gerekse teknik veya malî değerlendirme sonucunda üçten az aday veya isteminin kalması halinde ihale yapılmaz.”hükmü,

Yer almaktadır.

Aynı Kanunun "Açık ihale usulü ” başlıklı 19'uncu maddesi ise "Açık ihale usulü, bütünisteklilerin teklif verebildiği usuldür” şeklindedüzenlenmiştir.

Yukarıda yer alan Kanun hükümlerinden anlaşıldığı üzere, teklif sayısına bağlı olarak gerekli rekabetkoşullarının sağlanıp sağlanmadığı yönünde kaygı oluşturabilecek haller kanun koyucu tarafından özel olarak belli istekliler arasında ihale usulü ve danışmanlık hizmet alımı ihaleleri için telaffuz edilmiştir. Zira, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan bir ihalede ihaleye davet edilebilecek aday sayısının beşten az olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihalenin iptal edileceği, danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise değerlendirme sonucunda üçten az aday kalması halinde ihalenin yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, açık ihale usulü ile yapılan ihaleler için yukarıdaki gibi bir öngörü kanun koyucu tarafından ortaya konulmamış, ancak açık ihale usulü (veya belli istekiler arasında ihale usulü) ile yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması halinde pazarlık usulü ile ihale yapılabileceğine hükmedilerek açık ihale usulü ile yapılan ihaleler için yalnızca “ teklif çıkmaması ” durumuna özel bir kaygıya işaret edilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalardan açık olduğu üzere; Kamu ihale Kanununun ortaya koyduğu ilkeler ve amaçlar çerçevesinde, açık ihale usulü ile yapılan ihalelerde tek geçerli teklif kalması durumunda (ve hatta tek teklif sunulması halinde dahi) ihalede gerekli rekabet koşullarının oluşup oluşmadığına yönelik bir kaygıya işaret edilmemekte, açık ihale usulü için yalnızca teklif çıkmaması durumunda ne yapılacağı (pazarlık usulüne başvurulması) konu edilmektedir.

Başvuru konusu ihalede 4 firmanın ihaleye teklif sunduğu, bu haliyle açık ihale usulü ile yapılan ihalede Kanunun aradığı anlamda ve amaçladığı şekilde rekabet ortamının sağlanmış olduğu, bu itibârla ihalede geçerli tek teklif kalmış olmasının yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ihalenin iptali için yeterli ve kamu yararına uygun bir neden olamayacağı; ayrıca başvuru sahibinin teklifinin (399.960,00 TL.) idarece belirlenen yaklaşık maliyetin (410.505,30 TL.) altında olduğu dikkate alındığında idarenin zarara uğratıldığından da söz edilemeyeceği anlaşıldığından, idarece ihalenin iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalenin iptal gerekçesinin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi