KİK Kararı: 2012/UH.III-3816

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/058
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 01.10.2012
Karar No : 2012/UH.III-3816
BAŞVURU SAHİBİ:
Emre Hizmet Org. İnş .Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., İNCİLİPINAR MAHALLESİ 6 NOLU SOKAK ANADOLU İŞ MERKEZİ KAT:4 NO:27 GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası Anonim Şirketi Kayseri Bölge Müdürlüğü, Mevlana Mahallesi Kocasinan Bulvarı No:147 38090 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/30585 İhale Kayıt Numaralı "İller Bankası A.Ş. Kayseri Bölge Müdürlüğü Malzemeli Genel Temizlik Ve Evrak Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Kayseri Bölge Müdürlüğütarafından 18.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İller Bankası A.Ş. Kayseri Bölge Müdürlüğü Malzemeli Genel Temizlik ve Evrak Dağıtım” ihalesine ilişkin olarak Emre Hizmet Org. İnş .Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 16.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.09.2012tarih ve 30399sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.09.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3340sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu 21 kalem temizlik malzemesi ve kıyafet giderine ilişkin proforma faturalar ile eki maliyet satış tutarı tespit tutanaklarındaki fiyatların, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu belgeler üzerinde imzası olan SMMM’den bu belgelere dayanak teşkil eden faturaların istenilmesi ve bunların incelenmesi halinde, faturaları düzenleyen firmanın sahte fatura düzenlemek suretiyle ihaleye dolaylı olarak fesat karıştırdığı, proforma faturaları düzenleyen firmanın sadece ihale üzerinde bırakılan istekliye proforma fatura düzenlemek için kurulmuş paravan bir şirket olduğu, ilgili firmanın adresine gidilmesi veya ilgili vergi dairesine sorulması halinde bu şirket tarafından hayali temizlik malzemesi ve kıyafet faturaları ile gerçeğe aykırı alış yapıldığının ve bunların yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliye satıldığının görüleceği, bu nedenle Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin, proforma faturaları düzenleyen firmanın ve bu belgeler üzerinde imzası bulunan SMMM hakkında 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde düzenlenen ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek suçlarından dolayı yasaklama kararı verilmesi ve ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

2. Tekliflerin ve geçici teminat mektuplarının geçerlik süresi dolmasına rağmen, isteklilerden bu sürelerin uzatılmasının istenilmediğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihale, İller Bankası A.Ş. Kayseri Bölge Müdürlüğünde 17 işçi ile 24 ay süresince genel temizlik, evrak dağıtımı, taşıma, ilaçlama ve yeşil alanların bakımı hizmetlerini kapsamakta olup, ihaleye ait sözleşme tasarısının 7’nci maddesinde, işçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri, makine ve ekipman amortismanı ile malzeme giderlerinin sözleşme bedeline dahil olan giderler olduğu belirtilmiştir. Benzer şekilde, ihaleye ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25.3’üncü maddesinde;

“25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

25.3.1.1.İşçi asgari ücret ödemesi yapılarak çalıştırılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

25.3.2.1. İhale konusu işte çalıştırılacak her bir işçi için günlük brüt 4,00 TL. yol bedeli nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. (Her bir işçi için aylık 26 gün üzerinden ödenecektir.)

25.3.2.2. İhale konusu işte çalıştırılacak her bir işçi için günlük brüt 6,00 TL.yemek bedeli nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. (Her bir işçi için aylık 22 gün üzerinden ödenecektir.)

25.3.2.3. İhale konusu işte çalıştırılacak bütün işçiler, işin yapılması sırasında İdarenin beğeneceği renk ve modelde (kıyafetlerin sol üst ceplerinde ve arkasında firmanın isim/unvanı belirtilecektir) tek tip elbise giyecektir. Çalışan işçilerin kıyafetleri mevsimine göre (6 ayda bir yazlık ve kışlık kıyafet) giyecek olup, bu kıyafetlerin bedeli yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri: İhale konusu işte kullanılacak olan ve genel giderler içinde yer almayan makine ve ekipmanın amortismanı teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler: Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyetinin % 3?ü kadar olan sözleşme giderini karşılamayan teklifler reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait teknik şartnamenin 8’inci maddesinde; yüklenici tarafından iki ayda bir ilaçlama yapılacağı ve buna ilişkin tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı, 13’üncü maddesinde; çalışan işçilerin kıyafetlerinin yüklenici tarafından her altı ayda bir yazlık ve kışlık olarak yenileneceği, işçilerin elbiselerinin iş önlüğü, tişört ve pantolondan oluşacağı, 14’üncü maddesinde; çalışan elemanların 6 ayda bir portör muayenelerinin yüklenici tarafından yaptırılacağı, 17’nci maddesinde ise; hizmetin ifasında kullanılacak iş makinelerinin; 3 adet profesyonel tip elektrik süpürgesi, 1 adet döşeme, ovalama, şampuanlama, cilalama makinesi, 1 adet halı yıkıma makinesi, 1 adet çamaşır makinesi, 1 adet buharlı ve presli ütü, 8 adet çift kovalı döner presli araba, 1 adet çim biçme makinesi, 1 adet çim biçme tırpanı olduğu, kullanılacak ekipmanların ise 10 adet kuru mop aparatı, 10 adet ıslak mop aparatı, 20 adet yer çek, 6 adet cam temizleme takımı, 5 adet çöp arabası, 16 adet temizlik kovası, 50 adet yıkama fırçası, 2 adet hortum, 11 çift lastik çizme, 48 çift bez eldiven, 30 adet kuru paspas yedeği, 100 adet ıslak paspas yedeği, 24 adet fırça, 12 adet dış mekan süpürgesi, 2 adet parlatma padı, 2 adet yıkama padı, 3 adet merdiven, 30 adet maşrapa, 14 adet faraş takımı, 1 adet el arabası, 2 adet çamaşır kurutma askısı, 4 adet kürek, 2 adet tırmık, 1 adet kazma, 2 adet bahçe bel küreği, 2 adet bağ budama makası,1 adet testere,1 adet demir manevera kaldıraç, 1 adet bahçe sulama hortumu, 8 adet lavabolar için çöp kovası, 8 çift kışlık çizme, 1 adet küçük seyyar hava kompresörü, 2 adet kar küreği olduğu, tüm makine ve ekipmanların yüklenici tarafından temin edileceği belirtilmektedir.

Şikâyete konu ihale ile ilgili başvuru sahibi Emre Hizmet Org. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ilk kez 05.06.2012 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş olup, Kurumca yapılan inceleme sonucunda alınan düzeltici işlem niteliğindeki 20.06.2012 tarih ve 2012/UH.III-2595 sayılı Kurul kararı ile ihalede teklifi geçerli kabul edilen ve fiyat teklifi idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında olan Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Çağrı Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve Emre Hizmet Org. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine karar verilmiştir. Anılan Kurul kararının uygulanmasına ilişkin olarak alınan 01.08.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile açıklama istenilen isteklilerden, açıklama sunmayan Çağrı Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama sunan Emre Hizmet Org. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belgelere dayalı olan açıklamalarının yeterli görüldüğü, Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları da belgelere dayalı olmakla birlikte, açıklamalarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı değerlendirildiğinden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesinde yer alan “...Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir... ” açıklaması uyarınca, anılan istekliye ait proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelenmek üzere ilgili SMMM Hilmi Kaygısızdan istenildiği, gelen belgelerin incelenmesi sonucunda yine açıklamalarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı değerlendirildiğinden bu kez Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesinde yer alan “ ...İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir. ” açıklaması uyarınca isteklinin teklifi reddedilmemekle birlikte istekliye ait proforma faturalar ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin idari şartnamenin 35.1’inci maddesinin “ Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır. ” hükmü uyarınca ihalenin Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78.2’nci maddesinde “ Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. ” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

....

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

....

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

....

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

....

79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.

....

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.2’nci maddesindeki açıklama uyarınca; başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu göz önüne alındığında, yukarıda aktarılan açıklamalardan; teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle bu bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi gerektiği, isteklilerce anılan Tebliğe uygun olarak yapılmayan açıklamaların kabul edilmeyeceği ve asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan tekliflerin reddedileceği, isteklilerden açıklama istenecek önemli teklif bileşenlerinin asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri olduğu, asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında hesaplanan sözleşme ve genel giderlerin ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri kapsadığı, malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacağı ve temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edileceğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgelerin sunulacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede anılan Kurul kararı uyarınca idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerden açıklama isteme yazısında, 17 işçinin asgari ücret, yol bedeli ve yemek bedelinden oluşan işçilik maliyetinin, 21 kalemden oluşan temizlik sarf malzemesi giderinin, her işçiye altı ayda bir toplam 4 kez verilecek olan kıyafet giderinin, iki ayda bir toplam 12 kez yapılacak olan ilaçlama giderinin ve 27 kalemden oluşan ekipman giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirtilmesi ve bu giderlere ilişkin açıklama istenilmesi gerekmekteyse de, idarenin açıklama isteme yazısında sayılan önemli teklif bileşenleri belirtilmeden isteklilerden idari şartnamenin teklif fiyata dahil olan giderler başlıklı 25’inci maddesi dikkate alınarak birim fiyat teklif cetvelindeki her bir iş kalemine ilişkin açıklama istenildiği görülmüştür.

Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları incelendiğinde; işçilik maliyetinin Kamu İhale Kurumunun işçilik modülü kullanılarak 571.897,68 TL olarak açıklandığı, bu tutarın yaklaşık maliyet içerisindeki işçilik maliyetine eşit olduğu, birim fiyat teklif cetvelindeki 21 kalemden oluşan temizlik sarf malzemesi gideri ile 10 kalemden oluşan ekipman giderinin 167,62 TL olarak, ilaçlama giderinin 168,6 TL olarak, kıyafet giderinin ise %3 sözleşme ve genel gider dahil 42,02 TL olarak açıklandığı, temizlik malzemesi, ekipman ve kıyafet giderine ilişkin birim fiyatların proforma faturalar ile ilaçlama giderine ilişkin birim fiyatın ise fiyat teklifi sunularak tevsik edildiği, proforma faturalar ile fiyat teklifi ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olmadığı görülse de, açıklanması gereken 27 kalem ekipmandan yalnızca 10 kalemine ilişkin açıklama sunulduğu, açıklama sunulmayan 17 kalem ekipman içinse isteklinin teklif fiyatı içerisinde bir bedel öngörülmediği, ilaçlama giderine ilişkin sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ise maliyete dayalı açıklama yapılmakla birlikte toplam birim maliyetin hesaplanmasında birim maliyeti oluşturan unsurlar içerisinde işçilik maliyeti ile genel giderlere yer verildiği ancak haşaratla mücadelede kullanılacak ilaç bedelinin öngörülmediği, oysa toplam birim maliyet içerisinde kullanılacak malzeme olarak ilaç bedelinin bulunması gerektiği, dolayısıyla önemli teklif bileşenlerinin eksik açıklandığı anlaşılmış olup, anılan isteklinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin, Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma faturalar ile eki maliyet/satış tutarı tespit tutanakları üzerinde imzası olan SMMM’den bu belgelere dayanak teşkil eden faturaların istenilmesi ve bunların incelenmesi halinde, faturaları düzenleyen firmanın sahte fatura düzenlemek suretiyle ihaleye dolaylı olarak fesat karıştırdığı, bu nedenle anılan istekli ile birlikte proforma faturaları düzenleyen firmanın ve bu belgeler üzerinde imzası bulunan SMMM’nin 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde düzenlenen ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek suçlarından dolayı yasaklanması ve haklarında ceza kovuşturması yapılmak üzere Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği iddiasına ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’inci maddesinde, gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare tarafından proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının, incelenmek üzere muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği açıklaması bulunmakla birlikte, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına dayanak teşkil eden faturaların istenebileceğine yönelik bir açıklamanın bulunmadığı, yapılacak inceleme sonucunda, proforma fatura / fiyat teklifi ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları arasında uyumsuzluk tespit edilmesi halinde, isteklinin teklifi reddedilerek vergi dairesine bildirim yapılması ve suç duyurusunda bulunulması öngörülmekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda ise, isteklinin teklifi reddedilmeden vergi dairesine bildirimde bulunulmasının öngörüldüğü, somut olayda ise proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları arasında uyumsuzluk tespit edilmemekle birlikte fiyatlara ilişkin tereddüt nedeniyle vergi dairesine bildirimde bulunulduğu göz önüne alındığında, idarece yapılan işlemde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiası kısmen yerinde görülmüştür.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin geçerlilik süresi”başlıklı 32 inci maddesinde “ Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü, “Teminat mektupları” başlıklı 35 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise; “32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesinde “Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması,

İhaleye ait idari şartnamenin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde,

“ 24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 (doksan) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olacaktır. ” düzenlemesi,

“Geçici teminat” başlıklı 26.3’üncü maddesinde; “ Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih 15.08.2012 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. ” düzenlemesi, “Geçici teminatın iadesi” başlıklı 29 uncu maddesinde ise,

“ 29.1. İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları, ihaleden sonra Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir.

29.2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminatı ise gerekli kesin teminatın verilip sözleşmeyi imzalaması halinde iade edilir.

29.3. İhale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat, sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale komisyonunun 15.05.2012 tarihli yazısı ile başvuru konusu ihalenin 14.05.2012 tarihinde karara bağlandığı ve ihale kararının aynı tarihte onaylandığı, ihale sonucuna göre Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Çağrı Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği bildirilmek suretiyle anılan isteklilere ait geçici teminat mektuplarının ilgili hesaba alınması, ihaleye katılan diğer firmalara ait geçici teminat mektuplarının ise iade edilmesi istenilmiştir. Bu talep üzerine idarece ilgili isteklilerin geçici teminat mektuplarının ilgili bankalara gönderilmek suretiyle iade edildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.7’nci maddesi uyarınca, şikâyet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda teklif geçerlilik süresinin dolduğu hallerde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla sözleşme imzalanabileceği göz önüne alındığında, tekliflerin ve geçici teminat mektuplarının geçerlik sürelerinin dolmasının ihalenin iptalini gerektirmediği ve ihalenin bu haliyle sonuçlandırılmasının mümkün olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak, başvuru sahibi Emre Hizmet Org. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları incelendiğinde; işçilik maliyetinin Kamu İhale Kurumunun işçilik modülü kullanılarak 571.897,68 TL olarak açıklandığı, bu tutarın yaklaşık maliyet içerisindeki işçilik maliyetine eşit olduğu, birim fiyat teklif cetvelindeki 21 kalemden oluşan temizlik sarf malzemesi giderinin 6.339,20 TL olarak, kıyafet giderinin ise %3 sözleşme ve genel gider dahil 3.151,80 TL olarak açıklandığı, temizlik malzemesi ve kıyafet giderine ilişkin birim fiyatların proforma faturalar sunularak tevsik edildiği görülse de, açıklanması gereken 27 kalem ekipman gideri ile ilaçlama giderine ilişkin isteklinin teklif fiyatı içerisinde bir bedel öngörülmediği, dolayısıyla önemli teklif bileşenlerinin eksik açıklandığı anlaşılmış olup, anılan isteklinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Akel Hiz. Tem. İnş. Taah. Taş. Otom. Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile Emre Hizmet Org. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi