KİK Kararı: 2012/UH.III-4034

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/062
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 22.10.2012
Karar No : 2012/UH.III-4034
BAŞVURU SAHİBİ:
M.A.K.Gıda İnşaat Tem. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ŞEHİTLİK CADDESİ ŞEHİTLİK MAHALLESİ NO:62 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Gazi Cad. Hükümet Konağı Kat 2 No: 2 21640 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/108306 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Taşınan 1071 Öğrenciye Sıcak Öğlen Yemeği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 31.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Taşınan 1071 Öğrenciye Sıcak Öğlen Yemeği” ihalesine ilişkin olarak M.A.K. Gıda İnşaat Tem. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 18.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.10.2012 tarih ve 32989 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.10.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3618 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan tüm isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasının ve ihalenin 308.448,00 TL teklif sunan Yayet Ltd. Şti.'nin üzerine bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanında bulunan maliyet kalemlerinin tümünü içerip içermediği yönünden incelenmesi gerektiği,

2. İsteklilerden Öz Umut İletişim Ltd. Şti.'nin ihale dosyasında sunduğu iş bitirme belgesinin mevzuata aykırı olduğu idarece tespit edildiği halde firmanın sadece değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa firmanın geçici teminatının gelir kaydedilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17’nci maddesine göre işlem yapılması gerektiği, firmanın yasaklanmadığı, hakkında karar verilmesi gerektiği

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu iş 1071 öğrenciye 180 iş günü öğlen sıcak yemek verilmesi olup götürü bedel teklif alınmıştır.

İncelenen ihalede yaklaşık maliyet içindeki kâr oranı belirli olmadığından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi uyarınca öngörülebilecek azami kar oranı olan % 20 oranı düşülerek bulunan kârsız yaklaşık maliyet tutarı 392.628,60 TL’dir. İdarece başlangıçta geçerli teklif olarak belirlenen tekliflerden kârsız yaklaşık maliyetin altında olanlar aşağıdaki gibidir:

YAY ET GIDA İNŞ GİYİM TEM. NAK. İTH. İHR. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

308.448,00

ÖZ UMUT İLTŞ. PET. İNŞ. GID. PAZ. TİC. LTD. ŞTİ.

323.870,00

ZEUGMA YEMEK TEMİZLİK GIDA İLAÇLAMA TURİZM İNŞAAT İTHALAT İHRACAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

391.728,96

İdarenin 31.08.2012 tarihli yazıları ile Öz Umut ve Yayet firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. Ancak Zeugma firması da kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu halde bu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmemiştir.

Öz Umut firması 03.09.2012 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş olmakla birlikte, ihale komisyonu kararında Yayet firmasının 04.09.2012 tarih ve 5344 sayı ile kayda alınan şikâyet dilekçesi üzerine istekliyle ilgili olarak yapılan incelemede, idarenin 06.08.2008 tarihinde 2008/81203 KİK numaralı ihalesine ait dosyada firmanın sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin usul ve esaslara uygun düzenlenmediğinin tespit edildiği, belirtilen bu durumun 4734 sayılı KİK’in 10. maddesinin 4. fıkrası (f) bendinin uygulanmasına aykırı (iş ve meslek ahlakına aykırı) olarak değerlendirilerek ihale dışı bırakılmasına ve ayrıca firmanın sunduğu 03.09.2012 tarihli açıklama dosyasının da değerlendirilmemesine karar verildiği belirtilmiştir.

Yayet firmasının sunduğu 03.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihale bu istekli üzerinde bırakılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazılarında herhangi bir bileşen belirlenmemiştir.

Teknik Şartname’de,

“3-Öğle yemeği; yüklenici tarafından sıcak olarak servise sunulacaktır.

4-Yemekler, yüklenici tarafından Taşıma Merkezi okullara termokingli araçlarla ve termobakslarda bizzat götürülüp kendi servis araçları ve elemanlarınca sıcak olarak her öğrenciye ayrı çatal, kaşık,su bardağı ve servis tabağı ile servis yapılacaktır.

4-Servis yerinin temizliği ve boş tabakların toplanması yükleniciye aittir.

_5-_Yemeğin taşınması, yemek Servisini yapılması ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi, vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin Sabıka kaydı, sağlık raporları (Portör Muayenesi) kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Personellerin sağlık raporları 3 ayda bir yenilenecek ve ilgili kuruma verilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterilecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takılacaktır.

15 -Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde Mesul Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılacaktır. Öğrencilerin yedikleri yemekten zehirlenmeleri halinde tüm sorumluluk ve tedavi masrafları yükleniciye aittir.

17 -Yüklenici yemekleri hazırladıktan sonra Taşıma Merkezi Ortaöğretim Okullarına götürerek okulun yemekhanesinde öğrencilere servis yapacak, yemekhanenin ve servis takımlarının temizliğini yaptıktan sonra okuldan ayrılacaktır. Yemek masaları yüklenici tarafından hazırlanacak, masaların üzerinde yemeğin özelliğine göre çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik ve peçete mutlaka bulunduracaklardır.

18- Yemeğin sıcak olarak verilmesi mecburiyeti vardır. Yoksa ısıtılmalıdır. Bunun için firma tarafından ısıtmak için ocak veya sıcak tutabilmek için Benmari kurulacak.

30- Bal, reçel, pekmez, krema ve süt gibi ürünlerin dağıtımında öğrenci adeti kadar plastik çubuk veya kaşık, çatal verilecektir.

31- Ekmek arası kumanya verilmesi işleminde köfte, yumurta, salam, peynir, helva vb. yiyecek maddelerinde de yukarıdaki şartlara uyulması zorunludur.

39- Okullarda muhafaza edilecek Yemek Numunesi saklama kapları yüklenici tarafından temin edilir.

41- Bayram, tören ve özel günlerde öğrencilere idarenin isteği doğrultusunda yemek menü siparişi verilecek, ayriyeten ücret farkı ödenmeyecektir.

Tüm sulu yemekler malzemesi ile beraber 200 gr içindeki etler 20 gr.kemiksiz

Fırında Tavuk, Haşlama Tavuk gibi yemeklerin eti 60-80 gr

Yardımcı yemekler ( pilav, makarna, bulgur) 60-80 gr

Salatalar 60 -80 gr

Tatlılar 60-80 gr

Komposto 100-150 gr

Yoğurt 100-120 gr

Meyve 100-150 gr

Turşu 80-100 gr olacaktır.

Ekmekler 150 gr olacaktır.

45-ARAÇ, MAKİNE, TESİS VE DİĞER EKİPMAN DURUMU:

1-Yüklenici yemeğin hijyenik ortamda taşımaya elverişli en az 3 adet 10 (on) yaşını aşmamış ve Trafik Siciline Kayıtlı 3 aracı işin başından sonuna kadar bulundurması, bu araçlar kira ise ayrı ayrı kira sözleşmeleri veya vekaletnameleri, araçlar kendi mali ise, fatura, demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair veya Yeminli Mali Müşavir yada Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir raporu ile tevsik edilecektir.

2-Yemek işinde kullanmak üzere aşağıda belirtilen malzemeleri kira ise kira sözleşmesi, kendi mali ise fatura demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair veya Yeminli Mali Müşavir yada Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir raporu ile tevsik edilecektir.

Malzemenin Cinsi Özelliği Miktarı
1-Tabidot Tabak Paslanmaz Çelik 1071
2-Kaşık Paslanmaz Çelik 1071
3-Çatal Paslanmaz Çelik 1071
4-Yemek Taşıma Kabı Termobox Paslanmaz Çelik 30
5-Su surehisi Paslanmaz Çelik 250
6-Krom su bardağı Paslanmaz Çelik 1071
7-Mini Buzdolabi 5
8-Strelize kap 70
9-Yemeğin ısınmasını sağlayan Yemek Benmari 5
10-Sandalye 700
11-Yemek Masası 200”

şeklinde düzenlemeler yapılmış ve 10 ay için 2’şer haftalık sıcak yemek menüsü verilmiştir.

Eşit muamele ilkesi gereği, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, idare tarafından açıklama istenilecek örnek yemek menüsünün ve idari ve teknik şartnamelerdeki düzenlemeler dikkate alınarak önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi ve kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan tüm isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Ancak, ihale dokümanında yukarıda belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında, ihaleye ait teklifi oluştururken maliyeti belirlemek için istekliler tarafından dikkate alınması gereken çalıştırılacak personel hususunda belirleme yapılmadığı, diğer taraftan, ihale dokümanı kapsamında 10 ay için 2’şer haftalık sıcak yemek menüleri yer almakla birlikte, yemeklerin yalnızca toplam ağırlıklarının ve içerisindeki et miktarlarının belirtildiği, et dışındaki malzeme girdileri ve miktarlarının belirlenmediği tespit edilmiştir. Nitekim açıklama sunan istekli de açıkladığı 3 çeşit yemeğe ilişkin olarak malzeme girdi ve miktarlarını kendi belirleyerek hesaplamıştır.

Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hangi esaslara göre oluşturacaklarının belirli olmadığı ve idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını isteklilerin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarını yemek giderleri ve personel giderleri bakımından nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle ihalenin iptali gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yukarıda belirtildiği üzere, isteklilerden Öz Umut İletişim Ltd. Şti.nin teklifinin ihale komisyonunca geçerli teklif olarak kabul edildiği, firmadan idarenin 31.08.2012 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan isteklinin de 03.09.2012 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu anlaşılmıştır.

Ancak, Yayet firmasının 04.09.2012 tarihinde kayıtlara alınan dilekçesinde anılan isteklinin, Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 2008-2009 Eğitim Öğretim Yılı ihalesine iştirak ettiği, dosyasında sunduğu Sason Yibo Müdürlüğü’nden almış olduğu “iş bitirme belgesi”nin sahte olduğu, bu firma için hiçbir yasal işlem başlatılmadığı, bu durumun hem müdürlük hem de firma namına suç teşkil ettiği hususunda şikâyette bulunulmuştur.

Bunun üzerine isteklinin iş bitirme belgesiyle ilgili olarak yapılan incelemede, idarenin 06.08.2008 tarihinde yaptığı 2008/81203 “KİK numaralı” ihaleye ait dosyada firmanın sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin usul ve esaslara uygun düzenlenmediğinin tespit edildiği, bunun üzerine isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. İncelenen ihaleye ait komisyon kararında ise, bu durumun 4734 sayılı KİK’in 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrası (f) bendinin uygulanmasına aykırı (iş ve meslek ahlakına aykırı) olarak değerlendirilerek isteklinin ihale dışı bırakılmasına ve ayrıca firmanın sunduğu 03.09.2012 tarihli açıklama dosyasının da değerlendirilmemesine karar verildiği belirtilmiştir.

Başvuru sahibi M.A.K. Gıda İnşaat Tem. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye şikayet dilekçesinde, “İdarenizce alınan kararda ihaleye katılan isteklilerden olan Özumut İletişim Ltd. Şti.nin ihale dosyasında firmanın sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin usul ve esaslara uygun düzenlenmediği tespit edilmiştir ve istekli firma değerlendirme dışı bırakılmıştır. Ancak idarenizce mer’i mevzuat hükümleri çerçevesinde söz konusu firmanın geçici teminatının gelir kaydedilerek 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesine göre işlem yapılması gerekmekte iken firmanın geçici teminatı gelir kaydedilmediği gibi, Kamu İhale Kurumu’nda yayınlanan herhangi bir yasaklılığı da bulunmamaktadır.” denilmiştir.

İddiaya ilişkin idarenin cevabı “İhale kararında görüleceği gibi, Öz Umut Şirketi, 06/08/2012 günü saat 09.00’da yapılan ihalede (KİK no:2008/81203) sunulan iş bitirme belgesi usul ve esaslara uygun düzenlenmediği tespit edildiğinden dolayı teklifi geçersiz sayılmıştır. Anılan tarihten bu yana hiçbir ihalemizi almamıştır. İdaremiz firma için 4734 sayılı KİK’in 10. maddesinin 4. fıkrası (f) bendi (iş ve meslek ahlakına aykırı) kapsamında değerlendirilmiştir.” şeklindedir.

Başvuru sahibi isteklinin itirazen şikayet dilekçesinde de aynı iddia bulunmaktadır. Ancak, Öz Umut İletişim Ltd. Şti.nin incelenen ihalede sunduğu iş deneyim belgesi nedeniyle değil, Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 2008’deki ihalesine sunduğu iş deneyim belgesinin gerçeğe uygun olmadığının anlaşılması üzerine o ihalede idarece değerlendirme dışı bırakılmış olduğu hususunun Yayet firmasının dilekçesi üzerine anlaşılması neticesinde, incelenen ihalede de 4734 sayılı Kanun’un m. 10/4/f bendine aykırılık nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. 2008 tarihli ihalede isteklinin değerlendirme dışı bırakılması dışında hakkında herhangi bir yasaklılık kararı alınmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiası firma hakkında geçici teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklama hükümlerinin uygulanması gerektiği yönünde olup bununla sınırlı olarak yapılan incelemede, anılan isteklinin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı 4734 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinde öngörülen müeyyidenin sadece “ihale dışı bırakılma” olduğu, bahsedilen diğer müeyyidelerin Kanunda öngörülmediğinden uygulanamayacağı dikkate alındığında iddia yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan idarenin anılan istekliyi iş ve meslek ahlakına aykırı davranış nedeniyle ihale dışı bırakmasının mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (f) bendinde, “İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen” isteklilerin ihale dışı bırakılacağı öngörülmüş olup, anılan isteklinin 2008 tarihli ihalede sunduğu iş deneyim belgesi ve diğer belgelerdeki eksiklikler nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, dolayısıyla idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyette bulunduğuna ilişkin tespitin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle idarenin anılan istekliyi incelenen ihalede bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakmasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, anılan isteklinin incelenen ihalede sunduğu iş deneyim belgesi idarece geçerli kabul edilmiş olmasına karşın, belgede ihale kayıt numarasının bulunmadığı ve sözleşme tarihi ile kabul tarihinin aynı tarih olduğu görülmüştür. Anılan hususlara ilişkin olarak, idarece, belgeyi düzenleyen Sason Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Müdürlüğü’ne sorularak değerlendirme yapılması gerekmekle birlikte, iddia bu belgenin geçerliliğine ilişkin olmadığından ve 1’inci iddia nedeniyle ihalenin iptaline karar verildiğinden, bu durum sonuca etkili görülmemiştir. Ancak, belgenin şekli koşullarına ilişkin olarak yukarıda tespit edilen hususların incelenmek üzere, anılan iş deneyim belgesini düzenleyen Sason Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Müdürlüğü’nün üst idaresi konumundaki Diyarbakır Valiliği’ne bildirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

2. İncelenen ihaleye sunulan iş deneyim belgesinin şekli koşullarına ilişkin olarak yukarıda tespit edilen hususların incelenmek üzere anılan iş deneyim belgesini düzenleyen Sason Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Müdürlüğü’nün üst idaresi konumundaki Diyarbakır Valiliği’ne bildirilmesine

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İhalede karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan tüm isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasının ve ihalenin 308.448,00 TL teklif sunan Yayet Ltd. Şti.'nin üzerine bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanında bulunan maliyet kalemlerinin tümünü içerip içermediği yönünden incelenmesi gerektiği ,“ şeklinde ifade edilen birinci iddiası hakkında Kurul verilen kararda; “… Eşit muamele ilkesi gereği, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekiler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, idare tarafından açıklama istenilecek örnek yemek menüsünün ve idari ve teknik şartnamelerdeki düzenlemeler dikkate alınarak önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi ve karsız yaklaşık maliyetin altında kalan tüm isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Ancak, ihale dokümanında yukarıda belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında, ihaleye ait teklifi oluştururken maliyeti belirlemek için istekliler tarafından dikkate alınması gereken çalıştırılacak personel hususunda belirleme yapılmadığı, diğer taraftan, ihale dokümanı kapsamında 10 ay için 2’şer haftalık sıcak yemek menüleri yer almakla birlikte, yemeklerin yalnızca toplam ağırlıklarının ve içerisindeki et miktarlarının belirtildiği, et dışındaki malzeme girdileri ve miktarlarının belirlenmediği tespit edilmiştir. Nitekim açıklama sunan istekli de açıkladığı 3 çeşit yemeğe ilişkin olarak malzeme girdi ve miktarlarını kendi belirleyerek hesaplamıştır.

Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hangi esaslara göre oluşturacaklarının belirli olmadığı ve idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını isteklilerin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarını yemek giderleri ve personel giderleri bakımından nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. ” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Silvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Taşınan 1071 Öğrenciye Sıcak Öğlen Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin “Milli Eğitim Bakanlığı’nın yazısı ile 2012-2013 Eğitim-Öğretim Yılı için belirlenen öğlen yemeği bedeli KDV hariç 2,44 TL” esas alınarak, 1071 adet yemeğin 180 gün süre ile 2,444 TL birim fiyat üzerinden alınması şeklinde toplam 471.154,32 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 7 adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.08.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Teklif mektubunda ihalenin adında öğrenci sayısını 1071 yerine 1017 yazıldığı ” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin de “ 4734 sayılı Kanunun 10/4/f bendi madde hükmüne aykırılık ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye 3 geçerli teklifin kaldığı,bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

YAYET GIDA İNŞ GİYİM TEM. NAK. İTH. İHR. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

308.448,00

ZEUGMA YEMEK TEMİZLİK GIDA İLAÇLAMA TURİZM İNŞAAT İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

391.728,96

M.A.K. GIDA İNŞ. TEM. TEKSTİL TAAH. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

392.700,00

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalede, idarece, Öz Umut ve Yayet firmalarından 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Öz Umut firması tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmuş olmakla birlikte, ihale komisyonu kararında, Yayet firmasının dilekçesi üzerine istekliyle ilgili olarak yapılan incelemede, idarenin 06.08.2008 tarihinde 2008/81203 KİK numaralı ihalesine ait dosyada firmanın sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin usul ve esaslara uygun düzenlenmediğinin tespit edildiği, belirtilen bu durumun 4734 sayılı KİK’in 10. maddesinin 4. fıkrası (f) bendinin uygulanmasına aykırı (iş ve meslek ahlakına aykırı) olarak değerlendirilerek ihale dışı bırakılmasına ve ayrıca firmanın sunduğu 03.09.2012 tarihli açıklama dosyasının da değerlendirilmemesine karar verildiği, Yayet firmasının sunduğu 03.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği hususlarına yönelik “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi