KİK Kararı: 2012/UH.III-3820

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/058
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 01.10.2012
Karar No : 2012/UH.III-3820
BAŞVURU SAHİBİ:
Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. Ve Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ K BLOK NO: 1 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çivril İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Aşağı Mah. Hükümet Konağı Kat.1 - 20600 DENİZLİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/92854 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Öğretim Yılı Taşımalı Öğrencilerine Öğle Yemeği Hazırlama Ve Dağıtım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çivril İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 10.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012-2013 Öğretim Yılı Taşımalı Öğrencilerine Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi” ihalesine ilişkin olarak Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince27.08.2012tarih ve 29509sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3211sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle;

1. Çivril Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından “2012-2013 Öğretim Yılı Taşımalı Öğrencilerine Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi” ihalesinin 10.08 2012 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihalenin yaklaşık maliyeti hesaplanırken birim maliyet 2,44 TL olarak alınarak toplam yaklaşık maliyetin (2,44 TL x 210.574 adet) 513.800,56 TL olarak hesaplandığı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından taşımalı sistemle eğitim gören öğrencilerin yemek hizmetleri birim fiyatının KDV dahil 2,64 TL olarak ilan edildiği, idarece alınan birim fiyat olan 2,44 TL’nin KDV dahil rakamının 2,6352 TL olduğu, doğru hesaplanan rakamın ise 2,64/1,08 = 2,4444 TL olduğu, bulunan bu rakam toplam yemek sayısı ile çarpıldığında yaklaşık maliyetin 514.727,09 TL (2,4444x210.574= 514.727,09 TL) olması gerektiği,

2)Yaklaşık maliyetin 514.727,09 TL olarak alınması durumunda, ihale üzerinde bırakılan Gözde Zirve Hazır Yemek firmasının teklif tutarının yaklaşık maliyetten % 52,78 oranında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de % 49,96 oranında düşük olduğu, mevzuat uyarınca diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre düşük olan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken bu işlemin idarece yapılmadığı, ihaleye teklif sunan Gözde Zirve Hazır Yemek, Erkaraca Gıda, Bintat Hazır Yemek, Semerci Gıda ve Uşak Akdağ’ın aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idarenin cevap yazısında bu konuya değinilmemiş ve iddia cevaplanmamıştır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden ihale konusu işin Denizli İli Çivril İlçe’sinde taşımalı eğitim uygulaması kapsamında bulunan 10 adet okulda 1183 öğrenciye 178 iş günü toplam (1183x178) 210.574 öğün yemek verilmesi işi olduğu, söz konusu işin ihalesinin 10.08.2012 tarihinde yapıldığı, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştiği belirlenmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasından idarenin yaklaşık maliyet hesabında Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünün 06.06.2011 tarih ve 18781 sayılı yazısı gereğince belirlenen 2,64 TL/öğün (KDV dahil) bedelinin kullanıldığı, bu tutarın KDV hariç rakamının 2,64/1,08= 2,44 TL/öğün olarak belirlendiği, bu rakamın toplam öğün sayısı ile çarpılması sonucunda (210.574x2,44) toplam yaklaşık maliyetin 513.800,56 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler”başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti”başlıklı 8’inci maddesinde “İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru dilekçesinde Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen 2,64 TL yemek öğün bedelinin KDV hariç tutarının 2,64/1,08 = 2,4444 TL olduğu, bulunan bu rakam toplam yemek sayısı ile çarpıldığında yaklaşık maliyetin 514.727,09 TL (2,4444x210.574= 514.727,09 TL) olması gerektiği iddia edilmiştir. Ancak idarenin hesabında KDV hariç rakam hesaplanırken 2,4444 rakamının yuvarlatılarak 2,44 TL üzerinden hesaplama yapıldığı belirlenmiştir. Bu aşamada 2,64 TL rakamının maksimum üst sınır olduğu göz önüne alındığında idarenin 2,4444 rakamını matematik kurallarına uygun olarak yuvarlatarak yaklaşık maliyet hesabını yapmış olmasının aykırı bir durum oluşturmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvuru üzerine idarenin cevap yazısında Gözde Zirve Kuyumculuk Hazır Yemek Beyaz Eşya Nalburiye Nak.Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin vermiş olduğu teklifin ihale komisyonu kararı gereğince aşırı düşük teklif görülmediği ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiğinden sorgulama yapılmasına gerek duyulmadığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Teknik Şartname’de aşağıdaki düzenlemelere yer verilmiştir.

“ II-ÖĞRENCİLERE VERİLECEK YEMEKLERLE İLGİLİ HUSUSLAR:

Madde 3: Öğrencilere, okulların açık olduğu haftanın 5 günü için verilecek olan günlük bir öğün yemekte en az 750 kalori bulunacaktır. Yemekler hazırlanırken:

1. ANA YEMEK

a)En az haftada bir gün 100 gr. Net kemiksiz etten oluşan yemek,( 50 gr dan az olmamak üzere 2 kez et karışımlı yemek verilebilir.)

b)En az haftada bir gün 200 gr. Kemikli tavuk eti veya balık etinden oluşan yemek,

c)Haftanın diğer günlerinde mevsimine göre kuru veya sulu bakliyat ve zeytinyağlı sebze yemekleri

Her gün ikinci yemek olarak; çorba, pilav, makarna, börek vs., üçüncü yemek olarak ta yoğurt, salata, turşu, cacık, tatlı, meyve verilecektir.

1. Etli yemeklerde taze dana eti kullanılacaktır.
2. Pilav, makarna, çorba ve sulu yemekler (200) iki yüz gr. Hacimli kepçe ile l kepçe verilecektir.
3. Köfte verilmesi halinde en az 4 köfte(100 yüz gr.) ve yeteri kadar patates verilecektir.
4. Dolma verilmesi halinde en az iki dolma verilecektir.
5. Ekmekler masalarda kapalı ve dilimlenmiş olarak bulunacak ve sınır olmayacaktır. Ayrıca yemek masaları üzerinde su, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik bulunacaktır.
6. Hazırlanan yemekler öğrencilere sıcak olarak ulaştırılacak, mücbir sebepler nedeniyle sıcak yemek ulaştırılmasının mümkün olmadığı durumlarda Taşıma Merkezi Okullarına ise, Gıda Mühendisinin kontrolünde 6-14 yaş grubu öğrencilerin beslenme ve kalori ihtiyacı dikkate alınarak aylık kumanya listesi hazırlanacak ve bu listeye uygun olarak kumanyalar hazırlanıp dağıtılacaktır.

III-YEMEKLERİN YAPILMASI VE DAĞITILMASI İÇİN GEREKLİ PERSONEL VE ARAÇLAR

Madde 4:

Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu iş için gerekli her türlü makine, araç-gereç ve personeli eğitim öğretimin başlama tarihine kadar hazırlamak zorundadır.

a) Yüklenici tarafından, Yemeklerin hazırlanmasında gıda mühendisi ile eğitim görmüş, ustalık belgesi bulunan personel çalıştırılacak, dağıtımında görevli olan personelin ise besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi sağlanacaktır.

b) Yüklenici, çalıştırılan işçilerin sağlık karnelerini sürekli olarak işyerinde bulunduracak ve gerekli görülen zamanlarda yapılan kontrollerde, malzeme, araç gereç ve sağlık karnesi kontrollerinin yapılmasında görevlilere yardımcı olacaktır.”

IV- ÖĞRENCİLERE VERİLECEK YEMEKLERİN HAZIRLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

1. Öğrencilere verilecek yemek listesi, işyerinde çalışan gıda mühendisi tarafından hazırlanacaktır ve idare tarafından kontrol edilerek onaylanacaktır. Gıda Mühendisinin ve idarenin imzası bulunan aylık yemek listesi Taşıma Merkezi İlköğretim Okulu Müdürlerine her ayın ilk iş günü teslim edilecek, yemekler bu listeye uygun olarak hazırlanacaktır.

2. Yemekler hijyenik şartlarda hazırlanarak, termostatlı krom paslanmaz kaplarda, Taşıma Merkezi Okul Müdürlüklerine teslim edilecek, yemek saati sonunda boş kaplar ve kirli tabak, çatal, kaşık vs. geri alınacaktır.

3. Hazırlanan yemeklerden 250-500’er gramlık numuneler 48 saat süre ile uygun şartlarda saklanacaktır.

1. Yemek yapımında TSE’ye uygun gıda maddeleri kullanılacaktır.”

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde ise aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır:

“ 47.1. Yemeğin taşınmasında, yemek Servisini yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek,bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin Sabıka kaydı, sağlık raporları kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Personellerin sağlık raporları 3 ayda bir yenilenecek. Ve ilgili kuruma verilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır.
2. Yemek hizmetlerini temiz ve sağlıklı koşullarda yapılıp yapılmadığının tespit etmesi ve görülmesi için idare yüklenici firmaların yemek pişirdiği yemek fabrikasını istediği gün ve saatte denetlemeye her zaman yetkilidir.

3. Yüklenici firmanın yemek fabrikasında yada mutfağında olağan dışı bir gelişme sonucu herhangi bir nedenle (tadilat, onarım, yangın vb. nedenlerle) kullanılamaz duruma gelmesinden dolayı ihale miktarı kadar yemeği dışarıda yaptıracağı DENİZLİ ve komşu İli sınırları içerisinde bulunan diğer bir yemek fabrikası ile anlaşma yaptığına ait sözleşme getirecektir. Anlaşma sağladığı fabrikaya ait bu idari şartnamenin 7.3.4 deki kalite ve standartlara ilişkin belgelerini ibraz edecektir.

4. Yemek ihalesini alan firma ya da şahısların 4734 – 4735 Sayılı KİK Kanunlarına ve İlköğretim Genel Müdürlüğünün Taşımalı İlköğretim Yönetmeliği ve Öğle Yemeği Yönergesi ile Okul Servis Araçları Yönetmeliğine uyulması zorunludur.

5. Bu uygulama kapsamında yemek verilen öğrenci sayısında % 20 artış ve eksiliş olacağı yüklenici firma tarafında peşinen kabul edilecek ve artış ve eksilişlerde öğrencilere aynı fiyat üzerinden yemek verilecektir.

6. Taşıma merkezi okulun herhangi bir nedenle taşımadan kaldırılması veya ikili eğitime geçilmesi durumunda idare isterse yemek verip vermemekte serbesttir. Yüklenici bu durumda hiçbir hak talebinde bulunamaz.

7. Taşıma Merkezi Okullarda yapılan/yapılacak olan onarım, tadilat açma/kapama vb. nedenlerle eğitim-öğretim sürdürülemiyor ise öğrenci taşıma işi ikinci en yakın ve müsait taşıma merkezi okula yapılacaktır. Yüklenici yemek teslim ve dağıtımına yeni merkez okula devam edecektir. Bundan dolayı ayrıca ek bir ücret talep etmeyecektir.

8. Geçerli sebebe dayalı olarak (yangın, deprem, su baskını, sel ve genel salgın hastalık vb. nedenlerden dolayı) yemek hazırlanamayacağı zamanlarda öğrenciler için kahvaltı veya pide gibi çabuk hazırlanıp sunulabilecek yiyecek ve içecekler verilmesi sağlanacaktır.

9. Aylık Yemek Listesi işini alan yüklenici tarafından okul müdürlüğüne ve Milli Eğitim Müdürlüğüne her ay başında puantaj listesi ile birlikte gönderecektir.

10. Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik-krom olacaktır. Eğer plastik kap kullanılacaksa plastikler mutlaka Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından izinli olacaklardır. Temizliğe özen gösterilecek. Hijyenik kurallara uyulmasından Yüklenici Firma Sorumludur.

11. Hazırlanan Aylık Yemek Listesi merkez okul müdürlüğü ve idarenin haberi olması kaydıyla değişiklik yapılabilir.

12. İdare istediği zaman yemekhaneyi denetler.

13. Yüklenici Firma ile Okul Müdürü öğrencilerin yemek saatlerini ayarlar.

14.Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde Mesul Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılacaktır. Öğrencilerin yedikleri yemekten zehirlenmeleri halinde tüm sorumluluk ve tedavi masrafları yükleniciye aittir.

15. Yemek ihalesini alacak isteklinin uyması gereken hususlardan her hangi bir aksaklığın tespiti veya verilen yemeklerin istenilen nitelik ve kaliteyi taşımadığı anlaşılması halinde (Gıda Zehirlenmesi) Çivril İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce herhangi bir tazminat ödenmeksizin sözleşme tek taraflı olarak feshedilecektir.

16. Verilecek yemekler günlük kalori değerine göre verilecektir.

_17.Yemek verilecek Taşıma Merkezi İlköğretim Okulu yemekhanesinde yemek masaları yüklenici tarafından hazırlanacak, masalar hazırlanır iken masaların üzerinde yemeğin özelliğine göre çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik ve peçete mutlaka bulunduracaklardır.

18. Yemeğin sıcak olarak verilmesi mecburiyeti vardır. Yoksa ısıtılmalıdır._

19. Yemek Yapımında kullanılan TSE’ye ve Türk Gıda Kodeksine uygun gıda maddeleri kullanılacaktır.

20. İdari Şartnamenin diğer hususlarında bölge şartlarına göre değişiklik yapılabilir.

21.Kuru gıda verilmesi durumunda Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine uygun, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından üretim izni alınmış olması gerekmektedir.

22. Ekmek hariç değer ürünler TSE veya TSEK belgelerinden birine sahip olmalıdır.
23. Meyve suları TSE veya İSO belgelerinden birine sahip olmalıdır.

24. Ürünlerde imal ve son kullanma tarihi olacaktır.

25. Ambalajı üzerinde firmanın adı, markası, net ağırlığı ve üretim yeri belirtilecektir.

26. Ürün ambalajları temiz ve lekesiz olacaktır.

27. Muayene komisyonunun uygun görmediği ürünler kabul edilmeyecektir.

28. Bal, reçel, pekmez, krema ve süt gibi ürünlerin dağıtımında öğrenci adeti kadar plastik çubuk veya kaşık, çatal verilecektir.

29. Ekmek arası kumanya verilmesi işleminde köfte, yumurta, salam, peynir, helva vb. yiyecek maddelerinde de yukarıdaki şartlara uyulması zorunludur.”

İhale konusu iş, malzemeli yemek hizmet alımı olup personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğindedir. İstikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları uyarınca bu ihalede de kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. İncelenen ihalede kâr oranı belirli olmadığından, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hükmü dikkate alınarak azami kâr oranı düşürülerek belirlenen kârsız yaklaşık maliyet (513.800,56/1,20=) 428.167,13 TL olup bu tutarın altındaki tekliflerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

İncelenen ihalede başvuru sahibi istekli Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki 6 isteklinin (Gözde Zirve Kuyumculuk Hazır Yemek Beyaz Eşya Nalburiye Nak.Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Erkaraca Gıda, İnşaat, Tekstil, Dayanıklı Tüketim Malları Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Bintat Hazır Yemek Servisi San. Tic. Ltd. Şti., Semerci Tabldot, Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnşaat Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti., Karakuş Gıda Tekstil İnşaat Tur. San. Tic. Ltd. Şti.) teklifinin de kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonunun 10.08.2012 tarihli kararında, ihalenin en avantajlı teklifi veren Gözde Zirve Kuyumculuk Hazır Yemek Beyaz Eşya Nalburiye Nak.Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.üzerinde bırakılmasına karar verildiği belirtilmiş ve bu karar ihale yetkilisince 10.08.2012 tarihine onaylanmıştır.

Daha sonraki aşamada Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.08.2012 tarihinde idareye yaptığı şikâyet başvurusu üzerine şikâyet başvurusunun 24.08.2012 tarihli yazı ile reddedildiği, ancak bu arada idarenin 16.08.2012 tarihli yazısı ile Gözde Zirve Kuyumculuk Hazır Yemek Beyaz Eşya Nalburiye Nak.Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne yazı yazılarak aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, anılan isteklinin 22.08.2012 tarihli yazı ekinde açıklamalarını sunduğu belirlenmiştir. Kuruma daha sonra gönderilen ikinci kesinleşen ihale kararının da 23.08.2012 tarihinde alındığı bu kararda söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece yapılan işlemler incelendiğinde, idarenin kârsız yaklaşık maliyetin altındaki 6 adet teklife aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan en düşük teklif sahibi istekliyi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlediği, kesinleşen ihale kararı bildiriminin ardından yapılan şikâyet başvurusu üzerine başvuru sahibi istekliye yazdığı cevabi yazıda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediği belirtildiği halde, ihale üzerinde bırakılan istekliden kesinleşen ihale kararı gönderildikten sonra aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu nedenle idarenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirleme usulünün mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Söz konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan 6 isteklinin bulunduğu ve bu isteklilerin tümünden aynı tarih ve içerikteki yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, ancak idarece sadece ihale üzerinde bırakılan istekliden bu yönde açıklama istenildiği, açıklamada örnek menü ve açıklanması istenilen önemli maliyet bileşeni belirlemesi yapılmadığı görülmüştür.

Eşit muamele ilkesi gereği, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekiler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, idare tarafından açıklama istenilecek örnek yemek menüsünün ve idari ve teknik şartnamelerdeki düzenlemeler dikkate alınarak önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi ve söz konusu 6 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ancak, teknik ve idari şartnamelerde yapılan ve yukarıda belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında, ihaleye ait teklifi oluştururken maliyeti belirlemek için istekliler tarafından dikkate alınması gereken çalıştırılacak personel hususunda belirleme yapılmadığı, diğer taraftan ihale dokümanı kapsamında verilecek öğlen yemeği menülerinin bulunmadığı, yemek türleri, malzeme girdileri ve miktarlarının belirlenmediği tespit edilmiştir.

Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hangi esaslara göre oluşturacaklarının belirli olmadığı ve idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı anlaşıldığından ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54’ üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ Yaklaşık maliyetin 514.727,09 TL olarak alınması durumunda, ihale üzerinde bırakılan Gözde Zirve Hazır Yemek firmasının teklif tutarının yaklaşık maliyetten % 52,78 oranında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de % 49,96 oranında düşük olduğu, mevzuat uyarınca diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre düşük olan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken bu işlemin idarece yapılmadığı, ihaleye teklif sunan Gözde Zirve Hazır Yemek, Erkaraca Gıda, Bintat Hazır Yemek, Semerci Gıda ve Uşak Akdağ’ın aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği ,” şeklindeki ikinci iddiasına yönelik olarak Kurulca, “ Eşit muamele ilkesi gereği, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekiler için eşit koşullarda yapılması ve sunulan açıklamaların objektif kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, idare tarafından açıklama istenilecek örnek yemek menüsünün ve idari ve teknik şartnamelerdeki düzenlemeler dikkate alınarak önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirlenmesi ve söz konusu 6 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ancak, teknik ve idari şartnamelerde yapılan ve yukarıda belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında, ihaleye ait teklifi oluştururken maliyeti belirlemek için istekliler tarafından dikkate alınması gereken çalıştırılacak personel hususunda belirleme yapılmadığı, diğer taraftan ihale dokümanı kapsamında verilecek öğlen yemeği menülerinin bulunmadığı, yemek türleri, malzeme girdileri ve miktarlarının belirlenmediği tespit edilmiştir.

Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hangi esaslara göre oluşturacaklarının belirli olmadığı ve idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. ” gerekçelerine dayanılarak “ İhalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Çivril İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2012-2013 Öğretim Yılı Taşımalı Öğrencilerine Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 inci maddesi hükmü esas alınarak; 210.574 öğün için 2,44 TL birim fiyat üzerinden toplam 513.800,56 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 14 adet ihale dokümanı satın alındığı, 10.08.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Birim Fiyat

(TL)

Teklif Bedeli (TL)

Gözde Zirve Kuyumculuk Hazır Yemek Beyaz Eşya Nalburiye Nak.Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1,60

336.918,40

Erkaraca Gıda, İnşaat, Tekstil, Dayanıklı Tüketim Malları Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1,63

343.235,62

Bintat Hazır Yemek Servisi San. Tic. Ltd. Şti.

1,77

372.715,98

Semerci Tabldot

1,83

385.350,42

Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnşaat Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.

2,0333

428.167,13

Karakuş Gıda Tekstil İnşaat Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

2,0333

428.167,13

Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.

2,0371

448.960,30

Şeklinde verildiği, idarece, idarece hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyetin 428.167,13 TL olarak hesaplandığı ve bu bedelin altında kalan 6 istekliden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının idarece uygun bulunarak ihalenin en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi