KİK Kararı: 2012/UH.III-3822

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/058
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 01.10.2012
Karar No : 2012/UH.III-3822
BAŞVURU SAHİBİ:
Kölemenoğlu Gıda Mad.San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayvancılık Temizlik Ve Servis Hizm. Tic. Ltd. Şit., İNÖNÜ MAH. TRABZONSPOR BULVARI NO : 139 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi Baştabipliği, İstasyon Cad. Doğan Sok. 13 34860 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/81708 İhale Kayıt Numaralı "4 Aylık Malzemeli Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 24.07.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “4 Aylık Malzemeli Yemek” ihalesine ilişkin olarak Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayvancılık Temizlik ve Servis Hizm. Tic. Ltd. Şti.nin 24.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 29.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 12.09.2012tarih ve 31112sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.09.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3407sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle

1 ) Şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen tekliflerinin yaklaşık maliyete göre düşük sayılmaması gerekirken idare tarafından aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve açıklama istenildiği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

2 ) İhale üzerinde bırakılan Bersude Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin idare tarafından aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek açıklama istenildiği, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığının tespitinin yapılması gerektiği, yaklaşık maliyetin doğru olduğunun kabul edilmesi durumunda adı geçen isteklinin teklif ettiği fiyatı açıklamasının mümkün olmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamanın aşağıda belirtilen nedenlerden dolayı kabul edilmemesi gerektiği:

a) İşçilik ücretleri hesaplaması yapılırken İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar “ başlıklı 47’ nci maddesinin 2’ nci fıkrasına uygun olarak personele yemek ve yol gideri dâhil olmak üzere işçilik maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı, ayrıca çalıştırılacak olan 35 adet personele giyim gideri maliyeti hesabı yapılıp yapılmadığı, ihale üzerinde bırakılan firmanın personele ait ulaşım giderini belgeleyip belgelemediği,

b) İdarece gönderilen 25.07.2012 tarihli ve 8398 sayılı yazıya istinaden açıklama yapılacak olan yemek maliyetlerinin 1 aylık örnek menülerdeki bileşenlere göre yapılıp yapılmadığı, et ve et ürünleri ile tavuk fiyatlarını gösterir belgelerin sunulup sunulmadığı, bu fiyatların günümüz şartlarına göre gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı bölümünde yer alan 21’inci maddeye göre ekmeklerin roll ekmek (50’şer gramlık poşetlenmiş ekmek) olarak maliyetlere eklenip eklenmediği, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı bölümünde yer alan 51’inci maddeye göre damacana su ve tek kullanımlık bardak gideri maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı bölümünde yer alan 10’uncu maddeye göre yemek yapımında kullanılacak olan yağ çeşitlerinin yemek gruplarına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı, yemek yapımında kullanılacak olan diğer yemek bileşenlerine ait belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olup olmadığı,

c) İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar “ başlıklı 47’nci maddesinin 3’üncü fıkrasına göre 15 günde bir olmak üzere ilaçlama maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı,

d) Teknik Şartname esas alınarak ortalama elektrik, su ve doğalgaz maliyet giderlerinin hesaplanıp hesaplanmadığı,

e)Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler “ başlıklı bölümünde yer alan 29’uncu maddeye göre çalıştırılacak olan personelin portör muayene giderlerinin eklenip eklenmediği,

f) Taşıma maliyetinin firma tarafından karşılanacağı hususunun Teknik Şartname’nin 19’uncu maddesinde açıkça belirtildiği, Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde hizmetin tanımının yapıldığı bölümde yer alan açıklamaya göre hastane ile hastaneye bağlı olan semt polikliniklerine yemek taşıma giderine ilişkin olarak herhangi bir maliyet belirtilip belirtilmediği,

g) Mutfak, depo ve diğer alanların günlük temizliğinde kullanılacak olan temizlik malzemelerine ilişkin belge sunulup sunulmadığı,

h)Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre sözleşme giderlerinin hesaplanıp hesaplanmadığı,

ı) Sunulmuş olan proforma faturalarda Y.M.M. firma kaşeleri ve TÜRMOB onayının önemli olduğu ve tek tek incelenmesi gerektiği,

i) İhale üzerinde bırakılan firma tarafından aşırı düşük fiyat açıklamasında öngörülen demirbaşlarla ilgili kendi malıysa bağlı bulunduğu mali müşavir tarafından raporların düzenlenip düzenlenmediği, kendi malı değil ise proforma faturalar ile belgelenip belgelendirilmediği ve maliyet hesaplanmasına eklenip eklenmediği,

j) Sunulan proforma faturaların tekrar incelenerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’ uncu maddesinde yer alan “ 79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir.” şeklindeki açıklamaya göre maliyet/satış tutan tespit tutanakları (Ek 0.5 ve Ek 0.6) formlarının proforma faturaları düzenleyen firmaların ilgili meslek mensuplarından (S.M.M.M., Y.M.M.) talep edilmesi gerektiği, tedarikçilerden alınan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’ uncu maddesinde yer alan “ 79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. “ şeklindeki açıklamaya uygun olarak alınıp alınmadığı hususlarının incelenerek ihale üzerinde bırakılan firmanın yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak yapılıp yapılmadığının değerlendirilerek teklifin reddedilmesine karar verilmesi ve ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen kendi teklifleri üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanında yer alan belge ve bilgilerden şikâyet konusu ihalenin 4 aylık malzemeli yemek işi ihalesi olduğu, söz konusu işin açık ihale usulüne göre ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, toplam öğün miktarının 204.000 adet olduğu hususları belirlenmiştir.

24.07.2012 tarihli söz konusu ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeden sonra 6 teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği ve daha sonraki aşamada yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan 6 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek anılan isteklilerden 24.07.2012 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği görülmüştür.

İdarece verilen süre içerisinde başvuru sahibi ve ihale üzerinde bırakılan Bersude Gıda Paz. San Tic. Ltd. Şti. hâricindeki diğer 4 isteklinin açıklama sunmadığı ve bu gerekçe ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi ve ihale üzerinde bırakılan Bersude Gıda Paz. San Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarını sunduğu, yapılan değerlendirme sonucunda 07.08.2012tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin 538.490,00 TL tutarında teklif veren Bersude Gıda Paz. San Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, kararın 09.08.2012 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı görülmüştür.

.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir..” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

….

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10**.** İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14**.** Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

….

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde yer alan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine yönelik açıklama dışında Kamu İhale Kurumu tarafından hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin bağlayıcı kurallar getirilmemiştir.

Şikâyete konu ihalede de idarece 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatına uygun belirlenen yaklaşık maliyete %3 oranında yüklenici kârı ve genel gider ilave edildiği, teklifi yaklaşık maliyet tutarının altında olan isteklilerin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği,

İşin yaklaşık maliyetinin piyasa fiyatları esas alınarak %3 kâr dâhil toplam 710.640,40 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Bu durumda kârsız yaklaşık maliyet 689.942,13 TL olarak hesaplanmalıdır. Şikâyet konusu ihalede idarece öngörülen %3 kâr oranı hâriç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi ve bu isteklilerden tekliflerinin detayına ilişkin açıklamaların sunulması istenilmelidir. Ancak, idarece yaklaşık maliyetin altındaki tüm tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, söz konusu tekliflerden birisi olan başvuru sahibinin teklifinin 696.900,00 TL tutarı ile kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve aşırı düşük teklif olarak belirlenemeyeceği dolayısı ile istikrar kazanmış Kurul kararları çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan malzemeli yemek ihalesinde belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde fiyat teklif eden başvuru sahibine ait teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesine yönelik işlemin mevzuata uyarlık taşımadığı, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Konuya ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti”başlıklı 8’inci maddesinde,

“ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir..” hükmü yer almaktadır.

İdarece yaklaşık maliyetin belirlenmesinde izlenen yöntem ve fiyatların tespitine ilişkin yapılan çalışmaların değerlendirilmesi amacıyla şikâyete konu işe ait yaklaşık maliyet tablosu ve eklerinin incelenmesi neticesinde aşağıdaki tespitler yapılmıştır:

Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından yaklaşık maliyetin hazırlandığı tarih itibarı ile geçerli olan piyasa fiyatları esas alınarak toplam 710.640,40 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyetin,

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri

Öğün Miktarı

Firma Kârı

%3

Ortalama Birim Fiyatı

Öğün Toplam Tutarı

1-Normal Kahvaltı

35000

0,0546

1,8751

65.628,50

2-Diyet Kahvaltı

12000

0,0546

1,8751

22.501,38

3-Normal Yemek

120000

0,1211

4,1589

499.072,08

4-Diyet Yemeği

25000

0,1224

4,2024

105.060,00

5-1. ve 2. Ara Öğün

8000

0,0395

1,3555

10.843,84

6-3. Ara Öğün

4000

0,0549

1,8837

7.534,66

Toplam

204.000 öğün

Genel Toplam

KDV Hâriç

710.640,46

Olarak hesaplandığı, 1 öğünün yaklaşık maliyetinin 1 öğünlük ortalama malzeme, elektrik-doğalgaz-su, ilaçlama, işçilik maliyetlerinin toplamından oluştuğu, söz konusu bedele %3 firma kârı ilave edilmek suretiyle 1 öğünün ortalama birim fiyatına ulaşıldığı, bulunan bedelin iş (öğün) miktarı ile çarpımı sonucu öğün toplam tutarının elde edildiği,

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca toplu yemek üretiminde kullanılan iktisadi kıymetler amortismana tabi olduğundan ve Kamu İhale Genel Tebliği gereğince amortismana tabi ekipmanlar genel giderler içerisinde sayıldığından, makine ve ekipmanlara ait giderlerin yaklaşık maliyete yansıtılmadığı, elektrik-su-doğalgaz maliyetinin hastanenin son 3 aylık fiili rakamları esas alınarak hesaplandığı, son 3 aylık kesinti belgelerinden başvuru sahibinin idarece gerçekleştirilen son ihalenin yüklenicisi olduğunun anlaşıldığı,

Diyet kahvaltı ile normal kahvaltı arasında sadece tuz-şeker farkı olduğundan ve bu parametreler önemli bir yekün teşkil etmediğinden, diyet kahvaltı maliyeti hesaplanmasında normal kahvaltı maliyetinin esas alındığı,

Giyecek fiyatlarının hesaplanmasında Maliye Bakanlığının “Memurlara Verilecek Giyecek Eşyalarının Azami Birim Fiyat Listesi” nin kullanıldığı,

İlaçlama yaklaşık maliyet tablosu incelendiğinde 13.06.2011 tarihinde yapılan malzemeli yemek ihalesindeki bilgilerin veri olarak kullanıldığının ifade edildiği, söz konusu ihalede piyasadaki 5 firmadan teklif alındığının görüldüğü,

İşin yürütümü aşamasında çalıştırılacak 35 işçinin asgari ücret üzerinden 4 aylık maliyetinin hesaplandığı, işe başlanılan ilk ay uygulanması gereken aylık yemek menüsü ile tüm öğünler için 1 aylık yemek menüsü maliyeti listelerinin hazırlanarak yaklaşık maliyete esas belgeler arasına eklendiği görülmüştür.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükmü ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, idarenin yaklaşık maliyet hesabını mevzuat hükümlerine uygun yöntemleri esas alarak yaptığı anlaşıldığından, bu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

24.07.2012 tarihinde ihale edilen söz konusu ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeden sonra 6 isteklinin de geçerli teklif olarak belirlendiği ve daha sonraki aşamada yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan 6 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği, anılan isteklilerden 24.07.2012 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği görülmüştür. İdarece söz konusu yazı içeriğinde,

1- Teknik Şartname’de yer alan örnek menüdeki listeye göre yapılacak yemekler, kahvaltılar ve ara öğünler esas alınarak bunların imalinde kullanılacak her türlü gıda maddesinin usule uygun kalem kalem fiyatlandırılması,

2- Teknik Şartname’de belirtilen 35 personele ait giyim maliyetinin usule uygun kalem kalem fiyatlandırılması,

3- Teknik Şartname esas alınarak ortalama elektrik, su ve doğalgaz maliyet giderleri fiyatlandırılması,

4- Personel ücret giderlerinin yol ve yemek gideri dâhil fiyatlandırılması,

5- Teknik Şartname esas alınarak ortalama ilaçlama giderinin fiyatlandırılması hususları talep edilmiştir.

İdari Şartname’nin “ Teklif fiyata dâhil olan giderler ” başlıklı 25’inci maddesinde,

_“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik şartnamede, ihale konusu işin gerçekleştirilmesiyle ilgili tüm giderler teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.__” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar “ başlıklı 47’nci maddesinde,

_“1-Yüklenici işin ifası ve sunumu sırasında kullanacağı alan için idareye kira olarak herhangi bir bedel ödemeyecektir.
2- Yemek imalinde kullanılan her türlü gıda maddesi, ilaçlama, elektrik-su-doğalgaz giderleri, personel giderleri (personel yemek ve yol gideri dahil) ve personel giyim giderleri haricinde kalan ve özel olarak fiyatlandırılmamış olan diğer giderler firma karı içerisinde mütaala edilmiştir.
3- İlaçlanacak alan 1.500 metrekare olup haşarelere karşı ilaçlama 15 (onbeş) günde bir yapılacaktır.”_düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Hizmetin yürütülmesi için öngörülen personel” başlıklı 8’inci maddesinde toplam 35 personelin çalıştırılacağı, 27’ nci maddesinde yüklenicinin mevsimine göre işçilere 2 adet yazlık ve 2 adet kışlık iş kıyafeti temin etmekle yükümlü olduğu,

29 ve 30’ uncu maddelerinde işe ilk başlamalar hâriç olmak üzere çalışan personellerin “ücreti firma tarafından karşılanmak üzere” sağlık raporu, portör taraması, en az yılda 1 defa gaita kültürü; en az 6 ayda bir defa boğaz, burun kültürü; en az yılda 1 defa akciğer grafisi yaptırılacağı, besin zehirlenmesi raporu alan 10 kişi olması halinde bütünü ile bu kişilerin sağlık masrafları ve işgücü kayıplarının maddi tazminatının firma tarafından karşılanacağı,

34’üncü maddesinde toplam 1500 m2 alanın Sağlık Bakanlığından izinli-onaylı yetkili firmalar tarafından yapılacağı, 39’uncu maddesinde elektrik-su-doğalgaz gideri için süzme sayaç takılacağı, tespit edilen giderin yüklenicinin o ayki hakedişinden kesileceği, LPG tüplerin dolumunun firmaya ait olacağı, tüp ve tüp aksamının firmaca temin edileceği, 69’uncu maddesinde aylık kahvaltı ve yemeklerde malzeme verilme sıklığı ve gramajlarda Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği ekindeki gramaj cetvelinin esas alınacağı hususlarının belirtildiği, III. Bölümde ise örnek yemek menüleri ve gramaj listelerine yer verildiği görülmüştür.

a) İşçilik ücretleri hesaplaması yapılırken İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinin 2’nci fıkrasına uygun olarak personele ilişkin yemek ve yol gideri dâhil olmak üzere işçilik maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı, ayrıca çalıştırılacak olan 35 adet personele giyim gideri maliyeti hesabı yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme:

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden 24.07.2012 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmaları istenilmiştir. İdarece söz konusu yazı ile “Teknik Şartname’de belirtilen, 35 personele ait giyim maliyetinin usule uygun kalem kalem fiyatlandırılması,” ve “Personel ücret giderlerinin yol ve yemek gideri dâhil fiyatlandırılması,” hususlarında yazılı açıklama talep edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu yazılı açıklama ve ekindeki belgeler incelendiğinde idarece tanzim edilen Teknik Şartname’de sayı ve niteliği belirtilen 35 personel için maaş, sigorta, yol ve işveren maliyetlerini içeren hesap tablosunun ekte sunulduğu, işçilik ücreti hesabında 2012 yılı 2’nci dönem asgari ücretin baz alındığı, personel portör muayeneleri 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu'nun 126 ve 127’ nci maddelerinde yer alan hükümlerle gıda üretim yerleri ve sıhhi müesseselerde çalışanların bulaşıcı hastalık taşıyıcılığı yönünden her 3 ayda bir muayene olma ve sıhhi rapor alma mecburiyeti getirildiğinden ve bu sıhhi muayenenin de ücretsiz olarak belediye tabipleri veya hükümet tabipleri tarafından yapılacağı belirtildiğinden, ayrıca Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 2007/62 No.lu Genelgesinin 4/c maddesinde ilgili kuruluşlarda portör tetkiklerinin ücretsiz yapılacağı bildirildiğinden, bu kapsamda hizmetin ifası için çalıştırılacak personeller için herhangi bir portör gideri öngörülmediğinin ifade edildiği,

Yemek hizmeti maliyet analizi listesinde personelin maaş, yemek, kıyafet ve ulusal bayram-tatil-fazla mesai giderinin kalem kalem tabloya aktarıldığı, personel giderleri başlıklı diğer çizelgede ise personel maliyetlerinin detaylandırıldığı, 35 personelin aylık yemek maliyetinin 1.610,2215 TL, her personel için 26 gün üzerinden aylık gidiş-dönüş yol giderinin net 91,00 TL (brüt 127,12 TL) olarak maaşlarına dâhil edildiğinin belirtildiği (İETT Toplu Taşıma Ücret Tarifesi belgeli), personel kıyafeti için ise toplam 2.013,00 TL gider öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Aktarıldığı haliyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu yazılı açıklamada yol, yemek ve kıyafet giderinin teklif bedeli içerisinde öngörülerek fiyatlandırıldığı, ancak yemek ve yol gideri belgelendirildiği halde kıyafet giderine ilişin olarak herhangi bir belgelendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması yer almaktadır**.**

Anılan Tebliğ hükmünde yemek hizmet alımı ihalelerinde çalıştırılacak personelin giyim giderininbelgelendirilmesinin istenilmeyeceği hususunun açıkça ifade edildiği görüldüğünden, istekli tarafından bu konuda belgelendirme yapılmamış olmasının mevzuata aykırılık içermediği sonucuna ulaşılmıştır.

b) İdarece gönderilen 25.07.2012 tarihli ve 8398 sayılı yazıya istinaden açıklama yapılacak olan yemek maliyetlerinin 1 aylık örnek menülerdeki bileşenlere göre yapılıp yapılmadığı, et ve et ürünleri, tavuk fiyatlarını gösterir belgelerin sunulup sunulmadığı, bu fiyatların günümüz şartlarına göre gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı bölümünde yer alan 21’inci maddeye göre ekmeklerin roll ekmek (50’şer gramlık poşetlenmiş ekmek) olarak maliyetlere eklenip eklenmediği, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı bölümünde yer alan 51’inci maddeye göre damacana su ve tek kullanımlık bardak gideri maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı bölümünde yer alan 10’uncu maddeye göre yemek yapımında kullanılacak olan yağ çeşitlerinin yemek gruplarına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı, yemek yapımında kullanılacak olan diğer yemek bileşenlerine ait belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

İdarece gönderilen 25.07.2012 tarihli ve 8398 sayılı yazı ile isteklilerden “ Teknik Şartname’de yer alan örnek menüdeki listeye göre yapılacak yemekler, kahvaltılar ve ara öğünler esas alınarak bunların imalinde kullanılacak her türlü gıda maddesinin usule uygun kalem kalem fiyatlandırılması ,” istenilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu yazılı açıklama ve ekindeki belgeler incelendiğinde idarece tanzim edilen Teknik Şartname’de tür, miktar, gramaj ve nitelikleri belirtilen aylık yemek menüsüne göre tanzim edildiği anlaşılan aylık menü listesinin sunulduğu, kırmızı ve beyaz et ile balık için de mevzuata uygun şekilde proforma faturaların sunulduğu,

Teknik Şartname’nin 21’inci maddesinde her öğün başına 50 şer gramlık 2 adet roll ekmeğin sağlanması gerektiğinin belirlendiği, ekmeğin fiyatlandırılarak gıda maddelerine dair proforma fatura ile de belgelendirildiği,

Teknik Şartname’nin 51’inci maddesinde aylık 250 adet 19 litrelik damacana su ile aylık 13000 adet tek kullanımlık bardağın da firma tarafından temin edileceği belirtilmiştir. Söz konusu damacana suyun fiyatlandırılarak proforma fatura ile belgelendirildiği, bardak ile ilgili herhangi bir detay bilgi veya belgenin bulunmadığı, ancak idarece sadece gıda maddelerinin açıklamalı analizi istenildiğinden tek kullanımlık bardak ile ilgili bir açıklama yapılmasının gerekli olmadığı,

Gıda malzemeleri için sunulan ve 116 kalemden ibaret 30.07.2012 tarihli SMA Metrostar İth. İhr. ve Gıda Mad. Paz. San. Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen proforma faturada SMMM tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde bir ibare kullanılarak onay işlemi yapıldığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı bölümünde yer alan 10’uncu maddesinde yemek yapımında kullanılacak olan yağ çeşitleri yemek gruplarına uygun olarak sayılmıştır. Buna göre pilav ve makarnalarda tereyağ, kızartmalarda sıvı yağ, zeytinyağlı yemek ve salatalarda ise zeytinyağı kullanılacaktır. Proforma faturada tereyağ 15 gr.lık adet fiyatı 0,11 TL, sıvı yağ kg. fiyatı 3,15 TL, zeytinyağı fiyatı ise 5,10 TL olarak bildirilmiştir. İstekli tarafından hazırlanan yemek çeşitlerinin malzeme, miktar ve fiyatlarının detaylandırıldığı listelerden tereyağın kg maliyetinin 7,33 TL olduğu tespit edilmiştir. Sunulan gramaj listesinden idarece tereyağ kullanılması istenilen soslu makarna, nohutlu pirinç pilavı vb. yemek türlerinde tereyağ yerine kg. fiyatı 3,15 TL olan sıvıyağ kullanılacağının anlaşıldığı, açıklama yapılacak olan yemek maliyetlerinin Teknik Şartname ile belirlenen 1 aylık örnek menülerdeki bileşenlerle örtüşecek şekilde yapılmadığı ve sonuç olarak gıda maddelerine ilişkin olarak yapılan açıklamanın yeterli ve geçerli bulunmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

c) İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar “ başlıklı 47’nci maddesinin üçüncü fıkrasına göre 15 günde bir olmak üzere ilaçlama maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığının incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

İdarece isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği 24.07.2012 tarihli yazıda “Teknik Şartname esas alınarak ortalama ilaçlama giderinin fiyatlandırılması ” hususunda yazılı açıklama talep edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu yazılı açıklama ve eki listelerde ilaçlama maliyetlerinin teklif fiyata dâhil edildiği, aylık 75,00 TL öngörülen ilaçlama maliyetinin 4 ay için 600,00 TL olarak hesaplandığı, ancak sunulan 30.07.2012 tarihli ve mevzuat gereğince aranılan şekil şartlarını haiz proforma faturada ilaçlama işi karşılığı olarak 75 TL öngörüldüğü, proforma fatura üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken beyanın bulunduğu ve SMMM tarafından onaylandığı, 75 TL tutarlı bedelin 1 ay için mi 4 ay için mi öngörüldüğü hususu açıkça yazılmadığından bu durumun tereddüde yol açtığı, anılan Tebliğin 79’uncu maddesindeproforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği açıkça ifade edilmesine rağmen firma kaşesinden ilaçlama işine ilişkin proforma faturayı veren firmanın BilBa Elekt. İnş. Müh. Müş. ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu anlaşılmıştır. Ancak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının başka nedenlerle uygun bulunmaması sebebiyle yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmenin seyrinin değişmesi ihtimali bulunmadığından, proforma faturayı veren şirketin iştigal alanı hakkında yazışma yapılmamıştır.

d) Teknik Şartname esas alınarak ortalama elektrik, su ve doğalgaz maliyet giderlerinin hesaplanıp hesaplanmadığının incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

İdarece isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği 24.07.2012 tarihli yazıda “Teknik Şartname esas alınarak ortalama elektrik, su ve doğalgaz maliyet giderleri fiyatlandırılması ,” hususunda yazılı açıklama talep edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu yazılı açıklamada elektrik-su-doğalgaz maliyetlerinin teklif fiyata dâhil edildiği, aylık muhtemel sarfiyat miktarlarının idarenin Haziran ayına (ihale tarihinden önceki son ay) ait yaptığı kesinti miktarları dikkate alınarak belirlendiği tespit edilmiş olup, bu yöndeki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

(e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerinde yer alan şikâyet konusu hususların idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bileşen olarak dikkate alınmayarak bu konularda açıklama yapılması istenilmemiş olmakla birlikte isteklinin yazılı açıklamasında:

(e) bendindeki şikâyet konusu olan portör muayenesinin yukarıda açıklandığı üzere ücretsiz olacağının beyan edildiği, (f) bendindeki şikâyet konusu olan taşıma maliyeti için herhangi bir açıklamanın bulunmadığı, (g) bendindeki şikâyet konusu olan temizlik giderine ilişkin olarak iş süresince yaklaşık 3.956,20 TL öngörüldüğü, ancak idarece açıklanması istenilmediğinden belgelendirilmediği, (h) bendindeki şikâyet konusu olan sözleşme giderine maliyet analizinde yer verildiği, (i) bendindeki şikâyet konusu olan demirbaş malzeme ile ilgili olarak yazılı açıklamada Teknik Şartname’de belirlenen demirbaşların fiyatlandırıldığı ve iş süresince 3.053,75 TL amortisman, 3.000,00 TL bakım-onarım gideri beyan edilerek, idarece istenilmediği halde alınan proforma faturanın eklendiği görülmüştür.

(ı) bendindeki şikâyet konusu olan proforma faturaların şekil yönünden geçerliği ilgili bölümlerde irdelenmiştir.

j) Başvuru sahibi tarafından her ne kadar sunulan proforma faturaların tekrar incelenerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan “ 79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir.” şeklindeki açıklamaya göre maliyet/satış tutan tespit tutanakları (Ek 0.5 ve Ek 0.6) formlarının proforma faturaları düzenleyen firmaların ilgili meslek mensuplarından (SMMM., YMM) istenilmesi talep edilmiş ise de yukarıda izah edilen nedenlerle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından, anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, bu iddia ile ilgili yazışma yapılmasına gerek duyulmamıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik itirazen şikayet başvuru dilekçesi hakkında Kurulca, “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi ” gerekçelerine dayanılarak “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına yönelik yapılan incelemede;

Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “ 4 Aylık Malzemeli Yemek Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin, piyasa fiyatları esas alınarak, 1 öğünün yaklaşık maliyetinin 1 öğünlük ortalama malzeme, giyim, elektrik-doğalgaz-su, ilaçlama, işçilik maliyetlerinin toplamından oluştuğu, söz konusu bedele % 3 firma kârı ilave edilmek suretiyle 1 öğünün ortalama birim fiyatına ulaşıldığı, bulunan bedelin iş (öğün) miktarı ile çarpımının toplamı sonucunda 710.640,46 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede,11 adet ihale dokümanı satın alındığı, 24.07.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 6 geçerli teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Bersude Gıda

538.490,00

Erencan Kardeşler

542.260,00

Günay Yemek

588.500,00

Evrensel Gıda

595.900,00

Harput İaşe

642.750,00

Kölemenoğlu Gıda

696.900,00

Şeklinde verildiği, ihale komisyonunca, yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan 6 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek anılan isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, idarece verilen süre içerisinde başvuru sahibi ve ihale üzerinde bırakılan Bersude Gıda Paz. San Tic. Ltd. Şti. hâricindeki diğer 4 isteklinin, “ açıklama sunmadığı ” gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi ve ihale üzerinde bırakılan Bersude Gıda Paz. San Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarını sunduğu, yapılan değerlendirme sonucunda 07.08.2012tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin 538.490,00 TL tutarında teklif veren Bersude Gıda Paz. San Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi