KİK Kararı: 2012/UH.III-4037

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/062
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 22.10.2012
Karar No : 2012/UH.III-4037
BAŞVURU SAHİBİ:
Rüstem Topaloğlu / Arben Yemek Fabrikası , BAHŞİ MAHALLESİ TİRYAKİOĞLU CADDESİ NO:29/2 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık Canik İlçe Milli Eğt.Müd(İlköğretim-Orta Öğretim Burs), 100. Yil Bulvari Hükümet Konagi Kat:6 No:18 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/82966 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki Öğrencilere Sıcak Yemek Alımı Ve Dağıtımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Canik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.07.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki Öğrencilere Sıcak Yemek Alımı ve Dağıtımı” ihalesine ilişkin olarak Rüstem Topaloğlu / Arben Yemek Fabrikası firmasının 28.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.10.2012 tarih ve 33050 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.10.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3628 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının uygun görülmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası ilişkin olarak idarenin cevabında “…Kızılırmak Yemek Fabrikası (İbrahim Akça) ve Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş. tarafından açıklama dosyaları 26.09.2012 tarihinde yeniden toplanan komisyonumuz tarafından incelenerek en düşük teklif sahibi Kızılırmak Yemek Fabrikası (İbrahim Akça) teklifi komisyonumuzca uygun bulunmuş ve ihale adı geçen firma uhdesinde kalmıştır” denilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde , “…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihaleye ait teknik şartnamede “İşin konusu:

Madde 1-Bu ihalenin konusu yüklenici firma tarafından Tablo 2’ de belirlenen menüdeki Yemeklerin Tablo 1 listedeki taşıma merkezi okullara 2011/2012 Öğretim yılında 175 iş günü malzeme dahil sıcak öğle yemeği hazırlanması, dağıtım ve sonrası temizlik işleri hizmet alımı işidir.

…

Yemeğin pişirilmesi ve dağıtımı:

1- Canik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 8 Taşıma Merkezi Okulun taşımalı öğrencilerine 2012-2013 öğretim yılı yemek ihtiyacını her türlü malzeme dahil verilen mönüye göre yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşıması, taşımalı okullarda dağıtımı, dağıtım öncesi ve sonrası hizmetleri; Bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb. ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır.

…

2-Yemek Menüleri aşağı Tablo 2’ de belirtilen yemeklerden günlük 1 ana yemek, 1 yan yemek ve mevsimine göre meyve veya tatlı vb. oluşacak en az üç kalem ve her öğrenci için günlük asgari 750 kalori olacak şekilde hazırlanacak. İdarece aylık olarak düzenlenecek yemek listeleri her ayın son haftası yükleniciye teslim edilecektir, yüklenici firma günlük olarak hazırladığı yemekleri Tablo 1 de belirtilen okullara günlük ve sıcak halde ulaştırıp öğrencilere dağıtımını sağlayacaktır.

…

Personel

Madde 3- Yemeğin taşınmasında, yemek servisini yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb.) yüklenici firma tarafından karşılanacaktır….

Servis saatleri:

Madde 9-

…

Taşıma merkezi okullarımızda yemek hizmetini verecek yüklenici firmanın uygulayacağı gramajlar ve mönü çıkartılarak aşağıda verilmiştir. Ancak bu listede olmayan eşdeğer, gramaj ve özellikte mevsimine uygun yemekler idare tarafından, menüye dahil edilebilecektir. Bu yemeklerde kullanılan gramajlar için verilen gramaj listesindeki benzer yemekler baz alınarak hazırlanır. Yemek yapımında uygulanacak gramajlar aşağıdaki listelerdeki miktarlar aynen uygulanacaktır.

…

Sıcak yemek mönüsü (Tablo
2 )

Çorba çeşitleri (1.grup)

Ana yemek çeşitleri (2.grup)

Yardımcı yemek çeşitleri (3. Grup)

Tavuklu şehriye çorba (150 gr)

Etli kuru fasulye (200 gr)

Pirinç pilavı (100 gr)

Ezogelin çorba (150 gr)

Etli taze fasulye (200 gr)

Bulgur pilavı (100 gr)

Mercimek çorba (150 gr)

Etli türlü (200 gr)

Nohutlu pilav (100 gr)

…

…

….

….

Bir Aylık Örnek Menü

…”

düzenlemeleri yapılmıştır.

Başvuru sahibinin inceleme konusu ihaleye ilişkin olarak “ihaleye aşırı düşük teklif fiyatı sunan isteklilerin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesine uygun olmadığı” iddiasının yer aldığı 15.08.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile yaptığı itirazen şikâyet başvurusu hakkında Kamu İhale Kurulunun 12.09.2012 tarih ve 2012/UH.III-3554 sayılı Kararı ile “…idarece teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirilen İbrahim Akca – Kızılırmak Yemek Fabrikası, Tatmar Yem. Un. Mam. Ür. Dağ. Gıda ve Hay. Ltd. Şti. ve Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.nden Teknik Şartnamede düzenlenen aylık örnek menünün 3’üncü haftasına göre ve ‘her türlü maliyet bileşenlerinin belgelere dayalı olarak’ teklif fiyatları hakkında açıklama yapılmasının istendiği 27.07.2012 tarihli yazılarda da, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4’üncü maddesine aykırı olarak, ihale konusu hizmet işinin ana bileşeni olan yemek maliyetinin tüm istekliler tarafından eşit koşullarda belirlenmesini sağlayacak şekilde, belirtilen menüde öngörülen malzeme miktarlarına yer verilmediği görülmüştür.

Bu durumda, isteklilerce aşırı düşük teklif fiyatları hakkında yapılan açıklamaların eşit koşullarda değerlendirilmesinin mümkün olmadığı; belirtilen aykırılığın teklif fiyatı aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilerden açıklama istenen yazılarda, teklif fiyatını oluşturan önemli maliyet bileşenlerinin ve ihale konusu hizmetin niteliği itibari ile ağırlıklı kısmını oluşturan çiğ yemek maliyetinin belirlenmesini doğrudan etkileyen malzeme miktarlarının, Teknik Şartnamede düzenlenen asgari kalori miktarına ve örnek menüye göre belirlenerek yeniden açıklama istenmesi suretiyle düzeltici işlemle giderilebileceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif fiyatı aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilerden, teklif fiyatı oluşturan önemli maliyet bileşenleri ile çiğ yemek maliyetinin belirlenmesini doğrudan etkileyen malzeme miktarları belirtilerek açıklama istenmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir” denilerek, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Anılan Kurul Kararının uygulanmasını teminen idarece İbrahim Akça – Kızılırmak Yemek Fabrikası, Tatmar Yem. Un. Mam. Ür. Dağ. Gıda ve Hay. Ltd. Şti. ve Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.ne gönderilen 21.09.2012 tarihli yazılarlateknik şartnamede düzenlenen aylık örnek menünün 3’üncü haftasına ilişkin olarak belirlenen gramajlar doğrultusunda “çiğ yemek maliyeti ve her türlü maliyet bileşenlerinin belgelere dayalı olarak” aşırı düşük teklif fiyatları hakkında açıklama yapılması istendiği anlaşılmıştır.

Adı geçen isteklilerden aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması yapanlarının açıklamalarının incelenmesi sonucunda;

İhale üzerinde bırakılan İbrahim Akça – Kızılırmak Yemek Fabrikası’nın aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasından 302.706,00 TL toplam, 1,34 TL birim fiyat teklifi kapsamında, idarece belirlenen örnek menüye göre bir öğün yemek maliyetinin 0,74 TL olarak hesaplandığı,

Bu tutarın belirlenmesine esas malzeme fiyatlarının tevsiki amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 maddesinde belirtilen ibarenin ve onayın bulunduğu proforma faturanın sunulduğu anlaşılmakla birlikte,

Birim öğün yemek maliyeti hesabında örnek menü beşinci gün patlıcan kebabı malzemeleri kapsamında idarece öngörülen miktarlardan (sığır eti 70 gr, domates 20 gr, patlıcan 80 gr, domates salçası 5 gr) daha düşük miktarların (sığır eti 10 gr, domates 10 gr, patlıcan 5 gr, domates salçası 2 gr) esas alındığı,

Birim öğün maliyetin belirlenmesinde ekmek maliyeti 100 gramı 0,10 TL olarak esas alındığı halde malzeme fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan proforma faturada 1,2 TL/kg (100 gramı 0,12 TL) fiyat alındığı,

Yemeklerin taşınmasında kullanılacak araçların katalog tüketim miktar bilgileri ile belgelendirilmeden, kabul edilen günlük gidere (65 TL x 180 gün) göre araç ve yol bedeli öngörüldüğü,

Toplam teklif fiyatı içinde 35.057,50 TL olarak öngörülen işçilik (1 aşçı, 1 yardımcı, 2 şoför) bedeli için ihale tarihinde yürürlükte olan 2012 yılının ikinci yarısı (01.07.2012 – 31.12.2012) asgari ücreti yerine birinci yarısının (01.01.2012 – 30.06.2012) asgari ücretinin esas alındığı tespit edilmiştir.

Bu durumda teknik şartnamede öngörülen örnek menüde yer alan yemek malzemesi miktarlarından daha düşük miktarların, ekmek ile ilgili olarak da piyasadan alınan fiyattan daha düşük fiyatın esas alındığı, teknik şartnamede teklif fiyata dahil olduğu belirtilen personel giderinin ihale tarihinde yürürlükteki asgari ücrete göre öngörülmediği ve araç giderinin belgelendirilmediği anlaşılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyat açıklamalarının kabul edilmesi Kamu İhale Genel Tebliğini 79.5. maddesine aykırı bulunmuştur.

Diğer taraftan ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasından, 390.807,00 TL toplam, 1,73 TL birim fiyat teklifi kapsamında, idarece belirlenen örnek menüye göre bir öğün yemek maliyetinin 0,89 TL olarak hesaplandığı,

Bu tutarın belirlenmesine esas malzeme fiyatlarının tevsiki amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 numaralı maddesinde belirtilen ibarenin ve onayın bulunduğu proforma faturaların ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.11 numaralı maddesine uygun olarak ihale tarihinden (26.07.2012) önceki fiyatlara ilişkin 25.07.2012 tarihli hâl fiyat listesinin sunulduğu,

Toplam teklif fiyatı içinde portör gideri, sözleşme giderleri ve yüklenici kârı öngörüldüğü anlaşılmakla birlikte,

İstekli tarafından 0,89 TL olarak belirlenen birim maliyete göre, toplam teklif fiyatı kapsamında çiğ yemek toplam maliyeti (0,89 TL x 180 gün x 1255 öğrenci =) 201.051,00 TL olarak hesaplanması gerekirken 200.807,03 TL olarak daha düşük belirlendiği,

Doğal gaz ve temizlik malzemesi ile yemeklerin taşınmasında kullanılacak aracın yakıt bedelinin, tüketim miktar bilgilerine yönelik belgelendirme yapılmadan kabul edilen gidere [doğalgaz: 250 m3 x 0,86 TL x 9 ay; temizlik malzemesi: 1.954,04 TL (teklif fiyatın %0,5’i); yakıt:100 TL x 180 gün)] göre belirlendiği,

Toplam 87.465,00 TL olarak öngörülen personel giderinin belirlenmesinde sadece ihale tarihindeki yürürlükte olan asgari ücretin esas alındığı, asgari ücretli işçinin işverene toplam maliyetinin dikkate alınmadığı,

Örnek menü beşinci gün patlıcan kebabı malzemeleri kapsamında idarece öngörülenmalzemenin (20 gr domates) istekli tarafından (idarece öngörülmeyen sıvı yağ ve tuz bedeli öngörüldüğü halde) hesaba katılmadığı tespit edilmiştir.

Bu durumda esas alınan birim öğün maliyetine göre hesaplanan tutardan daha düşük toplam yemek maliyetinin öngörüldüğü, teknik şartnamede öngörülen örnek menüde yer alan yemek malzemesi miktarlarından daha düşük miktarın esas alındığı, teknik şartnamede teklif fiyata dahil olduğu belirtilen personel giderinin ihale tarihinde yürürlükteki asgari ücrete göre öngörülmediği ve araç giderinin belgelendirilmediği anlaşılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyat açıklamalarının kabul edilmesi Kamu İhale Genel Tebliğini 79.5. maddesine aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İbrahim Akça – Kızılırmak Yemek Fabrikası firması ve Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının reddedilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesine uygun olmadığı ” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurulca; isteklilerden, İbrahim Akca – Kızılırmak Yemek Fabrikası ve Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının reddedilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik“ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Canik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki Öğrencilere Sıcak Yemek Alımı ve Dağıtımı Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığının 21.03.2012 tarih ve 4667 sayılı yazısı esas alınarak ve tespit edilen hesap hatası ihale tarihi itibari ile düzeltilerek, 1255 öğrenci için 180 gün süre ile 2,44 TL birim fiyat üzerinden toplam 551.196,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 14 adet ihale dokümanı satın alındığı, 26.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

İbrahim Akca – Kızılırmak Yemek Fabrikası

302.706,00

Tatmar Yem. Un. Mam. Ür. Dağ. Gıda ve Hay. Ltd. Şti.

338.850,00

Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.

390.807,00

Rüstem Topaloğlu – Arben Yemek Fabrikası

459.331,50

Mümine Can Yem. Ür. Gıda Hayv. Nak. Taah. Tem. İnş. Pet. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti.

459.480,60

Muzaffer Altıntaş

460.384,20

Çakınlar Market Un. Mam. Yem. Ve Tem. Hiz. Taş. Hay. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

460.836,00

Akcan Gıda İnş. Tur. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

548.937,00

Ayan Tar. Ür. Şeh. Ar. Ser. Taş. Tur. Ve Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

551.196,00

Şeklinde verildiği, aynı ihaleye ilişkin olarak daha önce Kurulca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki 12.09.2012 tarih ve 2012/UH.III-3554 sayılı Kararın, uygulanmasını teminen idarece İbrahim Akca – Kızılırmak Yemek Fabrikası, Tatmar Yem. Un. Mam. Ür. Dağ. Gıda ve Hay. Ltd. Şti. ve Tatkim Yem. Un. Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A. Ş.’den 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Tatmar Yem. Un. Mam. Ür. Dağ. Gıda ve Hay. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına cevap verilmediği gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama sunun diğer iki isteklinin teklifinin idarece uygun görülerek, ihalenin en düşük fiyat esasına göre bu iki istekli üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği hususlarına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi